Οι κρίσιμες λεπτομέρειες των 2+1 διαγωνισμών για standalone μπαταρίες – Πώς υποδέχθηκε η αγορά το σχέδιο του ΥΠΕΝ

Μία σειρά από ασφαλιστικές δικλείδες οι οποίες θα εξασφαλίσουν ότι η στήριξη θα δοθεί σε μονάδες αποθήκευσης οι οποίες με τη λειτουργία τους θα παράσχουν τα μέγιστα δυνατά οφέλη στο σύστημα, περιλαμβάνει το προσχέδιο της Υπουργικής Απόφασης για τους διαγωνισμούς κατοχύρωσης επενδυτικής και λειτουργικής ενίσχυσης, το οποίο τέθηκε την Τρίτη σε δημόσια διαβούλευση. 

Οι ασφαλιστικές δικλείδες αυτές περιλαμβάνουν πρόνοιες για την επίτευξη του μέγιστου δυνατού ανταγωνισμού στις δημοπρασίες, αλλά και για την «παρακολούθηση» της υλοποίησης των έργων που θα προκριθούν. Παράλληλα, οι επιλέξιμες μονάδες θα υπόκεινται σε αλλεπάλληλους ελέγχους για την τήρηση των απαιτούμενων τεχνικών απαιτήσεων. 

Ανάλογες ρήτρες έχουν τεθεί για τη λειτουργία των σταθμών, όπως για παράδειγμα το «μπλόκο» στην απένταξη από το σχήμα στήριξης, πριν από τη λήξη της περιόδου ενίσχυσης. Παράλληλα, στην Υπουργική υπάρχει μία σειρά κινήτρων για την όσο το δυνατόν πιο αποδοτική συμμετοχή των έργων στην αγορά, όπως επίσης και το «παράθυρο» για την παροχή πρόσθετων υπηρεσιών (π.χ. αποσυμφόρησης) στο σύστημα χωρίς αποζημίωση. 

Σε δεύτερο χρόνο ο καθορισμός της επενδυτικής στήριξης έργων στις λιγνιτικές περιοχές 

Γνώμονας του ΥΠΕΝ, για την παραπάνω «αρχιτεκτονική» είναι να εξασφαλιστεί η βέλτιστη αξιοποίηση των κεφαλαίων που θα δοθούν στα έργα που θα προκριθούν, είτε ως επενδυτική είτε ως λειτουργική ενίσχυση. Στα έργα που θα προκριθούν από τους δύο πρώτους διαγωνισμούς (και τα οποία προορίζονται να εγκατασταθούν ανά την επικράτεια) η συμμετοχή στο CAPEX έχει «κλειδώσει» στις 200.000 ευρώ ανά Μεγαβάτ, ενώ η επενδυτική ενίσχυση των επιλέξιμων μονάδων από την 3η δημοπρασία θα καθορισθεί σε δεύτερο χρόνο. 

Υπενθυμίζεται ότι η 3η δημοπρασία αφορά έργα τα οποία σχεδιάζεται να αναπτυχθούν αποκλειστικά στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης (Ζ.ΑΠ.), δηλαδή στις Περιφερειακές Ενότητες Κοζάνης και Φλώρινας της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, καθώς και στον Δήμο Μεγαλόπολης στην Πελοπόννησο. Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, ένας λόγος που η επενδυτική ενίσχυση θα καθορισθεί αργότερα είναι πως τα κεφάλαια θα προέλθουν από άλλη πηγή, σε αντίθεση με τους δύο πρώτους «κύκλους» που θα καλυφθούν από τα 200 εκατ. του RRF. 

Παράλληλα, η έναρξη των δημοπρασιών θα δώσει την ευκαιρία να καταγραφούν στην πράξη οι χρηματοοικονομικές παράμετροι των σχεδιαζόμενων επενδύσεων, ώστε να προσδιοριστεί σε πιο ρεαλιστική βάση η απαιτούμενη συμμετοχή στο CAPEX των επιλέξιμων μονάδων του τελευταίου διαγωνισμού. Μάλιστα, καθώς αυτές οι μονάδες θα είναι μεγαλύτερης διάρκειας, 4 ωρών, είναι πολύ πιθανό στην περίπτωσή τους η επενδυτική ενίσχυση να είναι μεγαλύτερη. 

Έλεγχος για τις τεχνικές απαιτήσεις 

Την ίδια στιγμή, στην Υπουργική δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην τήρηση των τεχνικών απαιτήσεων (που θα εξειδικευτούν μέσω της προκήρυξης). Πρώτος «σταθμός» θα είναι η αξιολόγηση των φακέλων συμμετοχής από τη ΡΑΑΕΥ, με βάση την υποβληθείσα τεχνική περιγραφή κάθε έργου, με τα κριτήρια και τη διαδικασία που θα περιγράφεται στην προκήρυξη. 

Επίσης, τα τεχνικά χαρακτηριστικά θα ελέγχονται τόσο κατά τη δοκιμαστική λειτουργία των μονάδων που θα προκριθούν, όσο και περιοδικά καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου ενίσχυσης, από φορείς που διαθέτουν την απαραίτητη επαγγελματική και τεχνική επάρκεια και τις κατά περίπτωση απαιτούμενες διαπιστεύσεις. Εάν κατά τη δοκιμαστική λειτουργία δεν τηρείται οποιαδήποτε από τις απαιτήσεις ελεγχόμενων τεχνικών χαρακτηριστικών, τότε η ΡΑΑΕΥ θα μπορεί να απεντάξει το έργο. 

Ο φορέας με τον οποίο θα συμβληθεί κάθε επενδυτής, και θα εγγραφεί στο αντίστοιχο Μητρώο του ΔΑΠΕΕΠ, θα διενεργεί στη συνέχεια ελέγχους ανά διετία. Στην περίπτωση που διαπιστωθεί κάποια παρέκκλιση από τις τεχνικές απαιτήσεις, τότε θα μπορεί να αποτελέσει αιτία ακόμη και μερικής ή πλήρους κατάπτωσης των εγγυητικών επιστολών που τηρούνται, να οδηγήσει στην καταγγελία της σύμβασης λειτουργικής ενίσχυσης, ή στην απένταξη του έργου. 

Κίνητρα για άντληση εσόδων από τις αγορές 

Την ίδια στιγμή, η «αρχιτεκτονική» του σχήματος προβλέπει ρήτρες ώστε οι μονάδες να αντλούν τα μέγιστα δυνατά έσοδα από τις αγορές και επομένως να χρειάζονται τη μικρότερη αποζημίωση από την ΕΛΑΠΕ. Κατ΄ αρχάς, η λειτουργική ενίσχυση που θα καταβάλλεται σε κάθε ενισχυόμενο έργο θα υπολογίζεται με βάση τα Απολογιστικά Έσοδα Αγορών της Ομάδας Έργων στην οποία αυτός ανήκει, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το Καθαρό Έσοδο Αγοράς της συγκεκριμένης μονάδας. Αυτό σημαίνει πως ο επενδυτής κάθε έργου έχει κίνητρο να συμβαδίσει με τις «επιδόσεις» της υπόλοιπης Ομάδας, αφού έτσι θα έχει και τις μεγαλύτερες απολαβές. 

Επίσης, εάν τα Απολογιστικά Έσοδα Αγορών είναι χαμηλότερα από τα Εκτιμώμενα Έσοδα Αγορών της αντίστοιχης Ομάδας Έργων, υπάρχει περίπτωση ένας επενδυτής να λάβει λιγότερο από το 100% της διαφοράς. Κι αυτό στην περίπτωση που η ΡΑΑΕΥ διαπιστώσει για τη μονάδα του ότι τα Απολογιστικά Έσοδα Αγορών υπολείπονται συστηματικά των εύλογα αναμενόμενων ή είναι αδικαιολόγητα χαμηλά λόγω εφαρμογής πρακτικών που οδηγούν σε συστηματική απόκλιση από την ανταγωνιστική δραστηριοποίησή του στις αγορές. 

Ασφαλιστική δικλείδα υπάρχει επίσης για την περίπτωση που μία ολόκληρη Ομάδα Έργων έχει μικρότερες του προσδοκώμενου απολαβές από τις αγορές. Στο ενδεχόμενο που προκύπτει υψηλότερη ενός προκαθορισμένου ορίου απόκλιση μεταξύ Απολογιστικών και Εκτιμώμενων Εσόδων Αγορών, τότε η Αρχή θα μπορεί να διενεργεί έκτακτη αναθεώρηση της απαιτούμενης ενίσχυσης. 

Προς τη σωστή κατεύθυνση εκτιμά η αγορά 

Έχοντας κάνει προς ώρας μια προκαταρκτική επεξεργασία του draft, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν πως η γενική εκτίμηση είναι πως κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, θέτοντας εύλογα παραμέτρους που διασφαλίζουν τη γεωγραφική διασπορά των έργων, αποτρέποντας παράλληλα ιδιοκτησιακή συγκέντρωση στις μονάδες μονάδων που θα προκριθούν. 

Επίσης, σημειώνουν ότι η επενδυτική ενίσχυση για τις δύο πρώτες δημοπρασίες κινείται σε ρεαλιστικά επίπεδα, καλύπτοντας όντως ένα σημαντικό ποσοστό της κεφαλαιουχικής επένδυσης με τη «δεξαμενή» των κεφαλαίων του RRF. Σε αυτό το πλαίσιο, και με δεδομένο ότι η διπλή στήριξη καθιστά τα έργα βιώσιμα, είναι λογικό να αφήνεται ανοικτή η προοπτική προσφοράς πρόσθετων υπηρεσιών χωρίς έξτρα αποζημίωση. 

Στους αστερίσκους που βάζουν στελέχη του κλάδου συγκαταλέγεται το γεγονός ότι το μέγιστο όριο κατακύρωσης ισχύος ανά συμμετέχοντα καλύπτει σωρευτικά μόνο τις δύο πρώτες δημοπρασίες, κάτι που σημαίνει ότι μέσω του τρίτου διαγωνισμού μπορεί ένας επενδυτής να το υπερβεί. 

Άλλοι εκπρόσωποι της αγοράς σημειώνουν ότι αν και η συμμετοχή μόνο με Άδειες Αποθήκευσης στις δημοπρασίες θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό, δεν λειτουργεί σαν «φίλτρο» που θα μπορούσε να αποτρέψει επενδυτές οι οποίοι δεν έχουν πραγματικά την πρόθεση να υλοποιήσουν τα έργα τους. Στο ίδιο μήκος κύματος, συμπληρώνουν ότι παρόλο που στην Υπουργική δίνεται ιδιαίτερο βάρος στις τεχνικές προδιαγραφές των έργων, στην πράξη οι πρώτοι έλεγχοι τήρησης των τεχνικών απαιτήσεων θα γίνουν κατά τη δοκιμαστική λειτουργία των μονάδων που θα προκριθούν. 

Τα στελέχη της αγοράς επιφυλάσσονται να εκφράσουν άποψη για τον μηχανισμό κινήτρων μεγιστοποίησης των εσόδων από την αγορά, όπως και των «πέναλτι» που προβλέπονται, καθώς υποστηρίζουν ότι θα χρειαστεί μία λεπτομερής ανάλυση για να διαπιστωθεί αν οι δύο αυτές παράμετροι θα πετυχαίνουν και στην πράξη τον στόχο τους. 

Διεξοδική εξέταση εκτιμούν ότι χρειάζονται και οι τεχνικές απαιτήσεις που τίθενται, με κάποιους ανθρώπους του κλάδου να σημειώνουν πάντως ότι σε μία πρώτη ματιά φαίνεται να είναι σχετικά περιοριστικές. Σαν χαρακτηριστικό παράδειγμα φέρνουν την υποχρέωση υποβολής προσφορών ενέργειας που αντιστοιχούν τουλάχιστον σε μια πλήρη εκφόρτιση και σε μια πλήρη φόρτιση για κάθε ημέρα, καθώς σημειώνουν πως με αυτό τον τρόπο επισπεύδεται η «γήρανση» των μπαταριών.