Skip to main content
Menu
English edition

Τι σημαίνει η είσοδος της ExxonMobil στην κυπριακή ΑΟΖ – Έχει η Eni το κλειδί για τις εξαγωγές του αερίου;

Χάρης Αποσπόρης

Η αμερικανική ExxonMobil, μεγαλύτερη ιδιωτική πετρελαϊκή παγκοσμίως, θα γίνει ο νέος παίκτης στην κυπριακή ΑΟΖ, καθώς χθες εξασφάλισε τη συμμετοχή της στο οικόπεδο 10, μετά από μάχη που έδωσε ενάντια στην κοινοπραξία Eni-Total και στη νορβηγική Statoil.

Με τον τρόπο αυτό, η προσπάθεια της Κύπρου για ανάπτυξη των κοιτασμάτων της θωρακίζεται σημαντικά, όχι μόνο δεδομένου του μεγέθους και της εμπειρίας της εταιρείας, αλλά και αν λάβουμε υπόψη ότι ο επικεφαλής της Exxon, Ρεξ Τίλερσον, πρόκειται να γίνει στις 21 Ιανουαρίου επόμενος υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ με ότι αυτό ενδέχεται να σημαίνει.

Σημειώνεται ότι στα πλαίσια του γ’ αδειοδοτικού γύρου της Κύπρου, πρόκειται να απονεμηθούν άδειες για τα οικόπεδα 10, 8 και 6. Για τα δύο τελευταία επιλέχθησαν οι Eni και Eni-Total αντίστοιχα.

Συγκεκριμένα το οικόπεδο 10 θεωρείται ως το πιο υποσχόμενο, λόγω της γειτνίασής του με το αιγυπτιακό κοίτασμα Ζορ, το οποίο αποκαλύφθηκε πέρυσι από την Eni και αποτελεί τη μεγαλύτερη ανακάλυψη στην Ανατολική Μεσόγειο μέχρι στιγμής. Όπως είναι φυσικό, το Ζορ άνοιξε την όρεξη και των υπολοίπων παικτών του πετρελαίου, που πλέον επιθυμούν να εξερευνήσουν την συγκεκριμένη περιοχή διεξοδικά.

Όπως προκύπτει από τα ονόματα που επέλεξε η Λευκωσία, επιχειρείται πλέον μια στροφή προς παίκτες με μεγαλύτερα «κυβικά» από ότι στο παρελθόν, γεγονός που αξιολογείται ιδιαίτερα θετικά για τη συνέχεια. Για παράδειγμα, στην περίπτωση του οικοπέδου 8 επιλέχθηκε η Eni, παρά η κοινοπραξία της Cairn με τις ισραηλινές Delek και Avner, με την Delek να διαθέτει ήδη παρουσία στο «Αφροδίτη». Η τάση αυτή επιβεβαιώνεται μέσω της επιλογής της ExxonMobil για το οικόπεδο 10.

Είναι φανερό ότι η Λευκωσία αντιμετωπίζει στρατηγικά το θέμα με το μυαλό της και στις μελλοντικές εξαγωγές του φυσικού αερίου, καθώς επέλεξε να φέρει την Exxon σε συνεργασία με την Qatar Petroleum, δεδομένου του ότι οι Καταριανοί διαθέτουν πλούσια εμπειρία στην κατασκευή έργων LNG, όντας ο πρώτος εξαγωγέας παγκοσμίως. Αντίστοιχα, η επιλογή της Eni για το οικόπεδο 8 και 6, μετά την εξασφάλιση από την ίδια των 2, 3 και 9, έχει ως στόχο την πιθανή δημιουργία υπεραξίας, καθώς η ίδια εταιρεία διαχειρίζεται το τεράστιο Ζορ, λίγα μίλια πιο νότια, αλλά διαθέτει μερίδιο και στον σταθμό υγροποίησης αερίου στη Νταμιέτα της Αιγύπτου. Χαρακτηριστικό του ενδιαφέροντος της Eni για την κυπριακή ΑΟΖ είναι ότι ήταν υποψήφια και για τα τρία οικόπεδα που προσφέρθηκαν στον γ’ αδειοδοτικό γύρο.

Η Eni στέλνει τους Ισραηλινούς προς Τουρκία

Τις τελευταίες ημέρες, έγινε γνωστό ότι πραγματοποιήθηκαν επαφές μεταξύ της Eni και της αιγυπτιακής κυβέρνησης σχετικά με το ενδεχόμενο εξαγωγών φυσικού αερίου από το κοίτασμα Ζορ προς το εξωτερικό μέσω του σταθμού LNG στη Νταμιέτα, τον οποίο ελέγχει από κοινού με την ισπανική Fenosa. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η χωρητικότητα του εν λόγω σταθμού είναι περί το ένα τέταρτο των 28 δις. κ.μ. ετησίως που προβλέπεται να παράγει το κοίτασμα Ζορ, το οποίο αναπτύσσεται με πολύ γοργούς ρυθμούς από την ιταλική εταιρεία.

Επίσης, σημασία έχει ότι πριν από δυόμισι χρόνια, οι εταίροι του ισραηλινού κοιτάσματος Ταμάρ είχαν υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με την Eni και τη Fenosa με αντικείμενο την εξαγωγή αερίου μέσω του εν λόγω σταθμού στη Νταμιέτα. Πλέον, φαίνεται πως η Eni μπαίνει δυναμικά στη διεκδίκηση αυτής της εξαγωγικής δυνατότητας, αφήνοντας τους Ισραηλινούς στα κρύα του λουτρού.

Είναι προφανές ότι το Τελ Αβίβ και οι εταιρείες του Λεβιάθαν έχουν αρχίσει να ξεμένουν από επιλογές σε ότι έχει να κάνει με την εξαγωγή της μελλοντικής παραγωγής φυσικού αερίου, ιδίως σε ένα περιβάλλον με χαμηλές τιμές που δεν ευνοούν την κατασκευή νέων έργων. Αν και έχουν υπογράψει συμβόλαια για πώληση ποσοτήτων στην εγχώρια αγορά και στην Ιορδανία, οι βλέψεις τους είναι υψηλότερες, καθώς η περιοχή δεν μπορεί να απορροφήσει όλη τη μελλοντική παραγωγή και σε κάθε περίπτωση, ευχή είναι να ανακαλυφθούν περισσότερα κοιτάσματα στο μέλλον.

Ως εκ τούτου, η εξεύρεση μιας αξιόπιστης εξαγωγικής λύσης αποτελεί προτεραιότητα για το Ισραήλ και προς το παρόν αυτό σημαίνει ότι ένας αγωγός προς την Τουρκία βρίσκεται αναγκαστικά στο προσκήνιο.

Από εκεί και πέρα, ερωτηματικά τίθενται για τη στάση του Ισραήλ απέναντι στον East Med, αλλά και σε οποιοδήποτε άλλο σχέδιο εξαγωγής του ισραηλινού αερίου από κοινού με το κυπριακό αέριο, όπως π.χ. ένας σταθμός LNG στην Κύπρο. Στην πρόσφατη τριμερή συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Ισραήλ, ο Νετανιάχου εμφανίστηκε φειδωλός στις δηλώσεις του σχετικά με τα παραπάνω θέματα.

Μετά από μερικές ημέρες, όμως, ο γ.γ. του ισραηλινού υπουργείου Ενέργειας, Σαούλ Μεριντόρ, έκανε γνωστό για πρώτη φορά ότι υπάρχει συγκεκριμένος σχεδιασμός για εξαγωγή αερίου προς την Τουρκία μέσω υποθαλάσσιου αγωγού, με προοπτική να αρχίσει το έργο ακόμα και από το 2019. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι για την υλοποίηση και τη βιωσιμότητα του παραπάνω έργου, θα υπάρχει ειδική πρόβλεψη ότι η ροή δεν θα σταματήσει ακόμα και αν οι σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας περάσουν μια νέα πολιτική κρίση. Επίσης, δήλωσε αναφορικά με το Κυπριακό ότι ο αγωγός δεν θα επηρεάσει αρνητικά τις διαπραγματεύσεις και εμφανίστηκε βέβαιος ότι θα βρεθεί κάποια αμοιβαίως αποδεκτή λύση για την κατασκευή του στην κυπριακή ΑΟΖ.

Τα παραπάνω σημαίνουν ότι πράγματι, το Τελ Αβίβ και η Τουρκία έχουν αναπτύξει ένα, έστω και πρώιμο, σχέδιο δράσης. Ίσως μάλιστα, οι Τούρκοι να θέλουν να πιέσει το Ισραήλ την Κύπρο, ως σύμμαχός της, προκειμένου να γίνει πιο εύκολα υλοποιήσιμο το έργο. Είναι προφανές, πάντως, ότι τη Λευκωσία δεν την συμφέρει κάτι τέτοιο και δεν φαίνεται στην παρούσα φάση πως θα μπορούσε να το δεχτεί, δίχως μάλιστα σημαντικά ανταλλάγματα.

Προφανώς, πίσω από τις κλειστές πόρτες, ο Νετανιάχου θα πρέπει να έχει στείλει στην Αθήνα και τη Λευκωσία ένα πιο σαφές μήνυμα για τις προτεραιότητές του όσον αφορά την εξαγωγή αερίου. Επειδή, όμως, η κάθε χώρα προχωρά αργά ή γρήγορα με την ανάπτυξη των κοιτασμάτων της και επειδή τα έργα μεταφοράς χρειάζονται πολλά χρόνια για να υλοποιηθούν, θα ήταν χρήσιμη μια πιο ξεκάθαρη στάση από την πλευρά του Ισραήλ, ώστε να μπορέσει η Κύπρος να προγραμματίσει πιο εύκολα τις κινήσεις της.

Οι δυνατότητες για την Κύπρο

Όσον αφορά την ίδια τη Λευκωσία, τα πράγματα είναι μάλλον ασαφή όσον αφορά τις εξαγωγές. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι χαμηλές τιμές του φυσικού αερίου αυτή την εποχή δεν ευνοούν σχέδια ανάπτυξης εξαγωγικών υποδομών με διεθνή στόχευση.

Από εκεί και πέρα, είναι εμφανές πλέον ότι πολλά θα εξαρτηθούν από τους σχεδιασμούς της Eni, αλλά και από τις μελλοντικές ανακαλύψεις εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Αν ανακαλυφθούν νέα κοιτάσματα, τότε θα καταστεί και πάλι βιώσιμη η λύση ενός σταθμού υγροποίησης στην ίδια την Κύπρο, αναλόγως και της στάσης που θα τηρήσουν οι πετρελαϊκές.

Προς το παρόν, πάντως, ο σταθμός στη Νταμιέτα φαίνεται πως προορίζεται για τις ανάγκες μονάχα του κοιτάσματος Ζορ. Αντίστοιχα, ο αγωγός East Med παραμένει στο τραπέζι σαν επιλογή, αλλά σαν μελλοντική πιθανότητα και όχι σαν άμεση λύση.

Τα παραπάνω σημαίνουν ότι το θύμα θα είναι το κοίτασμα «Αφροδίτη», το οποίο ίσως να έχει μεσοπρόθεσμα χειρότερη μοίρα από το Λεβιάθαν, δεδομένου του ότι οι εταιροι του τελευταίου έχουν τουλάχιστον τη δυνατότητα να πουλήσουν αέριο στο ίδιο το Ισραήλ.

ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα