Μηδενικό και πάλι ενδιαφέρον για τον Κάθετο Διάδρομο - Χωρίς καμία προσφορά οι χθεσινές δημοπρασίες για τον Απρίλιο - Τα καμπανάκια Παπασταύρου από το Χιούστον και ο προβληματισμός για το μέλλον του εγχειρήματος

Στις υψηλές τιμές του φυσικού αερίου και στη χαμηλή ζήτηση σκόνταψαν τούτη τη φορά οι χθεσινές δημοπρασίες δέσμευσης δυναμικότητας στο Κάθετο Διάδρομο για τον Απρίλιο, με το ενδιαφέρον να είναι για έναν ακόμη μήνα μηδενικό.

Αν και η αιτία για το ναυάγιο αποδίδεται στον πόλεμο και την αρνητική συγκυρία, η μεγάλη εικόνα δείχνει ένα επαναλαμβανόμενο σκηνικό, καθώς από το Δεκέμβριο μέχρι σήμερα τρεις από τις τέσσερις συνολικά δημοπρασίες για την αποστολή αμερικανικού LNG στην Ουκρανία δεν προσέλκυσαν το παραμικρό ενδιαφέρον. 

Και μπορεί οι αιτίες κάθε φορά να ποικίλουν - τον Ιανουάριο ήταν τα αντιφατικά μηνύματα από τη Κομισιόν, χθες ότι η Ουκρανία έχει καλύψει τις φετινές της ανάγκες σε χαμηλότερες τιμές- ωστόσο όσο και αν επιχειρεί να «αποδραματοποιήσει» κανείς την εικόνα, είναι πασιφανές ότι οι προσδοκίες που έχουν καλλιεργηθεί για τον Κάθετο Διάδρομο απέχουν πολύ από την πραγματικότητα.

Απόδειξη του θολού τοπίου είναι ότι ουδείς γνωρίζει κατά πόσο ο χθεσινός γύρος των μηνιαίας διάρκειας δημοπρασιών θα είναι και ο τελευταίος ή αυτές θα παραταθούν π.χ. μέχρι το Σεπτέμβριο, όπως λέγεται ότι εξετάζουν οι Βρυξέλλες, προκειμένου να μην υπάρξει κενό στη λειτουργία του, μέχρι να σχεδιαστούν τα καινούργια και μεγαλύτερης διάρκειας προιόντα.

«Τα πάντα οφείλονται στο πόλεμο και τις υψηλές τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς επίσης ότι η Ουκρανία έχει υψηλά επίπεδα αποθήκευσης σε σύγκριση με πέρυσι, επομένως δεν υπάρχει ανάγκη για ακριβό φυσικό αέριο αυτή τη στιγμή», σχολίαζε από τη πλευρά του χθες στο Montel ο Mykhailo Svyshcho, αναλυτής στην ExPro Consulting για την αποτυχία του γύρου του Μαρτίου.

Στην ουσία οι χθεσινές δημοπρασίες ήταν καταδικασμένες να αποτύχουν όχι μόνο λόγω της συγκυρίας των υψηλών τιμών αερίου και του γεγονότος ότι η Ουκρανία έχει εισάγει το φετινό χειμώνα 2 δισ κυβικά μέτρα, καλύπτοντας τις ανάγκες της.

Τα σενάρια για εναλλακτικές διαδρομές

Τα παραπάνω είναι λογικό να ενισχύουν σενάρια όπως αυτά που φέρεται να εξετάζει η αμερικανική πλευρά για εναλλακτικές διαδρομές, κάποιες εκ των οποίων λέγεται ότι παρακάμπτουν τον Κάθετο Διάδρομο - με τη σημερινή τουλάχιστον μορφή του- και την όδευση μέσω χωρών που δεν εμφανίζονται ιδιαίτερα πρόθυμες στο συγκεκριμένο σχέδιο.

Την ανησυχία του αυτή άλλωστε για τα σενάρια που εξετάζει η Ουάσινγκτον στη λογική να ξεμπλοκάρει το εγχείρημα των εξαγωγών αμερικανικού LNG από το Νότο προς την Ουκρανία, είχε αποτυπώσει και σε πρόσφατη συνέντευξή του στο «Βήμα», ο επικεφαλής της Aktor Αλ. Εξάρχου, που βρίσκεται επίσης στο Χιούστον.

Αν η αγορά δεν πειστεί ότι τα «παράθυρα» για συνέχιση των ροών ρωσικού αερίου θα κλείσουν οριστικά και αν δεν δει να γίνονται πράξη οι δεσμεύσεις που δόθηκαν προ μηνός στην Ουάσινγκτον από όλους τους εμπλεκόμενους, δηλαδή άρση των ρυθμιστικών εμποδίων από τη Κομισιόν (πχ πράσινο φως για τρίμηνα ή ετήσια προιόντα αντί για μηνιαία) και αλλαγή ταχύτητας από κάποιες εκ των χωρών της διαδρομής, το μέλλον του project είναι αβέβαιο.

Το ίδιο ισχύει και αν δεν επεκταθεί η εφαρμογή των προιόντων αυτών για έναν ορίζοντα πχ. 3-5 ετών, καθώς και αν δεν προστεθούν νέες διαδρομές προς τη Κεντρική Ευρώπη, προκειμένου να δοθούν εναλλακτικές δυνατότητες και σε χώρες όπως Σερβία, Ουγγαρία ή Σλοβακία που σήμερα απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος του ρωσικού αερίου.

Στη κατεύθυνση αυτή αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι  επαφές της ελληνικής πλευράς με κάποιους εκ των πρωταγωνιστών της υπόθεσης στη διήμερη έκθεση του Χίουστον, όπου το παρών δίνουν οι αμερικανοί υπουργοί Ενέργειας Κ.Ράιτ και Εσωτερικών Ντ.Μπέργκαμ, ο υπ. Ενέργειας της Ουκρανίας, Ντ. Σμιχάλ και η Γενική Διευθύντρια Ενέργειας της Κομισιόν, Ντίτε Γιόργκενσεν.

Απειλές ΗΠΑ κατά Ευρώπης για το αμερικανικό LNG

Την ίδια στιγμή με τα παραπάνω η αμερικανική πλευρά κάνει ό,τι μπορεί για να ενισχύσει την ασάφεια όσον αφορά την επόμενη ημέρα της Ευρώπης μετά το τέλος των ρωσικών ροών. 

Χαρακτηριστικές είναι οι νέες χθεσινές απειλές από τις ΗΠΑ ότι αν το Ευροκοινοβούλιο, κατά τη ψηφοφορία της Πέμπτης, δεν εγκρίνει ως έχει τη διμερή συμφωνία του περασμένου Ιουλίου για τους δασμούς (η οποία περιλαμβάνει και τη δέσμευση της ΕΕ για αγορές αμερικανικών ενεργειακών προιόντων αξίας 750 δισ δολ), τότε το μπλοκ των 27 θα χάσει την «ευνοϊκή» πρόσβαση στο αμερικανικό LNG.

Τις απειλές μετέφερε ο Άντριου Πάζντερ, πρέσβης των ΗΠΑ στην ΕΕ, που μιλώντας στους Financial Times επισήμανε ότι το ενεργειακό σκέλος της εμπορικής συμφωνίας που υπογράφηκε πέρυσι στο θέρετρο γκολφ Turnberry του Τραμπ στη Σκωτία, τίθεται σε κίνδυνο εάν η Ένωση επιχειρήσει να τροποποιήσει οποιονδήποτε από τους υπόλοιπους όρους.

«Δεν γνωρίζω τι θα συμβεί σε ό,τι αφορά την ενέργεια αν δεν προχωρήσουν με τη συμφωνία. Αν το Turnberry δεν εφαρμοστεί, επιστρέφουμε ουσιαστικά στο μηδέν. Δεν είμαι βέβαιος προς ποια κατεύθυνση θα κινηθούμε», ανέφερε ο αμερικανός πρέσβης εννοώντας τις δικλείδες ασφαλείας που έχει ενσωματώσει η Ευρωβουλή βάσει των οποίων η συμφωνία αναστέλλεται αν ο Τραμπ προχωρήσει σε νέες απειλές δασμών.