Αν. Λωσταράκος: Να οδηγηθούμε σε μία αγορά με βάθος και χαμηλότερες τιμές

«Χρειάζεται να διαφοροποιηθούμε από τα κακώς κείμενα του παρελθόντος, προκειμένου να οδηγηθούμε σε μία αγορά με μεγαλύτερο βάθος και χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές». Αυτό ανέφερε ο κ. Αναστάσιος Λωσταράκος, γενικός διευθυντής της nrg μιλώντας σήμερα στο 4ο Power & Gas Forum που οργανώνει το energypress.

Συγκεκριμένα o κ. Λωσταράκος στην αρχή της τοποθέτησής του τόνισε ότι οποιοσδήποτε επαγγελματίας στον χώρο της ενέργειας έχει ζήσει τις εμπειρίες των τελευταίων ετών, γνωρίζει καλά ότι είναι αδύνατον να υπάρξει μια ασφαλής εκτίμηση για το αν η λεγόμενη «ενεργειακή κρίση» έχει τελειώσει.

Μέσα σε αυτό το επισφαλές περιβάλλον ο κ. Λωσταράκος έκανε την εκτίμηση ότι η περίοδος της ιδιαίτερα μεγάλης όξυνσης έχει ήδη παρέλθει, χωρίς όμως να είναι διόλου ευκρινές το πότε μπορεί να έρθει η αγορά του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού ξανά σε ισορροπία και όχι απλά να δει η αγορά χαμηλότερες τιμές, προκειμένου να μπορεί να πει κανείς ότι η κρίση έχει πλέον παρέλθει.

Όσον αφορά τα μέτρα που ελήφθησαν, σε όλη την Ευρώπη εφαρμόστηκαν διαφορετικές προσεγγίσεις με έναν ωστόσο στόχο, την αποκλιμάκωση των τιμών του φυσικού αερίου και κατά συνέπεια του ρεύματος. Θεωρώντας ωστόσο πως η διαδικασία εξόδου από την ενεργειακή κρίση έχει εκκινήσει, όλα τα έκτακτα μέτρα τα οποία υιοθετήθηκαν από τις χώρες μέλη της Ε.Ε. για την αντιμετώπιση των ασφυκτικών συνθηκών που δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο 2021-2022 στον χώρο της ενέργειας θα πρέπει να αρθούν και μάλιστα, αυτό θα πρέπει να γίνει το συντομότερο δυνατόν.

Οι λόγοι για τους οποίους κάτι τέτοιο αποτελεί επιτακτική ανάγκη είναι πολλοί. Τα μέτρα τα οποία προώθησε κεντρικά η Ε.Ε. αλλά υιοθέτησαν με τον δικό τους τρόπο τα κράτη μέλη, επέβαλαν ουσιαστικά ένα οριζόντιο «πάγωμα» στην λειτουργία του ανταγωνισμού.

Κοιτώντας την ελληνική αγορά είναι εμφανές ότι ουσιαστικά η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, τόσο upstream όσο και downstream, είναι πλέον πλήρως ρυθμιζόμενη. Στην ηλεκτροπαραγωγή όλοι οι συμμετέχοντες αμείβονται με ρυθμιστικά ανώτατα όρια, ενώ στην προμήθεια οι προμηθευτές πουλάνε σε σχεδόν πανομοιότυπα, «ρυθμιζόμενα» κι εδώ τιμολόγια τα οποία ακολουθούν ουσιαστικά τα μηνιαία σταθερά τιμολόγια της ΔΕΗ.

Όλο αυτό το οικοδόμημα, ανέφερε ο κ. Λωσταράκος, έχει χτιστεί με έναν βασικό στόχο – τα όποια «υπερβάλλοντα» έσοδα να περνάνε μέσω της λειτουργίας της αγοράς στον τελικό καταναλωτή. Κι ενώ το μοντέλο – δια μέσω των γενναίων πολιτικών επιδοτήσεων που έχει υιοθετήσει η κυβέρνηση – δείχνει να λειτουργεί στο επίπεδο του τελικού καταναλωτή, δεν λειτουργεί καθόλου σε επίπεδο ανταγωνισμού.

Αν μάλιστα το συγκεκριμένο πλαίσιο ειδωθεί ευρύτερα και με τα συμπληρώματα των έκτακτων εισφορών οι οποίες επεβλήθησαν στους ηλεκτροπαραγωγούς και θα επιβληθούν και στους προμηθευτές, τότε γίνεται ευκρινές ότι πρόκειται για μια πλήρως ρυθμιζόμενη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς το έσοδο του συμμετέχοντα τελικά αποφασίζεται από τους χαράσσοντες την ενεργειακή πολιτική και σίγουρα δεν προκύπτει από τον ανταγωνισμό.

Στο σημείο αυτό ο κ. Λωσταράκος τόνισε ότι το καθεστώς «οριζόντιας ρύθμισης» το οποίο ισχύει αυτή τη στιγμή στην αγορά κατά κανόνα ποινολογεί τους ανταγωνιστικότερους, καθώς εντέχνως οδηγεί σε μια παράδοξη κατάσταση «υποχρεωτικής παύσης» λειτουργίας των μηχανισμών των αγορών.

Αυτό συμβαίνει διότι το «προσωρινό» αυτό καθεστώς διασφαλίζει μια τυπική κερδοφορία στους συμμετέχοντες και το δικαίωμα «ύπαρξης» στην αγορά, ενώ στην πραγματικότητα απαξιώνει την επιχειρηματική πρωτοβουλία, ακυρώνει τα σήματα για την ανάληψη επενδυτικών αποφάσεων και τελικώς μειώνει τη δυνατότητα των τελικών καταναλωτών – όλων μας δηλαδή – να απολαμβάνουν καλύτερες τιμές και διαφοροποιημένα, καινοτόμα ενεργειακά προϊόντα,

Για τους λόγους αυτούς ο κ. Λωσταράκος τόνισε ότι όσο γρηγορότερα τελειώσει αυτή η ιδιάζουσα φάση οριζόντιας ρύθμισης του ανταγωνισμού, τόσο γρηγορότερα θα μπορέσει η αγορά να επανέλθει σε φυσιολογικούς ρυθμούς λειτουργίας και με την εμπειρία του παρελθόντος, θα αλλάξει τα κακώς κείμενα, θα βελτιώσει τα σημεία που χρήζουν βελτίωσης και θα προσφέρει στον τελικό καταναλωτή περισσότερες επιλογές και καλύτερες τιμές.

Στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης των προσωρινών αυτών μέτρων, ο κ. Λωσταράκος ανέδειξε τέλος και την ανάγκη εξόφλησης των προμηθευτών για τις επιδοτήσεις που έχουν χορηγήσει προς τους τελικούς καταναλωτές, επισημαίνοντας ειδικά την περίπτωση των πρόσθετων επιδοτήσεων σε επαγγελματικούς καταναλωτές, όπου η αγορά έχει χορηγήσει ήδη επιδοτήσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, χωρίς να είναι καθόλου σαφές το πότε θα εισπράξουν οι εταιρείες προμήθειας τα ποσά τα οποία έχουν ήδη χορηγήσει.