IEA: Παραγωγή, υποδομές και τάνκερ κρίσιμες παράμετροι για την ανάπτυξη της παγκόσμιας αγοράς LNG

Η εξέλιξη της παγκόσμιας αγοράς φυσικού αερίου, όπου ρόλο κινητήριας δύναμης παίζει η αύξηση της ζήτησης LNG, συνεχίζει να μεταβάλει τις σχέσεις μεταξύ αγοραστών και πωλητών και να δημιουργεί νέες προκλήσεις σε ότι αφορά την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με τα συμπεράσματα πρόσφατης έκθεσης του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.

Ειδικότερα, η ανάδειξη, από την μία, νέων μεγάλων αγοραστών LNG στο ενεργειακό τοπίο όπως είναι η Κίνα και άλλες χώρες – οικονομίες και από την άλλη, η διαρκώς αυξανόμενη παραγωγή και εξαγωγική ικανότητα των ΗΠΑ διαμορφώνουν ένα καινούργιο τοπίο με νέα δεδομένα και προκλήσεις για την παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο IEA στην τρίτη έκδοση της ετήσιας έκθεσης του για την ασφάλεια εφοδιασμού σε φυσικο αέριο.

Προς απόδειξη της βαρύνουσας σημασίας που έχει η ασφάλεια εφοδιασμού LNG, η έκθεση κάνει ειδική αναφορά στο έλλειμμα εφοδιασμού της Κίνας κατά τον περσινό χειμώνα, το οποίο προκάλεσε αναταραχές σε παγκόσμιο επίπεδο.

Επιπρόσθετα, ερχόμενοι στην γηραιά ήπειρο, όπου οι εκτιμήσεις μιλούν για αύξηση της κατανάλωσης ΥΦΑ, σημειώνεται πως η ανταπόκριση των ευρωπαίων σε μια σειρά ψυχρών επεισοδίων και αναπάντεχων διακοπών στην προμήθεια φυσικού αερίου, έδειξε την ορθότητα και την επιτυχία των μέτρων και πολιτικών που υιοθετήθηκαν που στόχο είχαν την ενίσχυση της ενοποίησης της αγοράς και την διαμόρφωση σχεδίου έκτακτης ανάγκης.

Να θυμίσουμε ότι ιδιαίτερα μετά τις κρίσεις Ρωσίας – Ουκρανίας (2006 και 2009) η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Κομισιόν τονίζει την σημασία που μπορεί να διαδραματίσει το Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο για την ομαλότητα στον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρώπης σε φυσικό αέριο. Ταυτόχρονα, η αμερικανική “πίεση” για ανάπτυξη υποδομών υποδοχής LNG στις ευρωπαϊκές χώρες ενισχύει περαιτέρω την θέση και την σημασία του LNG στο ευρωπαϊκό ενεργειακό μίγμα. Βέβαια, αξίζει να σημειωθεί ότι για την ώρα σχεδόν το ήμισυ της ικανότητας των υποδομών υποδοχής LNG στην Ευρώπη παραμένει σε αδράνεια, δεν χρησιμοποιείται.

Ενδιαφέρον έχει, επίσης, να αναφέρουμε ότι στη φετινή του έκθεση για την επάρκεια φυσικού αερίου κατά τη χειμερινή περίοδο, ο ENTSO-G, μεταξύ άλλων, ότι σε περίπτωση έντονου ψύχους φέτος, η χρήση LNG θα πρέπει να είναι υψηλότερη από το μέσο όρο των τελευταίων πέντε ετών και κοντά στα υψηλά επίπεδα του 2009-2011, σύμφωνα με σχετικό ρεπορτάζ του energypress.

Ανάπτυξη με κρίσιμες αβεβαιότητες – Υποδομές και Παραγωγή

Παρά το γεγονός ότι στα συμπεράσματα της έκθεσης γίνεται σαφής αναφορά στην βελτίωση που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την ευελιξία LNG, στοιχείο που συμβάλει στην εξάλειψη των ελλείψεων εφοδιασμού, εντούτοις, σημειώνεται πως παραμένουν συγκεκριμένες αβεβαιότητες αναφορικά με την μελλοντική εξέλιξη των αγορών φυσικού αερίου.

Συγκεκριμένα, η έλλειψη επενδύσεων σε παραγωγή και υποδομές ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει σε συρρίκνωση της αγοράς, ενώ ταυτόχρονα, ερωτηματικά εγείρονται σχετικά με την ανάπτυξη της μεταφορικής ικανότητας στο μέλλον, πράγμα που αποτελεί όρο για την ευελιξία της αγοράς LNG.

Τα εν λόγω ζητήματα που ανακύπτουν με οξύ τρόπο στην αγορά φυσικού αερίου μπορεί να επιδράσουν αρνητικά στην αγορά πυροδοτώντας αστάθεια στις τιμές και ταυτόχρονα πλήττοντας τους καταναλωτές – ιδιαίτερα τους πλέον “ευαίσθητους” ανάμεσα στους αναδυόμενους αγοραστές. Εξελίξεις που προκαλούν εύλογες ανησυχίες ασφάλειας στην διεθνή αγορά.

Έντονος προβληματισμός για τον διαθέσιμο στόλο LNG

Να προσθέσουμε ακόμη πως η έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας εστιάζει ιδιαίτερα στο κομμάτι του διαθέσιμου στόλου για την μεταφορά LNG σε συνάρτηση με τις προβλέψεις που μιλούν για αυξημένες ανάγκες μεταφοράς (λόγω αύξησης στην κατανάλωση LNG) μελλοντικά.

“Η έλλειψη επαρκών επενδύσεων στο παγκόσμιο στόλο LNG θα μπορούσε να αποτελέσει μια βαρύνουσα απειλή για την ανάπτυξη της αγοράς και την ασφάλεια εφοδιασμού, γεγονός που μπορεί να βρεθεί μπροστά μας πριν ακόμα τεθεί το πρόβλημα έλλειψης υποδομών”, αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση του IEA.

Επομένως για την ομαλή μετάβαση σε μια νέα εποχή και την επίλυση αυτών των θεμάτων, η ευελιξία στον εφοδιασμό παραμένει νούμερο ένα συνθήκη για την περαιτέρω ενίσχυση του παγκόσμιου εμπορίου φυσικού αερίου και της ασφάλειας εφοδιασμού.

Για την ώρα, οι προτεραιότητες όσον αφορά το στοχείο της ευελιξίας διαφέρουν για τους παραδοσιακούς αγοραστές που επιδιώκουν την κατάργηση των ρήτρων προορισμού και για τους νέους αναδυόμενους αγοραστές, των οποίων προτεραιότητα είναι η άμεση προμήθεια LNG, συνήθως για άμεση κατανάλωση.

Κατακόρυφη άνοδος των ναύλων

Αν συνδυάσουμε τα συμπεράσματα και τις παρατηρήσεις της έκθεσης με τις τελευταίες εξελίξεις που αφορούν τα ναύλα, γίνεται αντιληπτό ότι δεν πρόκειται για μια προδιαγεγραμμένη πορεία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ναύλοι για τα πλοία LNG που διασχίζουν τον Ατλαντικό έφτασαν τα 130.000 δολάρια/ημέρα, εν μέσω έλλειψης πλοίων. Πρόκειται για τριπλασιασμός των ναύλων μέσα σε ένα χρόνο, γεγονός ενδεικτικό της κατάστασης.

Με βάση τα παραπάνω, τα στοιχεία δείχνουν ότι 14 τάνκερ θα φτάσουν σε ευρωπαϊκά λιμάνια πριν τα τέλη του μήνα και ενδέχεται να αυξηθούν σε 25.

Αντιλαμβάνεται κανείς ότι με βάση την εικόνα στα τάνκερ, η Ευρώπη ίσως δεν θα μπορεί αργότερα το χειμώνα να εισάγει όλες τις ποσότητες που θα μπορούσε σε περίπτωση εκτάκτων αναγκών και υψηλής ζήτησης, όπως π.χ. σε μια ενεργειακή κρίση αντίστοιχη με την προπέρσινη. Ως εκ τούτου, απαιτείται κατάλληλος σχεδιασμός εκ μέρους των αρχών και των εταιρειών ώστε να προγραμματίσουν φορτία εγκαίρως, αλλά ακόμα πιο σημαντικό, να προβλέψουν εύστοχα τις ανάγκες τους.