Κάθετος Διάδρομος: Χωρίς ενδιαφέρον οι δημοπρασίες και για τον Φεβρουάριο - Μόλις 48 MWh για το «Route 1» από 2 εταιρείες - Μηδενική η συμμετοχή για τα άλλα 2 ειδικά προϊόντα

(upd: 12:10) Επιβεβαίωσαν τις εκτιμήσεις της αγοράς τα αποτελέσματα των σημερινών δημοπρασιών, καθώς για δεύτερο συνεχόμενο μήνα το ενδιαφέρον ήταν σχεδόν μηδενικό.

Ειδικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες από το σύνολο της προσφερόμενης δυναμικότητας των σχεδόν 72 Γιγαβατωρών για τον Φεβρουάριο, μέσω των τριών διαφορετικών πυλών εισόδου, δεσμεύθηκε μια απειροελάχιστη ποσότητα, μόλις 48 MWh για το «Route 1» με το οποίο οι επενδυτές μπορούν να κλείσουν χωρητικότητα προς Ουκρανία μέσω Ρεβυθούσας και FSRU Αλεξανδρούπολης

Η πολύ μικρή αυτή ποσότητα δεσμεύθηκε από δύο παίκτες, έναν έλληνα και ένα ξένο, που προφανώς επειδή είναι καινούργιοι χρήστες του Κάθετου Διαδρόμου, η κίνηση είχε δοκιμαστικό χαρακτήρα.

Εντελώς μηδενική συμμετοχή υπήρξε τόσο και για το «Route 2» (το LNG που μέσω FSRU Αλεξανδρούπολης διακινείται στον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB), καθώς και για το «Route 3» το οποίο διασυνδέει τον αγωγό TAP στη Κομοτηνή μέσω του οποίου αζέρικο αέριο εισέρχεται επίσης στον IGB.

Στο αρνητικό αυτό ενδιαφέρον συνέβαλε το γεγονός ότι η ΔΕΠΑ, εκ των βασικών χρηστών του διαδρόμου, δεν συμμετείχε στις σημερινές δημοπρασίες, προφανώς επειδή ο πελάτης της, η ουκρανική Naftogaz, δεν αποδέχτηκε τη προσφορά της ελληνικής εταιρείας και προτίμησε να προμηθευτεί αέριο από κάποια άλλη φθηνότερη διαδρομή, όπως μέσω Πολωνίας.

Στο πρωινό του ρεπορτάζ το enrgypress έγραφε:

Χαμηλά βάζουν το πήχη για τις τρεις σημερινές δημοπρασίες του Κάθετου Διαδρόμου όλοι οι εμπλεκόμενοι, από το ΔΕΣΦΑ και το ΥΠΕΝ μέχρι τους ενεργειακούς traders, τόσο επειδή άλλες διαδρομές για τη τροφοδοσία της Ουκρανίας, όπως η πολωνική, είναι αρκετά φθηνότερες, όσο και λόγω της συνεχιζόμενης ανασφάλειας των χρηστών από την επαμφοτερίζουσα στάση της Κομισιόν.

Η ουσία είναι ότι οι προσδοκίες που έχουν καλλιεργηθεί πως ο Κάθετος Διάδρομος θα αποτελέσει τη βασική διαδρομή μεταφοράς αμερικανικού LNG προς το Βορρά δεν φαίνεται να ανταποκρίνονται στη πραγματικότητα και παρ’ ότι οι συμμετέχοντες στο εγχείρημα επιχειρούν να «αποδραματοποιήσουν» την εικόνα, κρατούν για μια ακόμη φορά μικρό καλάθι.

Στη πραγματικότητα οι σημερινές δημοπρασίες για το Φεβρουάριο θα πετύχουν στο βαθμό που συμμετάσχει σε αυτές η ΔΕΠΑ προκειμένου να δεσμεύσει capacity στο Καθετο Διάδρομο για λογαριασμό της ουκρανικής Naftogaz, με την οποία έχει υπογράψει από το Νοέμβριο «Δήλωση Προθέσεων» για την κάλυψη των αναγκών της κατά το φετινό χειμώνα.

Στο ερώτημα κατά πόσο η ουκρανική εταιρεία αποδέχτηκε τη προσφορά της ελληνικής ή θα προτιμήσει κάποια άλλη διαδρομή, όπως μέσω Πολωνίας, που εξελίσσεται στη βασική δίοδο εφοδιασμού της Ουκρανίας, η απάντηση θα γίνει γνωστή σήμερα.

Συνοψίζοντας το σημερινό διακύβευμα σε νούμερα, η συνολική προσφερόμενη δυναμικότητα μέσω των τριών διαφορετικών πυλών εισόδου αφορά συνολικά τη διόλου μικρή ποσότητα των 71,7 GWh.

Απ' αυτές, οι 22,5 GWh διατίθενται για το προιόν «Route 1» με το οποίο οι επενδυτές μπορούν να κλείσουν χωρητικότητα προς Ουκρανία μέσω της Ρεβυθούσας και του FSRU Αλεξανδρούπολης. Οι επόμενες 24,6 GWh αφορούν το προσφερόμενο capacity στο «Route 2» (το LNG που μέσω FSRU Αλεξανδρούπολης διακινείται στον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB) και οι υπόλοιπες 24,6 GWh το «Route 3» το οποίο διασυνδέει τον αγωγό TAP στη Κομοτηνή μέσω του οποίου αζέρικο αέριο εισέρχεται επίσης στον IGB.

Ευρεία συνάντηση επιδιώκει το ΥΠΕΝ

Σε αυτή τη συγκυρία όπου η κοινοτική στάση ότι τα τρία προϊόντα δεν συνάδουν πλήρως με το ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν έχει μεταβληθεί και η ρυθμιστική ασάφεια γύρω από το Κάθετο Διάδρομο διατηρείται, επανέρχεται και η κριτική στη Κομισιόν, με πηγές του ΥΠΕΝ να μιλούν για «κανονιστικό φορμαλισμό».

«Η κανονιστική συμμόρφωση δεν μπορεί να είναι το ίδιο σημαντική με την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και να υπερέχει των ανησυχιών μιας σειράς χωρών, όπως η Σλοβακία, που επιβαρύνονται δυσανάλογα από την απόφαση της ΕΕ για απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο», έλεγαν τη Παρασκευή πηγές του ΥΠΕΝ, στο περιθώριο των εγκαινίων του νέου συμπιεστή του ΔΕΣΦΑ στην Αμπελιά Φάρσαλων.

Και ως δείγμα της κανονιστικής τυπολατρείας των Βρυξελλών φέρνουν τη πρόσφατη κίνηση της Ρουμανίας να μειώσει τις ταρίφες διαμετακόμισης από τα 9 €/ MWh στα 6 €/ MWh. Κατά την Επιτροπή αυτό δεν συνάδει με το format του ευρωπαικού ρυθμιστικού πλαισίου, καθώς έγινε ως έκπτωση, κάτι που νοθεύει τον ευρύτερο ανταγωνισμό και άρα πρέπει να προσλάβει τη μορφή μιας μόνιμης μείωσης στη τιμή της ταρίφας.

Τούτων δοθέντων και ενόψει του επανασχεδιασμού των προϊόντων από τον Απρίλιο, πηγές του ΥΠΕΝ αναφέρουν ότι επιδιώκεται μια ευρεία συνάντηση όπου θα καθίσουν στο ίδιο τράπεζι όλοι οι εμπλεκόμενοι, από τους υπουργούς των πέντε χωρών της διαδρομής, τις ΗΠΑ και τη Κομισιόν, μέχρι τις τράπεζες (όπως η DFC), τους Ρυθμιστές και τους Διαχειριστές.

«Σε κάθε από εδώ και πέρα συνάντηση αξιωματούχων των ΗΠΑ με τους υπουργούς των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, προκειμένου να υπάρχει αποτέλεσμα, θα πρέπει να συμμετέχει και η Κομισιόν, κατά το μοντέλο της P-TECC στο Ζάππειο, όπου η παρουσία του υπ. Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ραίτ συνδυάστηκε με εκείνη της επικεφαλής της DG Energy, Ντιτε Γιόργκενσεν», προσθέτουν οι ίδιες πηγές.

Σε μια τέτοια συνάντηση, εκτός του να καταστεί συμβατός με το κοινοτικό δίκαιο ο Κάθετος Διάδρομος και να μειωθούν τα πολλά ρυθμιστικά και άλλα εμπόδια που αντιμετωπίζει, βασικό αντικείμενο πρέπει να είναι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η αξιοποίηση της συνδρομής της αμερικανικής αναπτυξιακής τράπεζας DFC, το ενδιαφέρον της οποίας να χρηματοδοτήσει τμήματα της υποδομής, παραμένει υπαρκτό.

Εδώ έχει τη σημασία του ότι την προηγούμενη εβδομάδα βρέθηκε στην Αθήνα ο Joshua Volz, αναπληρωτής υπ. Ενέργειας των ΗΠΑ, με αρμοδιότητα μεταξύ των άλλων την ενίσχυση του Κάθετου Διαδρόμου, έχοντας στην ατζέντα του την επίσκεψη και στις υπόλοιπες χώρες.

Στην ίδια επικριτική γραμμή κινούνται και τα όσα είπε από το Νταβός, ο CEO του ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, μιλώντας για την απόσταση μεταξύ θεωρίας και πράξης και θέτοντας ανοικτά την ανάγκη η Ευρώπη να επιδοτήσει τον Κάθετο Διάδρομο και ειδικότερα υποδομές όπως ένα δεύτερο FSRU, εφόσον, όπως είπε, οι Βρυξέλλες εννοούν πράγματι τα όσα λένε για οριστική απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο.

«Στην Ευρώπη συχνά νομοθετούμε, λέμε ένα πράγμα, αλλά εννοούμε κάτι άλλο και η αγορά το γνωρίζει, ενώ στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όταν λένε κάτι, το κάνουν», είπε από το Νταβός ο CEO του AKTOR, μιλώντας για την αμφίσημη στάση της Κομισιόν, που από τη μια αναγνωρίζει τη γεωπολιτική σημασία του Κάθετου Διαδρόμου, (στο πλαίσιο και της συμφωνίας με ΗΠΑ για εισαγωγές αμερικανικών ενεργειακών προιόντων αξίας 750 δισ. δολαρίων έως το 2028), και από την άλλη του βάζει προσκόμματα.

Γκάλι: Τα επόμενα βήματα για το Κάθετο Διάδρομο

Τη χαμηλή της αισιοδοξία για τις σημερινές δημοπρασίες δεν έκρυψε τη Παρασκευή στο περιθώριο της εκδήλωσης του ΔΕΣΦΑ και η Διευθύνουσα Σύμβουλος της εταιρείας Μαρία Ρίτα Γκάλι, κάνοντας λόγο και για τα επόμενα βήματα μετά τον Απρίλιο, οπότε και τελειώνει η διάρκεια ισχύος των παραπάνω μηνιαίας διάρκειας προιόντων, αλλά και για τις επενδύσεις που δρομολογούνται κατά μήκος της διαδρομής.

Καταρχήν, τα προιόντα θα επανασχεδιαστούν και δεν θα είναι μηνιαία, που σημαίνει ότι όσο αυξάνεται η διάρκειά τους, τόσο φθηνότερα αυτά γίνονται για τον τελικό πελάτη, όπως είπε. Κατά δεύτερο, οι χώρες της διαδρομής «τρέχουν» μια σειρά επενδύσεων για την αύξηση από το φθινόπωρο του 2026 της χωρητικότητας του Κάθετου Διαδρόμου.

Τα έργα, τόσο στη Βουλγαρία, όσο και στα σύνορα Βουλγαρίας - Ρουμανίας, αποτελούν ένα είδος bypass για να ξεπεραστούν τα προβλήματα συμφόρησης που παρατηρούνται, με την ένταξη στο «χάρτη» της όδευσης δύο νέων σημείων εισόδου, μέχρις ότου ολοκληρωθούν τα έργα αναβάθμισης στη βασική υποδομή διασύνδεσης των δύο χωρών.

Στο δε, κομβικό ερώτημα για τη στάση της Κομισιόν, η ίδια θεωρεί ότι η κοινοτική γραφειοκρατία αρχίζει να αντιλαμβάνεται τα προβλήματα και ότι προσεχώς θα αναγκαστεί να γίνει πιο αποτελεσματική. Πολλώ δε μάλλον όταν ο Κάθετος Διάδρομος έχει συμπεριληφθεί στις «8 ενεργειακές λεωφόρους», των  οποίων η προώθηση αποτελεί βασική προτεραιότητα για την ΕΕ.