Ζημιές τρισεκατομμυρίων εως το 2100 λόγω κλιματικής αλλαγής

Αλυσιδωτές αντιδράσεις, επηρεάζοντας δραματικά τα όσα γνωρίζαμε έως σήμερα, προκαλεί το λιώσιμο των πάγων ειδικά στη Γροιλανδία, αλλάζοντας σταδιακά την κατανομή τεράστιων ποσοτήτων νερού ανά την υδρόγειο. Αποτέλεσμα αυτού, είναι η μετακίνηση του άξονα περιστροφής της Γης, ο οποίος περνά από τους πόλους και έτσι, σύμφωνα με μια νέα επιστημονική έρευνα, ο Βόρειος Πόλος της Γης μετά το 2000 μετακινείται αργά αλλά σταθερά προς τα ανατολικά και προς το Λονδίνο. Ταυτόχρονα, η Ινδική υποήπειρος και η Κασπία Θάλασσα χάνουν συνεχώς ποσότητες νερού, με συνέπεια να «γέρνουν» τον άξονα της Γης προς τα ανατολικά.

Ο πραγματικός ή γεωγραφικός βόρειος πόλος (η βόρεια άκρη του άξονα περιστροφής του πλανήτη μας) κατά τον 20ό αιώνα μετακινείτο με ρυθμό περίπου δέκα εκατοστών κάθε χρόνο προς τα δυτικά, προς τις ακτές του Καναδά. Όμως στον 21ό αιώνα έκανε μια δραματική στροφή 75 μοιρών και πλέον κινείται κατά μήκος του πρώτου μεσημβρινού του Γκρίνουιτς προς τα ανατολικά και συγκεκριμένα προς το Λονδίνο. Η παρακολούθηση της κίνησης του άξονα της Γης άρχισε το 1899.

Η μελέτη του Εργαστηρίου Αεριοπροώθησης της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) στην Καλιφόρνια βασίζεται σε ανάλυση στοιχείων για την περίοδο 2002-2015 από τους δορυφόρους GRACE της NASA, που μετρούν τις αλλαγές στο βαρυτικό πεδίο του πλανήτη μας. Η μετακίνηση μεγάλων μαζών νερού έχει ως συνέπεια τέτοιες αλλαγές.

Όπως επισήμαναν οι επιστήμονες, αν και η μετακίνηση του Βόρειου Πόλου δεν είναι κάτι επικίνδυνο, δείχνει παρόλα αυτά πόσο μεγάλη επίδραση έχουν οι ανθρώπινες δραστηριότητες πάνω στη Γη μέσω της αλλαγής του κλίματος. Η υπερθέρμανση του πλανήτη μπορεί να φέρει οικονομική καταστροφή σε κλίμακα τρισεκατομμυρίων ευρώ, σύμφωνα με την πιο ολοκληρωμένη αποτίμηση των οικονομικών συνεπειών της κλιματικής αλλαγής που έγινε μέχρι σήμερα.

Διεθνής ομάδα οικονομολόγων και επιστημόνων υπολογίζει πως εάν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα συνεχίσουν να αυξάνονται με αμείωτη ένταση, οι οικονομικές ζημιές θα είναι ισοδύναμες με τα περιουσιακά στοιχεία των έξι μεγαλύτερων εταιρειών που είναι εισηγμένες στο αμερικανικό χρηματιστήριο.

Συγκεκριμένα, η κλιματική αλλαγή εκτιμάται πως θα εξαλείψει 2,5 τρισ. δολάρια έως το 2100, ισοδύναμα με την κεφαλαιοποίηση των Apple, Google, Microsoft, Exxon, Facebook και General Electric. Μάλιστα εάν η υπερθέρμανση του πλανήτη υπερβεί τις προβλέψεις, το ποσό αυτό μπορεί να ανέλθει έως και στα 24,2 τρισεκατομμύρια.

Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, όπως η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η ξηρασία ή οι ακραίες καταιγίδες, μπορούν να επηρεάσουν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία είτε καταστρέφοντας υποδομές, είτε διαταράσσοντας την οικονομική δραστηριότητα, όπως η γεωργία, αναφέρει η μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature.

Σύμφωνα με τον Σάιμον Ντίτζ του London School of Economics, επικεφαλής της μελέτης, τα ευρήματα μπορεί να εκπλήξουν τους επενδυτές, αλλά όχι τους οικονομολόγους, καθώς τα τελευταία χρόνια όλα τα μοντέλα παράγουν όλο και πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη μελλοντική οικονομική ανάπτυξη.

Μάλιστα, παρά το κόστος των περιβαλλοντικών μέτρων, η καθαρή αξία των παγκόσμιων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2% σε σχέση με το σενάριο που αυτά δε ληφθούν, αναφέρει η μελέτη. «Αυτό καθιστά την άμεση μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα την πιο λογική κίνηση, τόσο από περιβαλλοντική όσο και από επενδυτική σκοπιά», όπως προσθέτει ο Σάιμον Ντιτζ.

Έλλειψη τροφίμων
Ταυτόχρονα, μια νέα μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης προειδοποιεί για έλλειψη τροφίμων λόγω κλιματικής αλλαγής, οδηγώντας σε 500.000 θανάτους σε όλο τον κόσμο έως το 2050. Οι ερευνητές υπολόγισαν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία των ενηλίκων σε 155 χώρες σε όλο τον κόσμο, αν οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου δεν μειωθούν.

Η ομάδα του καθηγητή Μάρκο Σπρίνγκμαν προχώρησε επίσης στην προσομοίωση σεναρίων όπου λαμβάνονται δράσεις σε διάφορους βαθμούς.

Η επιστημονική ομάδα ανακάλυψε ότι η σταθεροποίηση της κλιματικής αλλαγής μπορεί να μειώσει τον εκτιμώμενο αριθμό θανάτων μεταξύ 29% και 71%, ανάλογα με τον βαθμό και τη σοβαρότητα των μέτρων που θα ληφθούν.

Προηγούμενες έρευνες εξέτασαν πως η υπερθέρμανση του πλανήτη μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια τροφίμων, αλλά η νέα μελέτη επικεντρώθηκε στις αλλαγές της γεωργικής παραγωγής που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.

Σύμφωνα με τον Σπρίνγκμαν, τα ευρήματα έδειξαν ότι η παραμικρή αλλαγή στη διαθεσιμότητα τροφίμων ανά άτομο μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στη σύνθεση και το ενεργειακό περιεχόμενο της διατροφής. Οι αλλαγές αυτές μπορούν να έχουν εκτεταμένες συνέπειες για την υγεία. Παρά την προβλεπόμενη αύξηση της διαθεσιμότητας των τροφίμων, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να μειώσει αυτή την αύξηση κατά περίπου ένα τρίτο ως το 2050.

Αυτό θα οδηγήσει σε μείωση κατά 3% ή 99kcal στη μέση διαθεσιμότητα τροφίμων ανά άτομο. Το υπολογιστικό μοντέλο έδειξε επίσης ότι μια ελάχιστη μείωση στην κατανάλωση κόκκινου κρέατος, θα μπορούσε να αποτρέψει περίπου 30.000 θανάτους λόγω αυξημένων οφελών για την υγεία. Ωστόσο, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι παράλληλα η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών θα μειωθεί κατά 4%, λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Η προβλεπόμενη μείωση φρούτων και λαχανικών θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τα κράτη χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος στο Δυτικό Ειρηνικό και τη Νοτιοανατολική Ασία, καθώς και τα κράτη υψηλού εισοδήματος σε όλο τον κόσμο.

Η προβλεπόμενη μείωση της διαθεσιμότητας τροφίμων θα μειώσει τους θανάτους που σχετίζονται με την παχυσαρκία κατά 260.000. Δυστυχώς, ο αριθμός αυτός θα αντισταθμιστεί από 266.000 επιπλέον θανάτους που θα προκύψουν λόγω υποσιτισμού που σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή. Τα ανησυχητικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι πρέπει να ληφθούν άμεσα πρωτοβουλίες προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή ώστε να περιοριστούν οι προβλεπόμενες επιπτώσεις στην υγεία λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, καταλήγει η έρευνα.

Επιπτώσεις στην Ελλάδα

Από τις 155 χώρες που εξέτασε η έρευνα, μόνο η Κίνα και το Βιετνάμ θα επηρεαστούν περισσότερο από την Ελλάδα σε όλο τον πλανήτη. Συγκεκριμένα, περίπου 124 Έλληνες ανά εκατομμύριο πληθυσμού θα πεθαίνουν ως το 2050 λόγω της μειωμένης διαθεσιμότητας τροφίμων από την κλιματική αλλαγή. Σε απόλυτους αριθμούς, οι 1.160 θάνατοι τοποθετούν την Ελλάδα στην 36η θέση της σχετικής λίστας. Ωστόσο η Ελλάδα, όπως και η Ιταλία, που βρίσκεται στην έβδομη και δωδέκατη θέση των δύο λιστών, αντίστοιχα, θα σημειώσουν περισσότερους θανάτους από τη Συρία το 2050, τόσο σε απόλυτους αριθμούς, όσο και κατά κεφαλήν.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλαπλές έρευνες αναφέρουν την κλιματική αλλαγή ως τον παράγοντα που οδήγησε στον εκτοπισμό πληθυσμών και στη συνέχεια στον καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο στη Συρία.

Οι καλλιέργειες στην περιοχή της Μεσογείου γενικά θα πληγούν σοβαρά από την κλιματική αλλαγή, όμως και οι μη μεσογειακές χώρες θα υποφέρουν επίσης, καθώς εισάγουν τρόφιμα από τις μεσογειακές χώρες και άλλες κλιματικά ευάλωτες περιοχές.

• Η κλιματική αλλαγή εκτιμάται πως θα εξαλείψει 2,5 τρισ. δολ. έως το 2100
• Εάν η υπερθέρμανση του πλανήτη υπερβεί τις προβλέψεις, το ποσό αυτό μπορεί να ανέλθει έως και στα 24,2 τρισεκατομμύρια
• Η έλλειψη τροφίμων λόγω κλιματικής αλλαγής θα οδηγήσει σε 500.000 θανάτους σε όλο τον κόσμο έως το 2050
• Η σταθεροποίηση της κλιματικής αλλαγής μπορεί να μειώσει τον εκτιμώμενο αριθμό θανάτων μεταξύ 29% και 71%, ανάλογα με τον βαθμό και τη σοβαρότητα των μέτρων
• Η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών θα μειωθεί κατά 4%, λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη

(του Κοσμά Ζακυνθινού, Ημερησία)