PV Magazine: Τι σημαίνει το Brexit για τον βρετανικό κλάδο των ΑΠΕ

Τον τερματισμό της παραμονής τους στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισαν οι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου, στο δημοψήφισμα της 23^ης Ιουλίου. Τι σημαίνει όμως αυτό για τον εγχώριο κλάδο των ΑΠΕ, διερωτάται σε εκτενές ρεπορτάζ του το PV Magazine.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, το στρατόπεδο των Βρετανών που τάχθηκαν υπέρ του Brexit υποστήριζε ότι φεύγοντας από την ΕΕ θα επανέλθει στο Ην. Βασίλειο η δυνατότητα χάραξης πολιτικής, αντί των Βρυξελλών που βρισκόταν ως τώρα. Όμως, κατά πόσο είναι αλήθεια κάτι τέτοιο και πως η νέα χάραξη πολιτικής θα επηρεάσει τον κλάδο των ΑΠΕ του Ην. Βασιλείου;

Όπως και να χει, σημειώνει το PV Magazine, είναι γεγονός ότι η ενεργειακή πολιτική του Ην. Βασιλείου αποφασιζόταν πάντα στο Λονδίνο και όχι στις Βρυξέλλες.

Η ενεργειακή πολιτική της χώρας ήταν πάντα «UK-made»

Στο ρεπορτάζ τονίζεται ότι η χώρα απελευθέρωσε την εγχώρια βιομηχανία ηλεκτρικής ενέργειας το 1989 (μέσω του νόμου Electricity Act 1989) και έκτοτε οι επενδύσεις γίνονται μόνο με την ώθηση των δυνάμεων της αγοράς, ενώ ο κλάδος του φυσικού αερίου είναι αυτός που προσελκύει τη μερίδα του λέοντος των επενδυτών.

Σε αντίθεση με τα όσα ελέχθησαν στη διάρκεια των εκστρατειών για το δημοψήφισμα, το Ην. Βασίλειο είναι αυτό που διαμόρφωσε την ενεργειακή πολιτική της ΕΕ στο σύνολό της και όχι το αντίθετο. Ο διαχωρισμός του κλάδου της ενέργειας –το λεγόμενο unbundling-, που πρακτικά σημαίνει διαχωρισμό της παραγωγής από τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής, προωθήθηκε στην ΕΕ βάσει του βρετανικού μοντέλου, το οποίο μαζί με άλλες χώρες της ΕΕ (π.χ. αυτές της Σκανδιναβίας) είχαν ήδη προχωρήσει τις σχετικές μεταρρυθμίσεις στον ενεργειακό τους κλάδο.

Στην πραγματικότητα, η υιοθέτηση του «3^ου Ενεργειακού Πακέτου», το 2009, το οποίο αποτελεί ευρωπαϊκή Οδηγία για την απελευθέρωση του κλάδου ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, θεωρήθηκε από το Λονδίνο ως ένα «πολύ αδύναμο» βήμα. Η εν λόγω Οδηγία ζητεί από τα κράτη-μέλη να διαχωρίσουν τη διαχείριση των δικτύων μεταφοράς από την παραγωγή, ωστόσο το Ην. Βασίλειο ήταν υπέρ του πλήρους διαχωρισμού παραγωγής και δικτύων, πράγμα το οποίο η Οδηγία του 2009 αφήνει στην προαίρεση των κρατών-μελών.

Η βρετανική πολιτική για τις ΑΠΕ

Ειδικά στον κλάδο των ΑΠΕ, η περίπτωση μιας διαφορετικής ενεργειακής πολιτικής από τη μεριά του Ην. Βασιλείου είναι επίσης ορατή.

Η ΕΕ διαθέτει το μεγαλύτερο δυναμικό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω ΑΠΕ στον κόσμο. Η Οδηγία του 2001 για τις ΑΠΕ και την προώθησή τους αποτελεί το σημαντικότερο νομοθέτημα για την ανανεώσιμη ενέργεια στον κόσμο.

Ωστόσο, σε αντίθεση με τους υποστηρικτές του Brexit, η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν επιβάλλει μηχανισμό συμμόρφωσης με τους κανόνες της ΕΕ, αντ’ αυτού οι αποζημιώσεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έμειναν στην αρμοδιότητα των κρατών-μελών.

Οι περισσότερες χώρες υιοθέτησαν τα λεγόμενα premium tariffs (γνωστότερα και ως FiT). Στη δεδομένη περίπτωση, το Ην. Βασίλειο προχώρησε στην υιοθέτηση δικού του μοντέλου, το οποίο βασίστηκε στη λογική των ποσοστώσεων.

Η βρετανική αιολική και φωτοβολταϊκή βιομηχανία

Η βρετανική βιομηχανία ΑΠΕ αναπτύχθηκε βάσει του σχήματος Renewables Obligation (RO), ένα σύστημα ποσοστώσεων, που οδήγησε μόνο σε δημοσίως επιδοτούμενες επενδύσεις ενέργειας στη χώρα, μετά την εποχή των ιδιωτικοποιήσεων το 1989.

Αρχικά, οι αιολικές επενδύσεις αναπτύχθηκαν ραγδαία στη Σκωτία, η οποία για το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί ένα ανεμοδαρμένο μέρος, και αργότερα στην υπόλοιπη χώρα. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, μετά τη σημαντική μείωση του κόστους της φ/β τεχνολογίας, το σχήμα RO έδωσε ώθηση για ένα νέο κύμα επενδύσεων.

Παράλληλα, το 2010, η κυβέρνηση του Ην. Βασιλείου υιοθέτησε νέα FiT για τη στήριξη μικρής κλίμακας εγκαταστάσεων χαμηλών σε εκπομπές άνθρακα μέγιστης ισχύος 5 MW.

Σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία, συνολικά 4,4 GW –στην πλειοψηφία τους φ/β- συνδέθηκαν με το καθεστώς των FiT, ενώ  από το 2007 μέχρι σήμερα περίπου 11 GW αιολικών και 5 GW φ/β εγκαταστάθηκαν με RO.

Το PV Magazine αναφέρει ότι υπήρξαν διαφωνίες αναφορικά με τα FiT και τα RO, καθώς όπως υποστηρίζει τα FiT βοήθησαν χώρες της ΕΕ, όπως η Δανία και η Γερμανία, να αναπτύξουν τις εγχώριες βιομηχανίες ΑΠΕ, ενώ τα συστήματα RO ήταν λιγότερο ενθαρρυντικά για το σκοπό αυτό. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, ο τρόπος και το καθεστώς στήριξης της τεχνολογίας ήταν πάντα μια απόφαση των κρατών-μελών. Η έλλειψη εγχώριας μεταποιητικής βιομηχανίας τεχνολογίας ΑΠΕ του Ηνωμένου Βασιλείου δεν μπορεί να κατηγορηθεί από την ΕΕ.