Θα παγώσει πάλι η Ευρώπη;

Σε εξέλιξη βρίσκεται τα τελευταία 24ωρα ένα παιχνίδι ισχύος στην αγορά φυσικού αερίου, στο οποίο εμπλέκονται πρωτίστως η ρωσική Gazprom με την Ουκρανία, ενώ στο κάδρο υπεισέρχεται τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και οι καταναλωτές ενέργειας στην Ε.Ε. Η υπόθεση εν πολλοίς είναι γνωστή και αφορά σε ληξιπρόθεσμες, όπως υποστηρίζει η ρωσική εταιρεία, οφειλές της ουκρανικής Naftogas προς τη Gazprom. Μάλιστα χθες η Gazprom επισήμανε ότι έχει προχωρήσει σε σειρά διευκολύνσεων προς την ουκρανική εταιρεία και μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η πώληση ποσότητας 5 δισ. κυβικών μέτρων (πάνω από τις ετήσιες ανάγκες της Ελλάδας) σε τιμή 269 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα, τιμή 101 δολάρια κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο πώλησης του αερίου που ανακοινώθηκε από τη Gazprom νωρίτερα φέτος (370 δολάρια / χίλια κυβικά μέτρα).

Χθες ο Αλεξέι Μίλερ χαρακτήρισε την κατάσταση εξαιρετικά σοβαρή παραθέτοντας μάλιστα όλα τις διευκολύνσεις που έχει παράσχει η Gazprom προς τη Naftogaz. Δεν είναι λίγοι μάλιστα εκείνοι που θεωρούν ότι η κατάσταση προσομοιάζει αρκετά με τη μεγάλη κρίση του φυσικού αερίου του 2009, όταν και στην κυριολεξία πάγωσε η μισή Ευρώπη όταν διακόπηκαν οι παραδόσεις από το δίκτυο της Ουκρανίας.

Βεβαίως οι αντιπαραθέσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας για το φυσικό αέριο είναι εξαιρετικά συχνές και έχουν αποκτήσει μια άτυπη περιοδικότητα, που κορυφώνεται κάθε χρόνο τα Χριστούγεννα για να εκτονωθεί στη συνέχεια.
Φέτος ωστόσο όπως επισημαίνουν παρατηρητές, η ιστορία μπορεί να είναι διαφορετική, αφού βρίσκονται σε εξέλιξη δύο σημαντικές πρωτοβουλίες της Ουκρανίας: η πρώτη αφορά στη μονομερή αναθεώρηση των συμβολαίων αγοράς αερίου, που πιθανόν να προκαλέσει την επιβολή νομικών κυρώσεων από τη Μόσχα σε βάρος του Κιέβου. Η δεύτερη αφορά στο πλάνο της κυβέρνησης της Ουκρανίας να απεξαρτηθεί η χώρα μέσα στα προσεχή 10 χρόνια από τις ρωσικές εισαγωγές αερίου, μέσω των εισαγωγών αερίου από τη γερμανική RWE αλλά και με την ανάπτυξη του εγχώριου Shale Gas.

Μάλιστα ο Ουκρανός πρωθυπουργός Αζάροφ δήλωσε ότι εφόσον η Ρωσία κινηθεί δικαστικά εναντίον της χώρας του, τότε θα αποδειχθεί στο δικαστήριο ο παραλογισμός του τρέχοντος συμβολαίου φυσικού αερίου.

Τέλος μια ακόμη διαφοροποίηση σε σχέση με τις προηγούμενες «διενέξεις» μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, αφορά στο γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε και επισήμως από τις αρχές Οκτωβρίου ότι στο πλαίσιο της έρευνας των αρχών ανταγωνισμού έχουν διαπιστωθεί παραβιάσεις των όρων του υγιούς ανταγωνισμού και προχωρά η προετοιμασία των πρώτων νομικών ενεργειών.

Με αυτά τα δεδομένα που διαφοροποιούν αρκετά το περιεχόμενο της φετινής Ρωσο-Ουκρανικής διένεξης το ερώτημα που προκύπτει είναι που οδηγείται τους επόμενους μήνες η κρίση;

Σύμφωνα με το αισιόδοξο σενάριο, που φαίνεται να ενστερνίζεται και η Αθήνα, η Gazprom προχωρά σε μια ακόμη επίδειξη δύναμης, ωστόσο δεν έχει συμφέρον να χάσει πωλήσεις (άρα και έσοδα) ή να «πυροβολήσει τα πόδια της» οδηγώντας στα άκρα μια κρίση που θα αμφισβητήσει το κύρος της ως αξιόπιστου προμηθευτή ενέργειας της ΕΕ. Με απλά λόγια εάν συνεχιστεί η κρίση και επαναληφθούν τα φαινόμενα του 2009 θα ενισχυθούν ακόμη περισσότερο οι φωνές που υποστηρίζουν τη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας της ΕΕ και της μείωσης της εξάρτησης της Ευρώπης από τις ρωσικές εισαγωγές.

Σύμφωνα με το απαισιόδοξο σενάριο ωστόσο, στη φετινή διένεξη, διακυβεύονται πολλά και μπορεί το παιχνίδι ισχύος που ξεκίνησε να έχει απρόβλεπτη εξέλιξη.

Σε κάθε περίπτωση μια αδιαμφισβήτητη επίπτωση της νέας κρίσης, αφορά στο επίπεδο των τιμολογίων, καθώς η αβεβαιότητα ανακόπτει -πιθανότατα θα αντιστρέψει- την πτωτική πορεία της τιμής του αερίου που τους τελευταίους μήνες και από την αρχή του έτους έχει δεχθεί σημαντική πίεση.

Και βέβαια η εξέλιξη αυτή, μόνο θετική δεν μπορεί να χαρακτηριστεί για τη χώρα μας, καθώς θυμίζουμε βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις για την αναθεώρηση των τιμολογίων του αερίου που πωλείται από τη Gazprom προς τη ΔΕΠΑ.

(capital.gr)