Skip to main content

Οι προοπτικές της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Βουλγαρίας

Δημήτρης Κοιλάκος

Με αφορμή την ανακοίνωση των ετήσιων πλειοδοτικών διαγωνισμών στη διασύνδεση Ελλάδας-Βουλγαρίας για το 2017 από τον ΑΔΜΗΕ, σκεφτήκαμε να δούμε σε κάπως μεγαλύτερο βάθος την πορεία της συγκεκριμένης διασύνδεσης, καθώς και τις προοπτικές της.

Άλλωστε, είναι δεδομένο ότι οι διασυνοριακές συναλλαγές θα μας απασχολήσουν ακόμα περισσότερο στο μέλλον, δεδομένου ότι έχουν κεντρικό ρόλο στο ευρωπαϊκό target model.

Μια πιο εμπεριστατωμένη ενασχόληση με την πορεία της διασύνδεσης Ελλάδας-Βουλγαρίας αποτελεί, από την άποψη αυτή, μια καλή ευκαιρία για όποιον θέλει να μπει κάπως πιο βαθιά στη συγκεκριμένη συζήτηση.

Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, από την αφορμή που μας δόθηκε για αυτό το άρθρο. Οι προαναφερθείσες δημοπρασίες θα διεξαχθούν την Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου και αφορούν από 150 MW για εξαγωγές και εισαγωγές.

Οι δημοπρατούμενες φέτος ποσότητες είναι ίδιες με τις περσινές, όμως είναι σημαντικά μειωμένες σε σχέση με το 2014. Τότε, οι δημοπρατούμενες ποσότητες ήταν 250MW, τόσο για τις εισαγωγές, όσο και για τις εξαγωγές.

Σημειώνεται, βέβαια, ότι το Μάιο του 2015 έλαβαν χώρα εργασίες συντήρησης στη διασύνδεση με τη Βουλγαρία. Επίσης, δεν μπορεί κανείς να παραγνωρίσει το γεγονός ότι συνολικά οι εισαγωγές μειώθηκαν σημαντικά μετά την επιβολή των capital controls.

Χρειάζεται να σημειωθεί, επίσης, ότι οι δημοπρατούμενες ποσότητες αφορούν ένα μικρό μέρος των ανταλλαγών ενέργειας που γίνονται από τη συγκεκριμένη διασύνδεση.

Από τη διασύνδεση αυτή, το 2013 εισήχθησαν 1737 GWh και εξήχθησαν 4 GWh, ενώ τα έτη 2014 και 2015 δεν έγιναν εξαγωγές, παρά μόνο εισαγωγές και συγκεκριμένα 3459 GWh το 2014 και 3516 GWh το 2015, σύμφωνα με την «Έκθεση απόδοσης λειτουργίας συστήματος μεταφοράς 2015» του ΑΔΜΗΕ.

Οι μεταβολές αυτές αποδίδονται στη µικρότερη οριακή τιµή συστήµατος που διαµορφώνεται, στα πλαίσια λειτουργίας των αγορών, τόσο στις βόρειες διασυνδέσεις της χώρας, άρα και στη Βουλγαρία, σε σχέση µε την οριακή τιµή που διαµορφώνεται αντίστοιχα στο Ελληνικό Σύστηµα Μεταφοράς.

Σύμφωνα, δε, με τα στοιχεία που παρατίθενται στη «Μελέτη επάρκειας ισχύος για την περίοδο 2017 – 2023» του ΑΔΜΗΕ, η οποία δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 2016, τα εμπορικά προγράμματα ανταλλαγών ενέργειας στη διασύνδεση με τη Βουλγαρία το 2015 αφορούσαν 4575 GWh, εκ των οποίων 39 GWh σε εξαγωγές και 4614 GWh σε εισαγωγές.

Πώς, όμως, γίνεται η διασύνδεση; Σήμερα η διασύνδεση γίνεται μέσω της γραμμής ΚΥΤ Θεσσαλονίκης- Μπλαγκόεβγκραντ, η οποία έχει συνολικό μήκος 183 χιλιομέτρων (εκ των οποίων τα 103 στην Ελλάδα και τα 80 στη Βουλγαρία), σε επίπεδο τάσης 400 kV, και με θερμικό όριο ΓΜ 1100-1400MVA.

Η συγκεκριμένη διασύνδεση παρέμεινε διαθέσιμη για το 98,54% του χρόνου το 2015 (πραγματοποιήθηκαν 11 προγραμματισμένες διακοπές - αποµονώσεις στη διασύνδεση, ενώ 10 ήταν οι σημειωμένες ανωμαλίες), έναντι του 98,75% το 2014.

Η νέα διασύνδεση

Όπως σημειώνεται στη «Μελέτη επάρκειας ισχύος για την περίοδο 2017 – 2023» του ΑΔΜΗΕ, η ανάπτυξη και ενίσχυση των διασυνδέσεων μεταξύ χωρών αποτελεί μια από τις σημαντικότερες προτεραιότητες των Διαχειριστών των Συστημάτων Μεταφοράς στην Ευρώπη, σύμφωνα με τις προτεραιότητες που έχουν τεθεί από την Ε.Ε. ώστε βαθμιαία να αυξηθεί η ικανότητα διασυνοριακών συναλλαγών μεταξύ των χωρών του ENTSO-E, εν όψει και της εφαρμογής του νέου εναρμονισμένου μοντέλου αγορών στην Ευρώπη (target model).

Σε αυτά τα πλαίσια, λοιπόν, αναπτύσσεται το έργο της επικείμενης νέας διασυνδετικής γραμμής Ελλάδας-Βουλγαρίας, Maritsa East 1- Νέα Σάντα.

Το συγκεκριμένο έργο αφορά την κατασκευή μιας νέας διασυνδετικής γραμμής 400kV, απλού κυκλώματος, μήκους 130 χιλιομέτρων με θερμικό όριο 2000MVA, μεταξύ των υποσταθμών Maritsa East 1 στη Βουλγαρία και Νέα Σάντα στην Ελλάδα, όπως πληροφορούμαστε από την ιστοσελίδα του ΑΔΜΗΕ

Σημειώνεται, βέβαια, ότι ο Διαχειριστής του Βουλγαρικού Συστήματος Μεταφοράς (ESO EAD) δίνει ελαφρώς διαφοροποιημένα στοιχεία στην πιο πρόσφατη σχετική ανακοίνωσή του, με ημερομηνία 1 Νοεμβρίου 2016, κάνοντας λόγο για γραμμή μήκους συνολικά  151 χιλιομέτρων (εκ των οποίων τα 122 στο έδαφος της Βουλγαρίας και τα 29 στην Ελλάδα), με την ισχύ να τίθεται στα 1500MW.  Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, το κόστος κατασκευής για το βουλγάρικο μέρος της διασύνδεσης εκτιμάται στα 60,7 εκατ. ευρώ.

Όσον αφορά το ελληνικό τμήμα της γραμμής, το εκτιμώμενο κόστος είναι περίπου 10 εκατ. ευρώ.

Η νέα διασύνδεση Ελλάδας-Βουλγαρίας θα αυξήσει την ικανότητα μεταφοράς μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, ενισχύοντας το διάδρομο Βορρά-Νότου. Από την άποψη αυτή, το έργο κρίνεται σημαντικό από την άποψη των προοπτικών ανάπτυξης της ενιαίας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πέραν αυτού, θα δώσει δυνατότητα ενίσχυσης του ευρωπαϊκού δικτύου 400kV στα ανατολικά, και ως εκ τούτου στην μελλοντική ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής και της Τουρκικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Τέλος, η ενίσχυση του δικτύου 400kV στα ανατολικά σύνορα Ελλάδας και Βουλγαρίας θα συνεισφέρει στην ασφαλή διείσδυση ΑΠΕ, και κυρίως αιολικών σταθμών, στις περιοχές αυτές, κάτι για το οποίο, μάλιστα, υπάρχει σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον.

Σύμφωνα με την αξιολόγηση της περιφερειακής ομάδας ΝΑ Ευρώπης του ENTSO-E για το 2030, με τη νέα διασύνδεση θα αυξηθεί η ικανότητα μεταφοράς στα σύνορα Ελλάδας-Βουλγαρίας περί τα 600MW, θα διευρυνθούν προοπτικές μείωσης του κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για την περιοχή ΝΑ Ευρώπης, καθώς επίσης θα υποστηριχθούν οι προσπάθειες για τη μείωση των απωλειών ενέργειας του περιφερειακού συστήματος μεταφοράς ΝΑ Ευρώπης.

Το έργο εντάχθηκε για πρώτη φορά στη λίστα των Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (ΕΚΕ, PCIs) τον Οκτώβριο του 2013 (PCI 3.7.1), ενώ εντάχθηκε εκ νέου στη δεύτερη λίστα ΕΚΕ της ΕΕ, το Νοέμβριο του 2015.

Αξίζει, ακόμα, να σημειωθεί ότι στην κοινή διακήρυξη που εκδόθηκε μετά τις εργασίες Γ’ Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας –Βουλγαρίας που πραγματοποιήθηκε στη Σόφια την 1η Αυγούστου 2016, με τη συμμετοχή του Έλληνα πρωθυπουργού, Αλ. Τσίπρα και του Βούλγαρου ομολόγου του, Μπόικο Μπορίσοφ, οι δυο πλευρές «επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους να επιταχύνουν την υλοποίηση της δεύτερης ηλεκτρικής διασύνδεσης μεταξύ των δύο χωρών».

Επίσης, το συγκεκριμένο έργο έχει χαρακτηριστεί «έργο εθνικής σημασίας» για τη Βουλγαρία, σύμφωνα με τη σχετική απόφαση του υπουργικού συμβουλίου της χώρας στις 13 του φετινού Ιουλίου.

Η πορεία του έργου

Ήδη από το 2002 είχε μελετηθεί από κοινού με τη βουλγαρική πλευρά η κατασκευή διασύνδεσης 400 kV από το ΚΥΤ Φιλίππων προς τον Υ/Σ Maritsa στη Βουλγαρία, ενώ έκτοτε υλοποιήθηκε η γραμμή ΚΥΤ Φιλίππων – Ν. Σάντα – Τουρκία, για τη χάραξη της οποίας χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία όδευσης της μελέτης χάραξης της γραμμής ΚΥΤ Φιλίππων – Maritsa East.

Επίσης, αποφασίστηκε τότε το τμήμα ΚΥΤ Φιλίππων – Ν. Σάντα να κατασκευαστεί με 2 κυκλώματα, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη ικανότητα μεταφοράς, προκειμένου να μπορεί να αξιοποιηθεί, εκτός τη σύνδεση με την Τουρκία, και για νέα γραμμή με τη Βουλγαρία.

Σημαντική προϋπόθεση για την κατασκευή της δεύτερης διασυνδετικής γραμμής Ελλάδας-Βουλγαρίας αποτελεί η ενίσχυση του κορμού 400kV στην περιοχή. Γι’ αυτόν τον λόγο έχει περιληφθεί στο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ και αυτή την περίοδο βρίσκεται στο στάδιο της κατασκευής μία νέα γραμμή μεταφοράς 400kV μεταξύ ΚΥΤ Λαγκαδά - ΚΥΤ Φιλίππων, η οποία ακολουθεί όδευση πλησίον της υφιστάμενης.

Όπως προκύπτει από την πορεία εκτέλεσης του έργου και το χρονοδιάγραμμα που βρίσκουμε στην ιστοσελίδα του ΑΔΜΗΕ, έχουν ήδη ολοκληρωθεί η προμελέτη, η γραπτή Κοινοποίηση έργου στην Γεν. Δ/νση Στρατηγικών Επενδύσεων της ΕΕ, η εξέταση για υπογραφή της αποδοχής κοινοποίησης έργου από την Γ.Δ.Σ.Ε., η υπογραφή της αποδοχής κοινοποίησης έργου από την Γ.Δ.Σ.Ε., η ετοιμασία και υποβολή σχεδίου συμμετοχής πολιτών και η έγκριση/τροποποίηση σχεδίου συμμετοχής πολιτών από την Γ.Δ.Σ.Ε.

Για τις 31 Αυγούστου ήταν προγραμματισμένη η κατάθεση φακέλου περιβαλλοντικών επιπτώσεων και για τις 31 Οκτωβρίου το τέλος εργασιών για αδειοδότηση του έργου.

Σύμφωνα, πάντως, με επίσημη ενημέρωση του ΑΔΜΗΕ, οι διαδικασίες που προηγούνται της αίτησης θα έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί στις 30 Σεπτεμβρίου 2016, ενώ η διαδικασία έκδοσης της άδειας του έργου προβλέπονταν να διαρκέσει το διάστημα 03/10-16/04/2016.

Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει κάποια επίσημη ανακοίνωση του ΑΔΜΗΕ επ’ αυτών.

Από εκεί και πέρα, για το 2017 είναι προγραμματισμένες η έκδοση ΑΕΠΟ (24/1), για το 2018 η ολοκλήρωση των προβλεπόμενων απαλλοτριώσεων (31/8), για το 2019 οι διαδικασίες για την έναρξη της κατασκευής της γραμμής μεταφοράς (30/8), για το 2020 η κατασκευή της εναερίας γραμμής μεταφοράς (9/3).

Αν τελικά όλα αυτά προχωρήσουν βάσει χρονοδιαγράμματος, στις 3 Μαΐου 2021 θα γίνει η παράδoση και ηλέκτριση της γραμμής μεταφοράς.

Η λειτουργία της νέας γραμμής διασύνδεσης, αναμένεται να ανοίξει νέες προοπτικές για την εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή, κάτι που, όπως είδαμε πρόσφατα, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη ΔΕΗ, και όχι μόνο.

 

ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα