ΕΛΕΤΑΕΝ: Εκδηλώσεις για την παγκόσμια ημέρα ανέμου

Στις 15 Ιουνίου από τις 8 το πρωί μέχρι τις 8 το βράδυ, θα εορτασθεί στην Πλατεία Συντάγματος για 4η συνεχόμενη φορά η Παγκόσμια Ημέρα του Ανέμου, ολοκληρώνοντας έτσι τον κύκλο των φετινών εκδηλώσεων. Η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) καλεί τους πολίτες να επισκεφθούν το περίπτερο της για να στηρίξουν την προσπάθεια ανάπτυξης του ανεξάντλητου ανανεώσιμου φυσικού πόρου του ανέμου που διαθέτει πλούσιο η πατρίδα μας.

Εν τω μεταξύ ολοκληρώθηκαν με επιτυχία οι υπόλοιπες εκδηλώσεις της ημέρας του ανέμου. Συγκεκριμένα την Κυριακή το πρωί στο Πνευματικό κέντρο του Δήμου Αθηναίων απονεμήθηκαν τα βραβεία στο διαγωνισμό ζωγραφικής που είχε οργανώσει η ΕΛΕΤΑΕΝ στον οποίο είχαν συμμετάσχει πάνω από 350 παιδιά. Την ίδια μέρα το απόγευμα διεξήχθη ο τελικός του ιδιαίτερα πετυχημένου «Πράσινου πρωταθλήματος ποδοσφαίρου 5Χ5» στο οποίο συμμετείχαν 22 ομάδες από εταιρείες και φορείς του κλάδου των ΑΠΕ. Επίσης ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία η «Υιοθεσία ανεμογεννητριών» που πραγματοποιείται ηλεκτρονικά.

Στην συνέντευξη τύπου που παραχώρησε το ΔΣ της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ), στην αίθουσα ανταποκριτών ξένου τύπου, ενόψει των εκδηλώσεων για την Παγκόσμια Ημέρα του Ανέμου, συμμετείχαν ο κ. Ιωάννης Τσιπουρίδης, Πρόεδρος του ΔΣ, ο κ. Παναγιώτης Παπασταματίου, Αντιπρόεδρος του ΔΣ, και τα μέλη του ΔΣ κ.κ. Μύριαμ Ροντρίγκεζ, Κώστας Κατώπης και Παναγιώτης Χαβιαρόπουλος.

Τα θέματα στα οποία αναφέρθηκε το ΔΣ της ΕΛΕΤΑΕΝ, ήταν τα ακόλουθα:

1. Εκδηλώσεις για την Παγκόσμια Ημέρα του Ανέμου

Όπως έχει ανακοινωθεί οι εκδηλώσεις για την Παγκόσμια Ημέρα του Ανέμου περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων το Πρόγραμμα υιοθεσίας ανεμογεννητριών από παιδιά και εφήβους , την έκθεση και διαγωνισμό παιδικής ζωγραφικής, το πρωτάθλημα ποδοσφαίρου 5x5 με συμμετοχή 22 ομάδων και πολλές άλλες εκδηλώσεις που κορυφώνονται στο Σύνταγμα την Τρίτη 15 Ιουνίου.

2. Νέος νόμος Α.Π.Ε.: Θετικό και αποτελεσματικό βήμα με προσοχή στους αστερίσκους

Ο νέος νόμος 3851/2010, που αφορά την ανάπτυξη των Α.Π.Ε., θεσπίστηκε μετά από μακρά διαβούλευση. Έχει ενσωματώσει σε μεγάλο βαθμό την εμπειρία και τη γνώση του κλάδου και έτσι αντιμετωπίζει πολλά από τα γραφειοκρατικά κυρίως προβλήματα της ανάπτυξης.

Στα θετικά του νόμου καταγράφονται ενδεικτικά:

• η μεταφορά της αρμοδιότητας για την έκδοση της άδειας παραγωγής από τον Υπουργό στη Ρ.Α.Ε., και

• η ενσωμάτωση της διαδικασίας προπεριβαλλοντικής αδειοδότησης στη διαδικασία έγκρισης περιβαλλοντικών όρων.

Η ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου μπορεί να οδηγήσει σε μείωση στο μισό του χρόνου αδειοδότησης των αιολικών πάρκων, από 5-7 έτη που είναι σήμερα σε 2,5-3 έτη.

Ωστόσο, υπάρχει ένα μεγάλο πλήθος υπουργικών αποφάσεων που πρέπει να εκδοθούν ή να τροποποιηθούν προκειμένου ο νέος νόμος να λειτουργήσει αποτελεσματικά.

Οι αποφάσεις αυτές πρέπει να εκδοθούν άμεσα, όχι μόνο λόγω του πλήθους τους, αλλά και γιατί είναι κρίσιμες για να ερμηνεύσουν σημεία του νόμου που επιδέχονται πολλαπλές αναγνώσεις. Ο νόμος –όπως κάθε νόμος- κρύβει «αστερίσκους» από την ερμηνεία των οποίων εξαρτάται η αποτελεσματικότητά του. Ως τέτοια σημεία αναφέρθηκαν ενδεικτικά:

• Η νέα αρμοδιότητα που δίδεται στη Ρ.Α.Ε. να εξετάζει τις περιοχές αποκλεισμού των Α.Π.Ε., «εφόσον οι περιοχές αυτές έχουν οριοθετηθεί κατά τρόπο ειδικό και συγκεκριμένο». Αυτή η πληροφορία δεν υπάρχει συγκεντρωμένη και αν η Ρ.Α.Ε. επιδιώξει να τη συγκεντρώσει προκειμένου να προχωρήσει στην αξιολόγηση των εκκρεμών αιτήσεων θα περάσουν μήνες (αν όχι έτη) και δεν είναι βέβαιο ότι θα τα καταφέρει. Η Ρ.Α.Ε. θα πρέπει να αξιολογεί άμεσα τις αιτήσεις με βάση τα στοιχεία που η ίδια διαθέτει κατά τη στιγμή της αξιολόγησης και να παραπέμπει, ως οφείλει, την λεπτομερή εξέταση στην αρμόδια περιβαλλοντική αρχή κατά τη φάση της ΕΠΟ.

• Η προθεσμία για λήψη άδειας εγκατάστασης εντός 30 μηνών που καταλαμβάνει τις υφιστάμενες άδειες παραγωγής, χωρίς ρητή αναφορά στους λόγους ανωτέρας βίας που εμποδίζουν την ομαλή και έγκαιρη αδειοδότηση των έργων, γεγονός που κατά τα άλλα επιτάσσεται από τη νομολογία και τις γνωμοδοτήσεις του Νομικού Συμβουλίου.

Η ΕΛΕΤΑΕΝ είναι πάντα στη διάθεση της Πολιτείας να εργαστεί και να συνεισφέρει με τις προτάσεις της, στην ολοκλήρωση του κανονιστικού πλαισίου του νέου νόμου.

3. Χρηματοοικονομικό περιβάλλον και τιμολόγηση της παραγόμενης ενέργειας: Μείωση των αποδόσεων και ανάγκη αποσαφήνισης των όρων επένδυσης

O νέος νόμος εξορθολόγησε σημαντικά τις τιμές Α.Π.Ε.. Παρά το γεγονός ότι έχει διατηρήσει ίδιες τις βασικές τιμές για τα χερσαία αιολικά και τα αιολικά στα μη διασυνδεδεμένα νησιά, προβλέπει νέες δυνατότητες για αναπροσαρμογή των τιμών ώστε να γίνονται βιώσιμα αιολικά έργα που μέχρι τώρα δεν ήταν βιώσιμα.

Ωστόσο, το γεγονός είναι ότι το συνολικό χρηματοοικονομικό περιβάλλον έχει γίνει δυσμενέστερο και έτσι οι τελικές αποδόσεις των επενδύσεων είναι πλέον μειωμένες, επειδή:

• τα έργα κοστίζουν περισσότερο (ο εξοπλισμός είναι πλέον πιο ακριβός, υπάρχει ανάγκη μεγαλύτερων και πιο περίπλοκων έργων διασύνδεσης, καθίσταται πλέον αναγκαία η χωροθέτηση έργων σε μεγαλύτερα υψόμετρα με δυσκολότερη πρόσβαση και περισσότερα έργα υποδομής),

• δεν υπάρχουν πια διαθέσιμες θέσεις με υψηλό αιολικό δυναμικό που να μην έχουν κορεσμό δικτύου,

• η απώλεια της επιδότησης κεφαλαίου δεν αντισταθμίζεται πλήρως από την δυνατότητα αύξησης της τιμής πώλησης. Η αύξηση που προβλέπει ο νόμος είναι σχετικά επαρκής για θέσεις με υψηλό αιολικό δυναμικό (οι οποίες πλέον είναι ελάχιστες) αλλά δεν επαρκεί για να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα σε θέσεις με χαμηλό αιολικό δυναμικό που είναι απαραίτητες για την επίτευξη των στόχων.

Επομένως πρέπει:

Πρώτον: να αρθεί άμεσα η αβεβαιότητα με τον Αναπτυξιακό Νόμο. Να διευκρινισθεί αν θα υπάρχουν τελικά επιδοτήσεις για έργα Α.Π.Ε. και σε ποιο ποσοστό θα αντιστοιχούν, και

Δεύτερον: να προωθηθεί η ανάπτυξη έργων σε περιοχές με χαμηλό αιολικό δυναμικό όπως τώρα προβλέπει ο νέος νόμος (προκειμένου να επιτευχθεί διασπορά των εγκαταστάσεων προς όφελος της ευστάθειας του συστήματος, άμεση αξιοποίηση διαθέσιμων μη κορεσμένων δικτύων, ανάπτυξη σε περιοχές χωρίς υπέρ-συσσώρευση αιτήσεων),

4. Αιολική Ενέργεια και Βιοποικιλότητα: Μια σχέση συνεργατική, όχι ανταγωνιστική

Ο πραγματικός κίνδυνος για τη Βιοποικιλότητα είναι η κλιματική αλλαγή. Η Εξοικονόμηση Ενέργειας και οι Α.Π.Ε. είναι τα μόνα εργαλεία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Η ΕΛΕΤΑΕΝ ζητά:

1) Να εκπονηθούν ουσιαστικές ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες για όλες τις περιοχές προστασίας που θα τεκμηριώνουν τα είδη και αντικείμενα προστασίας, χωρίς υποθέσεις και εικασίες.

2) Να κατοχυρωθούν θεσμικά οι προστατευόμενες περιοχές.

3) Να κατοχυρωθεί θεσμικά η ειδική διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων Α.Π.Ε. σε προστατευόμενες περιοχές, όπως προτάσσει η Οδηγία Natura και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (ΔΕΚ C-293/07/11.12.08 και C 334/04/25.10.07), χωρίς ζώνες αποκλεισμού που ορίζονται χωρίς καμία μελέτη και αποκλείουν συλλήβδην όλες τις Α.Π.Ε. από τεράστιες εκτάσεις.

Σήμερα οι περιοχές απολύτου προστασίας και προστασίας της φύσης αποτελούν ένα μικρό μόνο ποσοστό της επικράτειας της τάξης του 4%.

Μέχρι σήμερα όμως έχουν θεσμοθετηθεί ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες (ΕΠΜ) σε περιοχές που καλύπτουν μόλις το 8% της χώρας (π.χ. Ροδόπη, Πάρνωνας, Βουραϊκος). Σε αυτές, οι ζώνες αποκλεισμού για τις Α.Π.Ε. καταλαμβάνουν πάνω από το 50% των περιοχών που καλύπτουν οι ΕΠΜ και οπωσδήποτε έκταση ίση σχεδόν με το σύνολο των περιοχών Natura που περιλαμβάνονται σε αυτές τις θεσμοθετημένες ΕΠΜ.

Αν η τάση αυτή συνεχιστεί, όταν όλες οι περιοχές Natura αποκτήσουν, όπως απαιτείται, ειδικά θεσμοθετημένο καθεστώς προστασίας, το 60% της ελληνικής επικράτειας θα έχει ονομαστεί Εθνικό Πάρκο και το 30% θα έχει ονομαστεί περιοχή απολύτου προστασίας ή προστασίας της φύσης. Από αυτές τις περιοχές αποκλείονται οι Α.Π.Ε. σύμφωνα με το νέο νόμο.

Αυτός ο δήθεν φιλοπεριβαλλοντικός μαξιμαλισμός που τείνει να επικρατήσει , βλάπτει και την ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος και την ανάπτυξη.

Η ηγεσία του ΥΠΕΚΑ δεσμεύτηκε στη Βουλή ότι στο εξής θα θεσμοθετείται καθεστώς απόλυτης ή υψηλής προστασίας μόνο για τις περιοχές πραγματικά υψηλής οικολογικής αξίας. Η ΕΛΕΤΑΝ επικροτεί την δήλωση αυτή. Ζητά όμως τη νομοθετική κατοχύρωσή της, ώστε να υπάρξουν σαφείς νομικές εγγυήσεις από την Πολιτεία και όχι μόνο η πολιτική δέσμευση της σημερινής ηγεσίας.

5. Εθνικό Σχέδιο Δράσης: Βέλτιστο μίγμα Α.Π.Ε. και υποδομές για 10.000 MW αιολικών πάρκων το 2020

Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης αποτελεί τον οδικό χάρτη για την επίτευξη των στόχων Α.Π.Ε. το 2020 αλλά και πέρα από το 2020. Οι βασικές αρχές στις οποίες πρέπει να στηρίζεται είναι:

1) Η βελτιστοποίηση του μίγματος Α.Π.Ε., με αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της κάθε τεχνολογίας (οικονομική αποδοτικότητα της αιολικής ενέργειας, σταθερότητα της βιομάζας, των ΜΗΥ και της γεωθερμίας, υποστήριξη του δικτύου διανομής και αποκεντρωμένη παραγωγή από φωτοβολταϊκή ενέργεια κλπ.)

2) Η ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών που θα υποστηρίξουν την μεγάλη διείσδυση Α.Π.Ε. (εσωτερικές διασυνδέσεις, διεθνείς διασυνδέσεις, συστήματα αποθήκευσης, αντλησιοταμίευση, ηλεκτροκίνηση κλπ.)

3) Κατευθύνσεις για την κατάλληλη επιλογή του συμβατικού μίγματος. Οι σταθμοί που αδειοδοτούνται πρέπει να είναι ευέλικτοι, με χαμηλά τεχνικά ελάχιστα και γρήγορους ρυθμούς ανάληψης φορτίου. Μόνο έτσι θα διασφαλιστεί η οικονομική λειτουργία όλων των επενδύσεων ηλεκτροπαραγωγής σε συνθήκες μεγάλης διείσδυσης.

6. Τέλος Α.Π.Ε.: Πόροι για την ανάπτυξη

Η αύξηση του λεγόμενου τέλους Α.Π.Ε. σε 5,6 Eυρώ/MWh αν ισχύσει για τους οικιακούς καταναλωτές, σημαίνει μια συνολική επιβάρυνση για το μέσο νοικοκυριό 15 -20 Ευρώ το έτος.

Το αυξημένο κόστος ηλεκτροπαραγωγής που θα προκύψει λόγω του κόστους εκπομπών CO2 από το 2013 και μετά εκτιμάται ότι ισοδυναμεί σε αύξηση τουλάχιστον 25%-30% των τιμολογίων.

Πρέπει επομένως να γίνει σαφές στο πολιτικό δυναμικό της χώρας, ότι το κόστος του CO2 είναι λεφτά που θα πληρώνει ο Έλληνας καταναλωτής όσο η χώρα συνεχίζει να στηρίζεται μόνο στα ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα. Τα ποσά αυτά, που ούτως ή άλλως θα επιβαρυνθεί ο πολίτης, είναι στο χέρι του Κράτους να τα επενδύσει μέσω του τέλους Α.Π.Ε. σε ανάπτυξη και καθαρό περιβάλλον.

Επομένως, η μη αναπροσαρμογή του τέλους Α.Π.Ε. κατά τρόπο που θα διασφαλίζει τις απαιτήσεις του ΔΕΣΜΗΕ, δεν δικαιολογείται ούτε οικονομικά, ούτε πολιτικά, ούτε κοινωνικά και οδηγεί τελικά σε επιβάρυνση του εισοδήματος των καταναλωτών.