Καραλή (ΕΣΑΗ): Το Clean Industrial Deal και οι προτάσεις της αγοράς για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας

Στα επίμαχα σημεία του Clean Industrial Deal της Κομισιόν, το οποίο αποτελεί ορόσημο για την ενεργειακή και βιομηχανική μετάβαση αναφέρθηκε η κ. Κατερίνα Καραλή, Πρόεδρος του ΕΣΑΗ μιλώντας την Πέμπτη το πρωί στο 6ο POWER & GAS FORUM που διοργανώνει το energypress  στις 27-28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2025 στο ξενοδοχείο Wyndham Grand Athens.

Η κ. Καραλή σημείωσε ότι όλα τα χρόνια της λειτουργίας του, ο Ελληνικός Σύνδεσμος Ανεξαρτήτων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας αντιμετωπίζει τις προκλήσεις στη λειτουργία αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και στόχος παραμένει η μετάβαση σε μια εποχή χωρίς άνθρακα το 2050. Η βασική πρόκληση που αναδύεται είναι ο τρόπος της μετάβασης ενώ ζητούμενο παραμένει το πώς θα εξασφαλιστούν η ανταγωνιστικότητα και οι καλύτερες τιμές για τη βιομηχανία αλλά και για τον τελικό καταναλωτή.

Αναλύοντας το περιεχόμενο του κειμένου του Clean Industrial Deal που παρουσίασε η Κομισιόν τον προηγούμενο μήνα, η κ. Καραλή επεσήμανε ότι δεν παρουσιάζονται απτά μέτρα για τη μείωση της φορολογίας, ωστόσο, δηλώνεται ότι στόχος είναι να αποφευχθεί η αποβιομηχάνιση της ΕΕ.

«Η μείωση της φορολογίας στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και η μείωση του ΦΠΑ στο κατώτατο δυνατό επίπεδο του 5%. Στο κομμάτι αυτό η ελληνική Πολιτεία θα μπορούσε πιθανώς να παρέμβει καθώς υπάρχει υπεραπόδοση φορολόγησης και άρα ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης θα μπορούσε να μειωθεί δραστικά», τόνισε. Όσον αφορά στο κόστος των ενεργειακών πολιτικών, η κ. Καραλή σημείωσε ότι υπάρχει συγκεκριμένη πρόταση. «Το κόστος που πληρώνεται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας να μεταφέρεται στον κρατικό προϋπολογισμό. Αυτό βέβαια δημοσιονομικά είναι αρκετά πιο δύσκολο, επομένως δεν ξέρω εάν αυτή τη στιγμή είμαστε σαν χώρα σε θέση να το αξιολογήσουμε. Όμως, για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης θα θέλαμε να το δούμε περισσότερο δραστικά», ανέφερε σχετικά.

Δεύτερον, όπως ανέφερε η κ. Καραλή, τίθεται προς περαιτέρω διερεύνηση το θέμα των αγορών φυσικού αερίου. «Στο πρώτο εξάμηνο του 2025, η Κομισιόν ανακοινώνει τον έλεγχο των χρηματιστηριακών αγορών τόσο των φυσικών όσο και των οικονομικών αγορών φυσικού αερίου για να εξασφαλίσει ότι λειτουργεί ο ανταγωνισμός και παράλληλα θα διερευνήσει λύσεις για μακροπρόθεσμη προμήθεια φυσικού αερίου LNG και πιθανώς για συγκεντρωτικές αγορές. Στο σημείο αυτό πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη μέριμνα ώστε να μην καταλήξουμε σε υπερ - ρύθμιση των αγορών φυσικού αερίου, σε αγορές στις οποίες ο ανταγωνισμός δεν θα λειτουργεί και άρα το τελικό ζητούμενο που είναι η μείωση των τιμών, δεν θα επιτευχθεί», είπε.

Όσον αφορά στην ενίσχυση των δικτύων και διασυνδέσεων, η πρόταση της αγοράς είναι να αναθεωρηθούν ριζικά οι μεθοδολογίες χρεώσεων χρήσης των δικτύων με τρόπο που να αποφευχθεί η υπέρογκη αύξηση του κόστους για τους καταναλωτές μέσω ευέλικτης χρήσης των δικτύων, δηλαδή να γίνει βελτιστοποίηση του τρόπου χρήσης τους.

Αναφερόμενη στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, η κ. Καραλή σημείωσε ότι μέχρι τις αρχές του επόμενου έτους θα υπάρξει ένα energy union task force με ευθύνη να επεξεργαστεί προτάσεις για την αλλαγή της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, θα παρουσιαστεί μια λευκή βίβλος για τη βαθύτερη ολοκλήρωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Περιμένουμε αλλαγές σε επίπεδο πενταετίας και είναι μια ευκαιρία για τη χώρα να αξιοποιήσει τις αλλαγές αυτές με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ενώ ίσως έχει η στιγμή για να εκκινήσει ο διάλογος για τη βέλτιστη διαχείριση με ανταγωνιστικούς όρους ηλεκτροπαραγωγικών πόρων όπως το  νερό ώστε η ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας να είναι πιο ανταγωνιστική.

Τέλος, ως προς τα μέτρα για τη στήριξη της βιομηχανίας, η κ. Καραλή υπογράμμισε ότι ένας μηχανισμός αποζημίωσης ισχύος για όλες τις τεχνολογίες (όχι μόνο τις μονάδες του φυσικού αερίου και με εξαίρεση τις λιγνιτικές) είναι απαραίτητος γιατί αποτελεί το μοναδικό εργαλείο το οποίο μπορεί να προστατέψει από αυξημένες διακυμάνσεις τιμών, υπό την προϋπόθεση ότι συνοδεύεται από το clawback. Όπως επεσήμανε, το συγκεκριμένο εργαλείο εκτός από το να προστατεύει από τις διακυμάνσεις, δίνει και ορατότητα στους προμηθευτές για να δημιουργήσουν κατάλληλα εργαλεία και προϊόντα.