Skip to main content

Μικρή η πρόοδος της Ελλάδας στην ενεργειακή απόδοση, σύμφωνα με το Energy Efficiency Watch

Μικρή είναι η πρόοδο της χώρας μας στο θέμα της ενεργειακής απόδοσης, η οποία αποτελεί κοινωνικό πρόβλημα και πρόκληση πλέον, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο για τις Πολιτικές της Ενεργειακής Απόδοσης στην Ευρώπη, το οποίο αναλύει τα εθνικά σχέδια ενεργειακής απόδοσης και πολιτικών στα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Μάλιστα, εκτιμάται ότι η κρίση είναι η κύρια κινητήρια δύναμη που κρύβεται πίσω από τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης. Η πλειοψηφία των ειδικών (84%) πιστεύει ότι η Ελλάδα δεν θα μπορέσει να εκπληρώσει την υποχρέωσή της, δηλ. όλα τα καινούρια κτίρια να είναι σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας (nZEB) μέχρι το 2020.

Αναλυτικότερα, όπως προκύπτει από την έκθεση, η Ελλάδα έχει σχετικά κάνει μικρή πρόοδο μετά το δεύτερο ΕΣΔΕΑ (Εθνικά Σχέδια Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση). Μάλιστα, ένα ποσοστό της τάξεως του 84% των ειδικών που ερωτήθηκαν νομίζουν ότι καμία ή μόνο λίγες επιπλέον πολιτικές εισήχθησαν τα τελευταία 3 έτη και σχεδόν τα 3/4 των ειδικών αξιολογούν την φιλοδοξία της Ελλάδας χαμηλή ή φιλόδοξη μόνο σε λίγους τομείς.

Όπως επισημαίνεται, το Υπουργείο Ενέργειας είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας για νόμους και κανονισμούς σχετικά με την ενεργειακή απόδοση, ωστόσο με την οικονομική κρίση, το πολιτικό κέντρο βάρους μετατοπίστηκε μακριά από την ενεργειακή απόδοση. Οι τοπικές αρχές είναι προετοιμασμένες να υλοποιήσουν πολιτικές και προγράμματα ενεργειακής απόδοσης και προάγουν περισσότερο τις πράσινες και βιώσιμες δημόσιες συμβάσεις.

Ο μοναδικός μοχλός που θα μπορούσε να κινήσει τα νήματα, σύμφωνα με την έκθεση, είναι το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ), το οποίο είναι υπεύθυνο για την πληροφόρηση και τα έργα επίδειξης και μεσολαβεί για τα χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ, παρόλα αυτά δεν έχει δικά του χρηματοδοτικά προγράμματα και αντιμετώπισε περικοπές στον προϋπολογισμό του.

Αναφορικά με τον οικιακό τομέα, αξιοσημείωτο είναι ότι η κρίση έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης. Παρόμοια, η μείωση της οικονομικής δραστηριότητας στους τομείς των υπηρεσιών και της βιομηχανίας προκάλεσε χαμηλότερες ενεργειακές απαιτήσεις. Η μείωση αυτή στην ενεργειακή κατανάλωση συμβάλει στην επίτευξη των στόχων ενεργειακής απόδοσης του Άρθ. 3, παρά τις σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις, όπως η ενεργειακή πενία. Ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού είναι ανίκανο να πληρώσει τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και καυσίμων, οδηγώντας στην υποθέρμανση των νοικοκυριών. Η ενεργειακή απόδοση, λοιπόν, έχει τώρα γίνει ένα κοινωνικό πρόβλημα και πρόκληση για την Ελλάδα.

Ενώ είναι ασαφές σε πιο επίπεδο η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας έχει προκληθεί από τη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας ή από τη νομοθεσία της ενεργειακής απόδοσης, για τους Έλληνες ειδικούς, η κρίση είναι η κύρια κινητήρια δύναμη που κρύβεται πίσω από τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης. Η πλειοψηφία των ειδικών (84%) επίσης πιστεύει ότι η Ελλάδα δεν θα μπορέσει να εκπληρώσει την υποχρέωσή της, δηλ. όλα τα καινούρια κτίρια να είναι σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας (nZEB) μέχρι το 2020.

Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα έχει εισάγει τους «Πράσινους Επιθεωρητές», οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την υλοποίηση του Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ). Όλα τα προς πώληση ή ενοικίαση κτίρια πρέπει να είναι πιστοποιημένα από έναν Έλληνα Επιθεωρητή. Στον οικιακό τομέα, σημαντική χρήση της κατασκευαστικής χρηματοδότησης έχει γίνει για την ανακαίνιση των κτιρίων τα τελευταία χρόνια. Περισσότερα από 100.000 οικίες έχουν ανακαινιστεί.

Η πρόοδος ανά κλάδο

Η τομεακή πρόοδος των πολιτικών έχει ως εξής:

-Το κυβερνητικό πλαίσιο ενεργειακής απόδοσης είχε παραμείνει σε μεγάλο μέρος χωρίς αλλαγή από το 2012 και η υλοποίηση του Άρθ. 3 της ΟΕΑ βασίζεται σε εναλλακτικά μέτρα. Η μοναδική σημαντική προσθήκη αφορά μέτρα για υποστήριξη της προόδου των Συμβάσεων Ενεργειακής Απόδοσης μέσω της ανάπτυξης μίας βασικής σύμβασης και την απομάκρυνση κανονιστικών και μη εμποδίων.

-Παρόλο που ο δημόσιος τομέας έλαβε βαθμό πάνω από το μέσο όρο στον προηγούμενο έλεγχο ΕΣΔΕΑ, η έλλειψη χρηματοδότησης είναι η κύρια πρόκληση για την ενεργειακή απόδοση σε αυτόν τον τομέα. Διατάξεις για τα συστήματα διαχείρισης ενέργειας εφαρμόστηκαν στον δημόσιο τομέα και μία Διυπουργική Επιτροπή για τις Δημόσιες Συμβάσεις δημιουργήθηκε. Ωστόσο, η πλειοψηφία των δημόσιων κτιρίων είναι ενοικιασμένα, γεγονός που παρουσιάζει ένα σημαντικό εμπόδιο για την ανακαίνιση τους. Ένα οικονομικό πρόγραμμα για την ανακαίνιση των οικιακών κτιρίων υπάρχει, είναι το Πρόγραμμα SEH. Ωστόσο, η χρηματοδότηση των ενεργειακών ελέγχων έχει τερματιστεί. Το χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα της Ε.Ε. «BUILD UP Skills» έχει υλοποιηθεί για την ενίσχυση της εκπαίδευσης και των προσόντων του δυναμικού στον κτιριακό τομέα. Η ελληνική κυβέρνηση συνεργάζεται με μία επιτροπή ειδικών για να μεταδώσουν την αναδιατύπωση της ΟΕΑΚ.

-Οι οδηγίες της Ε.Ε. υιοθετούνται για να αυξηθεί η ενεργειακή απόδοση των οικιακών συσκευών. Επιπλέον, σχέδια υπάρχουν για σταδιακή αντικατάσταση όλων των υφισταμένων τελικών μετρητών ηλεκτρικού ρεύματος από έξυπνους μετρητές. Επίσης, η εγκατάσταση των συστημάτων τηλεμέτρησης για μεγάλους καταναλωτές χαμηλής τάσης αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2015. Καμία πολιτική για την ενημερότητα των καταναλωτών ή εκπαίδευση δεν υπάρχει.

-Νέα οικονομικά κίνητρα για επενδύσεις υλοποιήθηκαν στον τομέα της βιομηχανίας. Ανάμεσα σε αυτές είναι προγράμματα ενδυνάμωσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των κατασκευαστικών επιχειρήσεων. Επίσης, μερικές ενέργειες έρευνας ξεκίνησαν.

-Μεγάλη πρόοδος σημειώθηκε στον τομέα μεταφορών πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Μία μεγάλη εξέλιξη στις δημόσιες μεταφορές συνεχίστηκε μέχρι το 2009. Ειδικά η πόλη των Αθηνών και της Θεσσαλονίκης επένδυσε στις γραμμές των μετρό τους και στις δύο πόλεις οι τιμές για δημόσιες μεταφορές έχουν μειωθεί. Λόγω της οικονομικής κρίσης, σημειώνεται μικρότερη χρήση των αυτοκινήτων στην Ελλάδα. Στον τομέα μεταφορών, πολλές πρωτοβουλίες για κίνητρα συνεχίζονται για την ανανέωση του στόλου οχημάτων. Πρόσθετα ευνοϊκά φορολογικά κίνητρα και επιδοτήσεις για την αγορά ηλεκτρικών οχημάτων έχουν υλοποιηθεί. Ωστόσο, σημεία επαναφόρτισης λείπουν. Καμπάνιες πληροφόρησης και ενημερότητας υπάρχουν.

---------

Διαβάστε στο επισυναπτόμενο αρχείο τις προτάσεις και το πλήρες περιεχόμενο της έκθεσης

ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα