Skip to main content
Menu

Κατευθυντήριες Γραμμές της Ε. Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας και η κομβική τους σημασία για την ελληνική ενεργειακή αγορά

Οι νέες Κατευθυντήριες Γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της ενέργειας συνιστούν κανονιστικό κείμενο κομβικής εμβέλειας για τη ρύθμιση μειζόνων τομέων της ενεργειακής αγοράς. Η προκριθείσα από την Επιτροπή νομοτεχνική επιλογή της θέσπισης των Κατευθυντηρίων Γραμμών  κατατείνει στην παροχή αρωγής προς τα κράτη μέλη δια της αποτύπωσης των κριτηρίων που η ίδια θα χρησιμοποιεί εφεξής κατά την αξιολόγηση και έγκριση εκάστου μέτρου κρατικής παρέμβασης στους εν λόγω τομείς πριν αυτό τεθεί σε εφαρμογή.

Οι ΚΓ ετέθησαν σε εφαρμογή την 1η Απριλίου 2014 και αντικαθιστούν τις προηγούμενες ΚΓ (Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, C 82/01-04-2008). Εισάγουν ουσιώδεις διαφορές αντανακλώντας την εμπειρία της Επιτροπής και την αυξημένη ανάπτυξη και διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά τα προηγούμενα έτη. Βασική συλλογιστική που διέπει το σύνολο των νέων Κατευθυντηρίων Γραμμών είναι η αντίληψη ότι οι στόχοι της ΕΕ για το 2020 σχετικά με το κλίμα και το περιβάλλον θα πρέπει να επιδιωχθούν με όρους που προσιδιάζουν στην ελεύθερη αγορά με παράλληλη αποφυγή μη απολύτως απαραίτητων κρατικών παρεμβάσεων ώστε να προκαλείται το ελάχιστο αναγκαίο πρόσθετο κόστος για τον καταναλωτή. Στο πλαίσιο αυτό οι βασικότεροι άξονες του νέου κειμένου προβλέπουν τα εξής:

-          Σταδιακή εισαγωγή μηχανισμών προσανατολισμένων στους όρους της αγοράς. Οι Κατευθυντήριες Γραμμές προβλέπουν τη σταδιακή αντικατάσταση των συστημάτων feed-in tariffs με συστήματα feed-in premium. Όπως είναι αυτονόητο, η νομιμότητα των μηχανισμών που είναι ήδη σε εφαρμογή βάσει του προϊσχύσαντος νομικού πλαισίου κατ’ αρχήν δεν επηρεάζεται, αν και στο σημείο αυτό αναφύονται ποικίλα ερμηνευτικά ζητήματα από τις σε συγκεκριμένα σημεία λίαν συνοπτικές διατυπώσεις των διατάξεων των ΚΓ.

-          Προώθηση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας. Οι Κατευθυντήριες Γραμμές, λαμβάνοντας υπόψη το υψηλό ενεργειακό κόστος που επωμίζονται ορισμένοι κλάδοι της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, οι οποίοι είναι εντάσεως ενέργειας και είναι εκτεθειμένοι σε ισχυρό διεθνή ανταγωνισμό, προβλέπουν τη δυνατότητα κρατικών παρεμβάσεων, οι οποίες θα έχουν ως αποτέλεσμα την ελάφρυνση των εν λόγω επιβαρύνσεων.

-          Ενισχύσεις μέσω μηχανισμών διασφάλισης ισχύος. Μία νέα πρόβλεψη των Κατευθυντηρίων Γραμμών είναι ότι επιτρέπουν ρητά την παροχή ενίσχυσης που δίδεται με σκοπό την παροχή κινήτρων εγκατάστασης νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, αλλά και διατήρησης των υπαρχουσών. Η ύπαρξη αυτών των μηχανισμών δικαιολογείται στο μέτρο που εξυπηρετεί την ασφάλεια προμήθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ηλεκτρική ενέργεια (security of supply).

Ειδικότερα, για το ζήτημα της στήριξης των ΑΠΕ οι ΚΓ προβλέπουν την εφαρμογή μηχανισμών της αγοράς, όπως η δημοπράτηση ή η ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών, ούτως ώστε να ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις όλες οι εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Μακροπρόθεσμα, οι μηχανισμοί αυτοί διασφαλίζουν ότι οι επιδοτήσεις μειώνονται στο ελάχιστο δυνατό, με στόχο την πλήρη, σταδιακή κατάργησή τους. Έτσι, οι μηχανισμοί στήριξης τύπου feed-in tariffs αντικαθίστανται σταδιακά από την ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών. Το χρονοδιάγραμμα που προβλέπεται από τις Κατευθυντήριες είναι το ακόλουθο και προβλέπει 3 στάδια:

Φάση I: Από το 2016, οι δικαιούχοι πωλούν την ενέργειά τους απευθείας στην αγορά και υπόκεινται σε υποχρεώσεις της αγοράς. Τα κράτη μέλη οφείλουν να χορηγούν ενισχύσεις με την μορφή «feed in premiums», δηλαδή οι ενισχύσεις χορηγούνται ως προσαύξηση επιπλέον της αγοραίας τιμής πώλησης. Οι ως άνω υποχρεώσεις εφαρμόζονται από 1 Ιανουαρίου 2016 σε όλα τα νέα καθεστώτα και μέτρα ενισχύσεων. Εξαιρέσεις επιτρέπονται για εγκαταστάσεις με δυναμικότητα μικρότερη των 3 ΜW (για αιολικά) και μικρότερη των 500kW (για τις υπόλοιπες πηγές), για τις οποίες εξακολουθεί να υφίσταται η δυνατότητα ενίσχυσης με τη μορφή feed-in tariffs (βλ. παρ. 125 των Κατευθυντηρίων).

Φάση II: Κατά το 2015 – 2016 (μεταβατική περίοδος), τα κράτη μέλη θα πρέπει να χορηγούν ενισχύσεις στο πλαίσιο μιας ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών, για ποσοστό τουλάχιστον 5% της σχεδιαζόμενης νέας δυναμικότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, επί τη βάσει σαφών, διαφανών και αμερόληπτων κριτηρίων. Αυτή η πιλοτική φάση θα επιτρέψει στα κράτη να ελέγξουν την εφαρμογή μιας ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών σ’ ένα μικρό τμήμα της νέας δυναμικότητας ηλεκτρικής ενέργειας.

Φάση IIΙ: Από το 2017, τα κράτη μέλη χορηγούν ενισχύσεις, καταρχήν, στο πλαίσιο μιας ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών, η οποία θα αφορά όλες τις νέες εγκαταστάσεις. Στη φάση αυτή, οι μηχανισμοί με τη μορφή market premium, οι οποίοι εισάγονται κατά την Φάση I, αντικαθίστανται από ανταγωνιστικές διαδικασίες υποβολής προσφορών. Ωστόσο, από τον ως άνω κανόνα επιτρέπονται ορισμένες εξαιρέσεις. Οι ΚΓ καταλείπουν στα κράτη μέλη ευελιξία να λαμβάνουν υπόψη τις συνθήκες που επικρατούν στη εγχώρια αγορά, επιτρέποντάς τους ακόμη και να απέχουν από τις ανταγωνιστικές διαδικασίες, στις περιπτώσεις όπου αυτό θα οδηγούσε σε κατώτερο του βέλτιστου αποτέλεσμα.

Συνεπώς, οι μηχανισμοί ενίσχυσης που προβλέπονται στις εν λόγω Κατευθυντήριες αποσκοπούν στο να διασφαλίσουν ότι οι ενισχύσεις περιορίζονται στο ελάχιστο δυνατό με σκοπό να καταργηθούν σταδιακά. Το νέο κανονιστικό πλαίσιο, ωστόσο, αφήνει ανοιχτή τη δυνατότητα περιορισμένης εξακολούθησης εφαρμογής μηχανισμών στήριξης με τη μορφή feed-in tariffs, ειδικά όσον αφορά νέες εγκαταστάσεις οι οποίες είναι μικρής κλίμακας.

Από τα παραπάνω προκύπτει και επισημαίνεται εν κατακλείδι εκ νέου η ιδιαίτερη σημασία των εν λόγω ΚΓ για σύνολο επιμέρους τομέων της ενεργειακής αγοράς. Το νέο αυτό πλαίσιο θα επηρεάσει συνεπώς καίρια και την εγχώρια ενεργειακή αγορά ενόψει των μειζόνων αναδιαμορφώσεών της το προσεχές χρονικό διάστημα.

Επιμέλεια: «Μεταξάς & Συνεργάτες – Δικηγόροι & Νομικοί Σύμβουλοι» (www.metaxaslaw.gr)

ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα