Αδειοδοτικά και κόστος ενέργειας τα δύο «αγκάθια» για την εγχώρια εξορυκτική βιομηχανία – Κρίσιμη παράμετρος οι πρώτες ύλες για την ενεργειακή μετάβαση

Τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει το υψηλό κόστος ενέργειας αλλά και η πολυπλοκότητα στις αδειοδοτικές διαδικασίες στο τομέα της εξορυκτικής βιομηχανίας στην Ελλάδα ανέδειξε, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων, κ. Κωνσταντίνος Γιαζιτζόγλου, μιλώντας σε δημοσιογράφους στα πλαίσια γεύματος εργασίας με τίτλο «Οι Ορυκτοί Πόροι Οδηγός στη Νέα Εποχή της Ευρώπης – 100 χρόνια ΣΜΕ».

Ειδικότερα, ο κ. Γιαζιτζόγλου ανέφερε ότι το κόστος ενέργειας προσθέτει 50% στο κόστος παραγωγής γεγονός που καταλήγει να μεταφράζεται σε σοβαρό ανταγωνιστικό μειονέκτημα στις διεθνείς αγορές, κύρια εκτός Ευρώπης, όπου και απευθύνεται η μεταλλευτική βιομηχανία και δεν ισχύουν τα «ενεργειακά δεδομένα» της Ευρώπης. Την ίδια στιγμή το υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο για αδειοδοτικά και περιβαλλοντικά θέματα διαμορφώνουν ένα «ασφυκτικό» πλαίσιο για την λειτουργία της εξορυκτικής βιομηχανίας σε σημείο που να «παγιδεύουν» τις όποιες προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης και αξιοποίησης των πλούσιων πλουτοπαραγωγικών πηγών της χώρας.

Αναλυτικότερα, ο Πρόεδρος του ΣΜΕ υπογράμμισε ότι αν και η ελληνική εξορυκτική βιομηχανία ευθυγραμμίζεται πλήρως με τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς εντούτοις, εκ του αποτελέσματος, προκύπτει ανάγκη επαναπροσέγγισης αυτού, καθώς καταλήγει να επιβαρύνει υπέρμετρα τον κλάδο, χωρίς μάλιστα να προκύπτει τέτοια ανάγκη από τα ίδια τα νούμερα.

Ανέφερε χαρακτηριστικά πως «Ο κλάδος μας κατηγορείται ως μέρος του προβλήματος της περιβαλλοντικής καταστροφής. Δυστυχώς ή μάλλον ευτυχώς, αυτό είναι πάρα πολύ μακριά από την αλήθεια. Η στατιστική λέει ότι, είτε μιλάμε για στέρεους, είτε για υγρούς, είτε για αέριους ρύπους, η εξορυκτική δραστηριότητα συνεισφέρει σε παγκόσμια κλίμακα ποσοστό άνω του 3%. Δεν ισχυρίζομαι ότι είναι λίγο ή αμελητέο. Απαιτώ όμως, να αποδοθούν τα του Καίσαρος τω Καίσαρι. Είναι γνωστό ότι οι μεταφορές αποτελούν μαζί με την ενέργεια τον κύριο παράγοντα για τους αέριους ρύπους, όπως και ότι η υπερκατανάλωση υλικών αγαθών είναι η κύρια αιτία για τους στέρεους ρύπους».

Χρειάζεται ωστόσο να σημειωθεί, όπως αναφέρθηκε και από άλλα στελέχη, ότι το ζήτημα των «αγκυλώσεων» στην αδειοδότηση, ιδιαίτερα ως προς τα περιβαλλοντικά θέματα έχει ευρωπαϊκή διάσταση και από την άποψη αυτή, απαιτείται να υπάρξουν αλλαγές και προσαρμογές σε ευρωπαϊκό επίπεδο, χωρίς βέβαια, αυτές να σηματοδοτούν απομάκρυνση από τις αρχές προστασίας του περιβάλλοντος, όπως επισημάνθηκε.

Η Ευρώπη αναγνωρίζει την κρισιμότητα των πρώτων υλών και συνολικότερα της εξορυκτικής βιομηχανίας για την επιτυχία του εγχειρήματος της πράσινης μετάβασης, όπως αποτυπώθηκε και στην πρόσφατη πρωτοβουλία που ανακοινώθηκε, ωστόσο χρειάζεται να αντιμετωπιστεί με συγκεκριμένα μέτρα πολιτικής το γεγονός ότι η παραγωγή στην Ευρώπη κοστίζει πολλαπλάσια της παραγωγής σε άλλα μέρη του κόσμου.

Συμπερασματικά, ο κ. Γιαζιτζόγλου τόνισε μεταξύ άλλων ότι «Ο εξορυκτικός κλάδος μπορεί, στα πλαίσια των δυνατοτήτων του υπεδάφους μας, να εξασφαλίσει τα απαραίτητα ορυκτά, με δύο προϋποθέσεις. Η πρώτη είναι ότι η ανταγωνιστικότητά μας, τόσο εντός όσο και εκτός των συνόρων, δεν θα βάλλεται από πολιτικές οι οποίες αποφασίζονται χωρίς κανείς να βλέπει τη συνολική εικόνα. Η δεύτερη είναι ότι οι ηγεσίες θα εξηγήσουν στις κοινωνίες ότι δεν μπορεί να γίνει «ομελέτα χωρίς να σπάσουμε αυγά».

Η εξορυκτική βιομηχανία σε αριθμούς

Η ελληνική εξορυκτική βιομηχανία στην Ελλάδα αντιπροσωπεύει το 3,1% του ΑΕΠ με 70 εκατομμύρια τόνους εμπορεύσιμων προϊόντων σε ετήσια βάση και το 65% του κύκλου εργασιών να αφορά σε εξαγωγές. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το 4% του ενεργού πληθυσμού της περιφέρειας απασχολείται στην εξορυκτική βιομηχανία, πράγμα που σημαίνει 18.000 άμεσες θέσεις εργασίας και 75.000 έμμεσες θέσεις εργασίας.

Ως προς το ζήτημα της απασχόλησης, ο Πρόεδρος του ΣΜΕ υπογράμμισε ότι ο κλάδος έχει ανάγκη από εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό με εξατομικευμένα skills που θα μπορεί να ανταποκριθεί στη συνθετότητα που χαρακτηρίζει πλέον τα σύγχρονα μέσα παραγωγής. Με δεδομένο ότι δεν προβλέπονται κρίσιμες τεχνολογικές καινοτομίες στην διαδικασία της παραγωγής σε επίπεδο κλάδου, δεν αναμένονται ριζικές μεταβολές στα μεγέθη της απασχόλησης, διατηρώντας ταυτόχρονα, ένα θετικό ρυθμό ανάπτυξης.

Οι βασικές προτάσεις της εξορυκτικής βιομηχανίας

• Επικαιροποίηση της Εθνικής Πολιτικής για τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες και σχέδιο εφαρμογής της
• Ολοκλήρωση του Ειδικού Χωροταξικού για τις Ορυκτές Πρώτες Ύλες
• Τροποποίηση – επικαιροποίηση νόμων 4512/2018 και 4014/2011 με στόχο:

1. Απλοποίηση αδειοδότησης έργων
2. Μείωση γραφειοκρατίας, εξάλειψη ασαφειών
3. Εκσυγχρονισμό υπάρχουσας νομοθεσίας

• Εξορυκτική δραστηριότητα και Natura 2020: Υιοθέτηση των ευρωπαϊκών προτύπων και καθοδηγητικών οδηγιών για την αξιοποίηση των ορυκτών πόρων μέσα σε προστατευμένες περιοχές. Μεγάλο μέρος ορυκτών πόρων της χώρας είναι μέσα σε αυτές τις περιοχές.
• Παροχή αναπτυξιακών χρηματοδοτικών εργαλείων για εφαρμογή νέων τεχνολογιών στην έρευνα και αξιοποίηση νέων κοιτασμάτων καθώς και για εκσυγχρονισμό των υπαρχουσών δραστηριοτήτων.

Υψηλής κατάταξης αλυσίδες αξίας

Τα μέλη του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων διατηρούν ενεργή δραστηριότητα στο 10% των κρίσιμων πρώτων υλών και μετάλλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διατηρώντας μοναδικές παραγωγικές αλυσίδες στην ΕΕ και παγκόσμια:

• Βωξίτης: 1^ος σε παραγωγή στην Ευρώπη
• Λατερίτης: παραγωγή σιδηρονικελίου 1^η στην Ευρώπη και 13^η παγκόσμια
• Λευκόλιθος: Παραγωγή καυστικής μαγνησίας 3^η σε εξαγωγές την Ευρώπη
• Μπεντονίτης: 1^ος σε παραγωγή στην Ευρώπη, 3^ος παγκόσμια
• Περλίτης: 1^ος σε παραγωγή στην Ευρώπη, 2^ος παγκόσμια
• Μεικτά θειούχα μεταλλεύματα
• Κισσήρις: 1^η παγκόσμια σε συγκεκριμένο πορώδες
• Μάρμαρο: 3^ο σε παραγωγή στην Ευρώπη, 7^ο παγκόσμια
• Ατταπουλγίτης: 2^ο σε μέγεθος κοίτασμα παγκόσμια
• Χουντίτης – Υδρομαγνησίτης: σπάνιο ορυκτό στη παγκόσμια αγορά

Ταυτόχρονα, η Ελλάδα διαθέτει διαπιστωμένα κοιτάσματα χαλκού, χαλαζία και βιομηχανικών ορυκτών που χρήζουν αξιοποίησης, καθώς και αποτελεσματική θαλάσσια διακίνηση των προϊόντων της λόγω της γεωγραφική θέσης και μορφολογίας της χώρας, με σημαντικές λιμενικές εγκαταστάσεις.