Skip to main content
Menu

Τζέρεμι Σαπίρο: Τι θα πρέπει να κάνει η Ευρώπη με ένα πρόβλημα όπως ο Τραμπ

Αυτό είναι ένα άρθρο που ήλπιζα να μην γράψω ποτέ. Ο λόγος δεν είναι απλώς ότι μια προεδρία του Τραμπ είναι απίθανο να καλύψει τις προτιμώμενες επιλογές μου πολιτικής. Είναι επίσης ότι το να γράψω για την εξωτερική πολιτική του Τραμπ απαιτεί ηρωικά κατορθώματα σπέκουλας και εικασίας, ακόμη και με τα πιο πρωτοφανή επίπεδα αυθεντίας.

Στη διάρκεια της ατελείωτης προεκλογικής προεδρικής εκστρατείας, ο Τραμπ προέβη σε αντιφάσεις σε τέτοιο βαθμό που στα αλήθεια ξέρουμε πολύ λίγα για το πώς θα προσεγγίσει πιο συγκεκριμένα ζητήματα. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα πρέπει να πιστεύετε όποιον λέει ότι γνωρίζει τι θα κάνει ο Τραμπ-ακόμη κι αν το όνομα αυτού του προσώπου είναι Ντόναλντ Τραμπ.

Πρέπει ως εκ τούτου να ξεκινήσουμε με λίγες βασικές αρχές.

Η πρώτη είναι πως ο Ντόναλντ Τραμπ έχει περισσότερη σημασία από ό,τι η πολιτική του. Το σημείο εκκίνησης της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ δεν είναι κάποια δεδομένη ανακοίνωση που έκανε κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του ή που θα κάνει ως πρόεδρος. Είναι περισσότερο, η προσωπικότητά του, η ιδιοσυγκρασία του και η κρίση του. Έχει με την πάροδο του χρόνου διατηρήσει κάποιες σταθερές στάσεις -όπως την αντίθεσή του στις πολυμερείς εμπορικές συμφωνίες, με την πεποίθηση ότι οι ΗΠΑ δεν παίρνουν καλή συμφωνία από τους συμμάχους τους, και ο θαυμασμός του για τους ισχυρούς άνδρες σε αυταρχικά καθεστώτα. Αλλά πέρα από αυτές τις βασικές θέσεις (συμπεριλαμβανομένης και της στάσης του για την μετανάστευση που διαδραμάτισε έναν τόσο μεγάλο ρόλο στην προεκλογική εκστρατεία), φαίνεται ότι διαμορφώνονται με βάση νοοτροπίες.

Πολλοί στην εξωτερική πολιτική προωθούν την αντίληψη ότι ο Τραμπ θα μεταβιβάσει τις εξουσίες του σε εκείνους που ενδιαφέρονται περισσότερο για τις λεπτομέρειες της πολιτικής ή ότι το αμερικανικό σύστημα των ελέγχων και των ισορροπιών θα τον συγκρατήσει απο το να φέρει εις πέρας τις πιο εξωφρενικές του υποσχέσεις. Αλλά αυτές οι έννοιες δεν εξηγούν σωστά το πώς ασκείται η αμερικανική εξωτερική πολιτική. Ιδιαίτερα μετά από τις 11 Σεπτεμβρίου, η εξωτερική πολιτική στις ΗΠΑ έχει γίνει ιδιαίτερα συγκεντρωμένη στο γραφείο του Προέδρου. ΤΟ Κογκρέσο και τα δικαστήρια έχουν γίνει κυρίως παθητικά στην εξωτερική πολιτική. ΕΝ μέρει, ως αποτέλεσμα, η εξωτερική πολιτική αντανακλά αναγκαστικά τον πρόεδρο. Αν αρνείται να συμμετάσχει, οι υφιστάμενοί του θα ξεκινήσουν έναν γραφειοκρατικό πόλεμο εναντίον του καθενός, και η πολιτική θα περιέλθει σε πλήρη σύγχυση.

Η δεύτερη αρχή ακολουθεί την πρώτη: η ουσία της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ θα είναι το απρόβλεπτο. Ακόμη και κυβερνήσεις όπως αυτές στην Ρωσία ή στην Τουρκία που προτιμούσαν τον Τραμπ έναντι της Κλίντον, ανησυχούν για αυτό. Η κύρια ανησυχία τους φαίνεται να είναι η ανάγκη του για αναγνώριση και σεβασμό. Είναι εύκολο να προσβληθεί -ακόμη και χωρίς να προσπαθήσει, και είναι μονομανής με την εκδικητικότητα του, όπως έχουν αποδείξει οι δημοσιεύσεις του στο twitter.

Η διαφωνία Ρωσίας-Τουρκίας το 2015 είναι χρήσιμη στο να φανταστούμε πώς θα μπορούσε να διαδραματιστεί στη διάρκεια της προεδρίας του. Μετά από την κατάρριψη ενός ρωσικού πολεμικού αεροσκάφους από την Τουρκία, ο Πούτιν και ο Ερντογάν επιδόθηκαν σε εκατέρωθεν αιχμηρές δηλώσεις και έφεραν την σχέση τους στα πρόθυρα του πολέμου, παρά μια προηγούμενη αναγνώριση ότι είχαν κοινά συμφέροντα. Αυτή η τάση της πληγωμένης υπερηφάνειας είναι ένα πρόβλημα που είναι εγγενές σε όλους τους ισχυρούς ηγέτες, όπως πιθανώς θα είναι και με τον Τραμπ.

Τέλος, θα πρέπει να πάρουμε σοβαρά την επίμονη εστίαση του Τραμπ στις διαπραγματεύσεις, όπως αυτές διατυπώνονται στην Τέχνη της Συμφωνίας (αν και δεν τις έγραψε στα αλήθεια αυτός). Για τον ίδιο, οι συμφωνίες είναι συναλλαγές στις οποίες στόχος είναι να βγει το καλύτερο αποτέλεσμα για την πλευρά συ. Αφορούν την ιδιοτέλεια, οχι τις στρατηγικές σχέσεις. Και πρέπει να φέρνουν κέρδος, και όχι κοινές αξίες. Αφορούν την επιβράβευση του τώρα, όχι νοσταλγικές επιστροφές στο παρελθόν. Απευθύνονται σε μια κυβέρνηση Τραμπ βασισμένη στην κοινή ιστορία, τα ιδανικά, ή τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα και ως εκ τούτου είναι πιθανό να θεωρηθούν ως μια διαπραγματευτική αδυναμία,

Η διατήρηση αποτελεσματικής συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να είναι δυνατή αλλά δεν θα μπορεί να βασίζεται στην παλιά φόρμουλα της αλληλεγγύης, των κοινών συμφερόντων και των κοινών αξιών. Αντιθέτως, η Ευρώπη θα πρέπει να εξετάσει μια νέα προσέγγιση που θα βασίζεται στους ακόλουθους πυλώνες:

Μεγαλύτερη επένδυση στην άμυνα και στην ασφάλεια: Τώρα περισσότερο από ποτέ, τα κράτη-μέλη της ΕΕ πρέπει να είναι σε θέση να φροντίσουν τους εαυτούς τους και την δική τους ασφάλεια. Αυτό δεν αφορά απλώς την κατανομή των βαρών ή την αξιοπιστία των αμερικανικών εγγυήσεων. Η προσέγγιση του προέδρου Τραμπ σημαίνει ότι θα συνεργαστεί μόνο με εκείνους που μπορούν να φέρουν κάτι στο διαπραγματευτικό τραπέζι, που το χρειάζεται ο ίδιος. Για την ώρα, η Ευρώπη δεν φέρνει πολλά σε σχέση με την άμυνα. Πρέπει να ενισχύσει τις δικές της επενδύσεις εάν θέλει η Αμερική του Τραμπ να συνεχίσει να επενδύει στην Ευρώπη.

Ενότητα: Όπως κάθε καλός διαπραγματευτής, ο Τραμπ θα κοιτάξει να βρει τον πιο αδύναμο κρίκο στην άλλη πλευρά και να τον εκμεταλλευτεί. Αυτό δεν είναι νέα τακτική για τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ, αλλά σε μια προεδρία Τραμπ, μπορούμε να περιμένουμε ότι θα αποτελέσει μία ακόμη μεγαλύτερη απειλή στα ευρωπαϊκά συμφέροντα. Για την ώρα, η αξιοποίηση του διχασμού στην Ευρώπη είναι πολύ εύκολη για τις εξωτερικές δυνάμεις, ιδιαίτερα τις ΗΠΑ, οι οποίες συντηρούν "ειδικές σχέσεις” με πρακτικά κάθε μέλος της ΕΕ. Αυτός ο διχασμός μπορεί να γίνει σύντομα μια αδυναμία την οποία η Ευρώπη δεν μπορεί να αντέξει.

Υπομονή: Η φυσική ευρωπαϊκή απάντηση σε μια νέα προεδρία, είναι να προσπαθήσει να διαμορφώσει τις απόψεις πολιτικής της νέας κυβέρνησης και ακόμη και να φανεί ευνοϊκή στο νέο πρόεδρο. Ως εκ τούτου θα προσπαθήσουν να προσεγγίσουν νωρίς τον Trump και τους συμβούλους του για να επεκτείνουν το χέρι φιλίας, και να εξηγήσουν τα επιχειρήματά τους για συγκεκριμένες πολιτικές των ΗΠΑ προς την Ευρώπη. Αυτό θα μπορούσε να είναι μια αμφισβητούμενη ώθηση. Αλλά στο πλαίσιο μιας διαπραγμάτευσης, θα σημαίνει για τον Τραμπ απλώς ότι η Ευρώπη είναι ένας αδύναμος ικέτης. Είναι καλύτερα να περιμένει τον Τραμπ να έλθει προς την Ευρώπη.

Αυτές είναι οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την διαμόρφωση της προσέγγισης Τραμπ στην Ευρώπη. Ασφαλώς, το πιο σημαντικό γεγονός για την ευρωπαϊκή διακυβέρνηση είναι πως επειδή κάτι είναι απαραίτητο, δεν σημαίνει ότι θα συμβεί. Τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη έχουν τις δικές τους προβληματικές εγχώριες πολιτικές, τους δικούς τους δημοσιονομικούς περιορισμούς και τα δικά τους λαϊκιστικά κινήματα. ΟΙ κυβερνήσεις τους θα διαπιστώσουν ότι αυτά τα βήμα είναι δύσκολο αν όχι αδύνατο να γίνουν.

Αλλά δεν θα πρέπει να τρέφουν αυταπάτες. Εάν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν πάρουν σοβαρά μέτρα για να διασφαλίσουν μια καλή συμφωνία με τον πρόεδρο Τραμπ, πιθανώς θα καταλήξουν με μια άσχημη.

(European Council on Foreign Relations, capital.gr)

ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα