Τάσος Γιαννίτσης: Είμαστε ακόμα στην αρχή απρόβλεπτων εξελίξεων. Ας προετοιμαστούμε

Ιδιαίτερη βαρύτητα για το σύνολο της πετρελαϊκής βιομηχανίας, την εμπορία πετρελαιοειδών, αλλά και την επιχειρηματικότητα, εν γένει, στη χώρα μας, έχουν οι επισημάνσεις που διατυπώνει ο πρόεδρος των ΕΛΠΕ κ. Τάσος Γιαννίτσης σε επιστολή που απέστειλε προς τους εργαζόμενους του Ομίλου ενόψει του Πάσχα.

Η επιστολή – εξομολόγηση του κ. Γιαννίτση, αποτελεί ταυτόχρονα μια προειδοποίηση για το που μπορούν να οδηγηθούν τα πράγματα εάν δεν υπάρξει η σχετική προετοιμασία. Παρόλο που το σωματείο των εργαζομένων θεώρησε την επιστολή ως «κινδυνολογία», παράγοντες του ενεργειακού χώρου με τους οποίους συνομίλησε το energypress, επιβεβαίωσαν την κρισιμότητα της περιόδου, αλλά και το αβέβαιον των εξελίξεων.

Ο κ. Γιαννίτσης διαπιστώνει σημαντικές πιέσεις από τρεις πλευρές: την κατάσταση στην παγκόσμια και ευρωπαϊκή οικονομία, την κρίση της χώρας μας και εταιρικές θεσμικές ρυθμίσεις που πιέζουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα προς τα κάτω. Ειδικότερα, όσον αφορά τον Όμιλο των ΕΛΠΕ, προφανώς όμως και τον πετρελαϊκό κλάδο γενικότερα, οι πιέσεις που «βλέπει» ο κ. Γιαννίτσης είναι μεταξύ άλλων: Η μείωση της κατανάλωσης, η πτώση των περιθωρίων διύλισης, ο υπερδανεισμός και η έλλειψη ρευστότητας του τραπεζικού συστήματος, ο έντονος ανταγωνισμός και οι πιστωτικοί κίνδυνοι στη λιανική, αλλά και το μελλοντικό κόστος των ρύπων CO2.

Ολόκληρη η επιστολή του κ. Γιαννίτση στους εργαζομένους στον Όμιλο ΕΛΠΕ έχει ως εξής:

Θέλω να εκφράσω σε όλους σας και στις οικογένειές σας τις πιο θερμές μου ευχές για την Ανάσταση και το Πάσχα και για υγεία, ασφάλεια, εμπιστοσύνη στο αύριο, ευημερία και δημιουργικότητα. Ζούμε σε μια περίοδο που οι έννοιες αυτές δεν είναι πια μια συνηθισμένη συμβατικότητα των ημερών ή αυτονόητες.

Αν ήμασταν ένα χρόνο πίσω, το 2010, θα είχα σταματήσει στα παραπάνω, όπως είχα κάνει πέρυσι. Ωστόσο, σήμερα, θα φάνταζε αλλόκοτο να απευθύνω θερμές ευχές σε όλες και όλους σας, κάνοντας ως εάν δεν συνέβαινε τίποτα άλλο σοβαρό στον κόσμο ή στον μικρόκοσμό μας και ως εάν δεν περνάμε μια φάση, στην οποία διακυβεύονται τόσα πολλά. Για το λόγο αυτό θεώρησα υποχρέωσή μου να προσθέσω στις ευχές μου ορισμένες λιτές σκέψεις για το σήμερα και το αύριο της εταιρίας μας, που μας αγγίζουν συλλογικά. Και για τον πρόσθετο λόγο, ότι, όπως όλοι γνωρίζετε, βρισκόμαστε σε φάση διαδικασιών που αφορούν την ΕΣΣΕ, μια φάση στην οποία βγαίνουν διαφωνίες, εντάσεις, ρητορικές, ποικίλοι υπολογισμοί, ακόμα και μικρότητες, ορισμένα από τα οποία θα μπορούσαν να γίνουν και κατανοητά, στο μέτρο όμως που δεν δημιουργούν κινδύνους για την εταιρία ή δεν φτάνουν να αποτελούν ανοίκειες μεθόδους χωρίς κανένα συλλογικό σκεπτικό.

Αναφέρθηκα στην ΕΣΣΕ, όμως το πρόβλημα ξεπερνάει τα θέματα της ΕΣΣΕ. Το πρόβλημα αφορά την εταιρική στρατηγική μας σε περίοδο μιας πρωτόγνωρα θεμελιακής κρίσης. Βρισκόμαστε στην αρχή μιας πολύ μεγάλης περιόδου αβεβαιοτήτων και απρόβλεπτων εξελίξεων. Το κρίσιμο διακύβευμα που αντιμετωπίζουμε για τον Όμιλό μας, είναι με ποιους σοβαρούς κινδύνους πιθανό να τεθούμε αντιμέτωποι, σε τι απρόβλεπτες ή ακραίες καταστάσεις μπορεί να βρεθούμε, ποιά είναι τα ευαίσθητα σημεία μας και αν θα κάνουμε κάτι για να προετοιμαστούμε. Αν στην ουσία, θα πάρουμε μέτρα ατομικής και συλλογικής αυτοπροστασίας. Η μόνη βεβαιότητά μας είναι ότι αύριο θα βρεθούμε πρόσωπο με πρόσωπο με καταστάσεις που δεν γνωρίζουμε ούτε ποιες είναι, ούτε τι σημαίνουν. Αν περιμένουμε να τις δούμε για να αισθανόμαστε σίγουροι ότι αυτές είναι εκεί, χάσαμε. Έχουμε υποχρέωση να προετοιμαστούμε και να μην πέσουμε στην παγίδα της αφέλειας, της αδιαφορίας ή της ελαφρότητας. Όποιος έχει οικογένεια, παιδιά ή νοιάζεται για το αύριο, καταλαβαίνει ότι οι καιροί δεν είναι για τέτοια.

Ο Όμιλός μας έδειξε ικανότητα αντοχής το 2010, κυρίως για λόγους που βρίσκονται έξω από το πεδίο ελέγχου του, και γιατί με διορατικότητα επένδυσε τα τελευταία χρόνια σε δύσκολες διαδικασίες εσωτερικής αναδιάρθρωσης και αύξησης της παραγωγικότητας. Σήμερα, προχωρά στην ολοκλήρωση της μεγάλης επένδυσής του, που προσδοκά να τον στηρίξει από το 2012 και μετά. Αν ήμασταν σε ομαλούς καιρούς τα ζητήματα για ρύθμιση θα είχαν και αυτά ‘κανονικό’ χαρακτήρα. Όμως, σήμερα ο Όμιλος, δέχεται πολλές και σημαντικές πιέσεις από τρεις πλευρές: την κατάσταση στην παγκόσμια και ευρωπαϊκή οικονομία, την κρίση της χώρας μας και εταιρικές θεσμικές ρυθμίσεις που πιέζουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα προς τα κάτω. Ειδικότερα, ο Όμιλός μας δέχεται τις εξής πιέσεις:

• Έχει χάσει μέσα σε ένα χρόνο όγκους πωλήσεων την εσωτερική αγορά περίπου 13,5%, ενώ η πτώση συνεχίζεται

• Βρίσκεται απέναντι σε περιθώρια διύλισης που είναι τα χαμηλότερα εδώ και πολλά χρόνια, και όλες οι διεθνείς προβλέψεις δείχνουν ότι θα κινούνται το 2011 και για καιρό ίσως, πολύ χαμηλά

• Έχει δανειστεί μεγάλα ποσά για να ολοκληρώσει τις επενδύσεις, που η διοίκηση, αλλά και όλοι οι εργαζόμενοι θεωρούν ότι είναι αναγκαίες ως πηγή δυναμισμού μας

• Βρίσκεται αντιμέτωπος με τις σοβαρές δυσκολίες ρευστότητας στην τραπεζική αγορά και τα αυξανόμενα επιτόκια καθώς και με την ανάγκη για μεγαλύτερο δανεισμό, λόγω αυξανόμενων τιμών πετρελαίου στη διεθνή αγορά

• Κινείται σε μια αγορά με εντονότατο ανταγωνισμό, που θέτει τον κλάδο εμπορίας σε ιδιαίτερα έντονες και “ιδιόμορφες” ανταγωνιστικές πιέσεις

• Αντιμετωπίζει σημαντικό πρόβλημα με πελάτες, που όλο και περισσότερο παρουσιάζουν πιστωτικούς κινδύνους, με συνέπεια να πρέπει να μειώνει τον βαθμό έκθεσής του σε αυτούς μέσω μιας κατάλληλης πολιτικής πωλήσεων

• Θα βρεθεί σύντομα αντιμέτωπος (από τον Ιανουάριο 2013) με το φάσμα μιας σημαντικής επιβάρυνσης της ανταγωνιστικότητάς του λόγω κόστους CO2, που δεν θα έχουν άλλοι ανταγωνιστές από κοντινές χώρες

• Αντιμετωπίζει σοβαρές αβεβαιότητες στις προοπτικές της κερδοφορίας του, που αν για οποιονδήποτε λόγο πληγεί πέρα από ένα βαθμό, θα έχει ανυπολόγιστες (στην κυριολεξία) συνέπειες.

Πέρα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ως κλάδος και ως Όμιλος, όλοι γνωρίζουν ότι πορευόμαστε με τους πιο κρίσιμους συστημικούς κινδύνους των τελευταίων εξήντα ετών. Πολύς λόγος γίνεται για εξελίξεις ή κινδύνους, που δεν χρειάζεται να αναφέρω, αλλά για τις συνέπειες των οποίων πολλά γράφονται, αν και πολλές δεν έχουν καν γίνει αντιληπτές. Δεν κινδυνολογώ. Αν δεν αναφερόμουν όμως στο ειδικό βάρος αυτών των κινδύνων, δεν θα μπορούσα μεν να επικριθώ για κινδυνολογία, θα μπορούσα όμως να επικριθώ για συνενοχή σε απόκρυψη της πραγματικότητας.

Πολύ ειλικρινά, τα παραπάνω δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς επιδράσεις θα έχουν στο επόμενο διάστημα. Θα ήταν ευχής έργο να μην έχουν καμιά. Θα έχουν όμως. Γι αυτό δεν μπορούμε να κάνουμε ως εάν δεν υπάρχουν οι κίνδυνοι αυτοί. Γι αυτό και τα ζητήματα που έχουν τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεών μας δεν στοχεύουν σε κάποιες μεταφυσικές ή αόρατες λογικές. Στοχεύουν στη διασφάλιση μιας στοιχειώδους προνοητικότητας και σύνεσης στο επιχειρησιακό μας οικοδόμημα, ώστε να μην διακυβευτούν καταστάσεις που πάνε θεαματικά πιο πέρα από όλα τα θέματα της συζήτησης.

Δεν είναι η ευκαιρία για να μακρηγορώ, και ίσως και όσα λέω να αντιμετωπίζονται από κάποιους με δυσπιστία. Γι αυτό και δεν σκοπεύω να επανέρχομαι κάθε τόσο με τέτοιες αναφορές ή να μετατρέψω μια στιγμή “άμεσης” έκφρασης σε οποιαδήποτε μορφής ρουτίνα ή ρητορική διαμάχη. Όμως θεωρώ, ότι έχω τεράστια ευθύνη να εκφράσω ανοικτά τις ανησυχίες της Διοίκησης. Αυτό που κυρίως θέλω, είναι να μην έχει κανένας αύριο το δικαίωμα να πει, ότι δεν άκουσε, δεν φαντάστηκε ή ότι δεν του μίλησαν με ειλικρίνεια. Μια φορά στην πορεία μου στο δημόσιο βίο σιώπησα και δέχτηκα να υποχωρήσω μπροστά σε μια γενικευμένη αντίδραση, που θεωρούσε ότι υπερασπιζόταν κεκτημένα και κατακτήσεις. Υπεράσπιση, που σε ελάχιστο χρόνο αποδείχτηκε συγκλονιστική συνταγή κοινωνικής κατάρρευσης για πάρα πολύ κόσμο, για τα ίδια τα κεκτημένα και τις κατακτήσεις –πολύ –μεγαλύτερης απ’ ότι κανείς μπορούσε να φανταστεί.

Σήμερα, από την μη πολιτική, αλλά πολύ τιμητική, εταιρική θέση που κλήθηκα να υπηρετήσω, σας προτείνω να αναλογιστείτε τι ευθύνες επιβάλλουν σε όλους μας οι καιροί σε ότι αφορά την πορεία της εταιρίας, με την οποία πολλοί από σας είστε δεμένοι με σχέση ζωής. Πιστεύω, ότι έχετε την ίδια ευθύνη με την διοίκηση για να διασφαλίσετε, ότι τους πολλούς κλυδωνισμούς που με βεβαιότητα έχουμε ακόμα μπροστά μας, δεν θα έχουμε βάλει το χέρι μας να τους κάνουμε μεγαλύτερους ή καταλυτικούς.

Προς όλες και όλους, τελικά, έχω μια και μόνο πρόταση. Να στηριχτείτε στην δική σας αντίληψη και κρίση, αφήνοντας στην άκρη όσα λέγονται από κάθε τρίτο (εννοώ εμάς, τη διοίκηση, ή τα σωματεία σας ή και έξω από το χώρο της εταιρίας), να κατανοήσετε ενδόμυχα, μόνοι σας, με άκρα υπευθυνότητα, τι θεωρείτε κρίσιμο για εσάς, ως εργαζόμενοι του Ομίλου και ως πολίτες μιας χώρας που πέρασε εν ριπή οφθαλμού από τη μια όχθη στην άλλη -και που δεν ξέρει ακόμα που θα βρεθεί. Τελικά, να αποφασίσετε, πάντα με την δική σας κρίση, μακριά από στερεότυπα, ιδεοληψίες και πρακτικές που οδήγησαν τη χώρα στην κατάρρευση, αν θα στηρίξετε στο να σιγουρέψουμε το δεύτερο σπίτι σας και ένα παραγωγικό Όμιλο, τον οποίο το δοκιμαζόμενο κοινωνικό σύνολο μας έχει εμπιστευτεί για να τον προστατέψουμε απέναντι σε κάθε κίνδυνο κλυδωνισμού και όχι για να τον δούμε ως προσωπική ιδιοκτησία μας.