Η χρονιά της υπερπαραγωγής και των περικοπών

Η ελληνική αγορά ενέργειας βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή το 2026. Μετά από ένα 2025 που χαρακτηρίστηκε από εκρηκτική ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών, το 2026 αναμένεται να είναι το έτος όπου η Αποθήκευση Ενέργειας (BESS) θα περάσει από τη φάση των εξαγγελιών στη φάση της εμπορικής λειτουργίας, καθορίζοντας την πορεία της Πράσινης Μετάβασης στην χώρα μας. Παρακάτω ένας σύντομος απολογισμός της χρονιάς που μας πέρασε:

Η Χρονιά της Υπερπαραγωγής και των Περικοπών

Το 2025 ήταν μια χρονιά ρεκόρ για την ηλιακή ενέργεια στην Ελλάδα, αλλά παράλληλα ανέδειξε τα δομικά προβλήματα του δικτύου.

1. Φωτοβολταϊκά

• Εκρηκτική Ανάπτυξη: Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών στο διασυνδεδεμένο σύστημα έφτασε περίπου τα 9.7 GW μέχρι τα τέλη του 2024, με την ανάπτυξη να συνεχίζεται με ισχυρούς ρυθμούς το 2025 (εκτιμώμενη νέα ισχύς άνω των 2 GW).

• Υψηλή Διείσδυση: Τους μήνες αιχμής (π.χ. Σεπτέμβριος 2025), τα φωτοβολταϊκά συνεισέφεραν πάνω από το 30% της συνολικής ηλεκτρικής παραγωγής, καθιστώντας την Ελλάδα μία από τις πρωτοπόρους χώρες της ΕΕ.

• Άνοδος της Αυτοκατανάλωσης: Τα συστήματα αυτοκατανάλωσης, ειδικά τα οικιακά με μπαταρία («Φωτοβολταϊκά στη Στέγη»), παρουσίασαν σημαντική αύξηση, σηματοδοτώντας την αρχή της αποκεντρωμένης αποθήκευσης. Με την μετάβαση από το net metering στο net billing βέβαια η αγορά

2. Αποθήκευση Ενέργειας (BESS) το 2025

• Έργα σε Κατασκευή: Το 2025 ήταν η χρονιά που τα ~900 MW έργων BESS (που προέκυψαν από τις δημοπρασίες του 2023) πέρασαν στη φάση της κατασκευής με μεγάλες καθυστερήσεις.

• Συμμετοχή σε Υπηρεσίες: Η Ελλάδα εντάχθηκε στην ευρωπαϊκή πλατφόρμα PICASSO (για την αυτόματη εφεδρεία συχνότητας), ανοίγοντας τον δρόμο για τη συμμετοχή των BESS στις αγορές Αντισταθμίσεων (Ancillary Services) από το 2025 και μετά.

3. Το Κρίσιμο Διακύβευμα του 2025

• Δραματική Αύξηση: Το 2025 έκλεισε με τις εκτιμήσεις για τις περικοπές παραγωγής (curtailment) ΑΠΕ να φτάνουν σε δραματικά επίπεδα, ενδεχομένως ξεπερνώντας το 1 TWh ετησίως.

• Οικονομικό Ρίσκο: Η αδυναμία αξιοποίησης της παραγόμενης ενέργειας απείλησε την τραπεζική αξία (bankability) νέων και λειτουργούντων έργων, επιβεβαιώνοντας ότι το δίκτυο έφτασε στα όριά του.

Προβλέψεις & Εκτιμήσεις για το 2026

Το 2026 θα είναι η χρονιά της «Μεγάλης Δοκιμασίας» για την ενέργεια, όπου η ταχύτητα υλοποίησης των BESS θα κρίνει την τύχη της αγοράς φωτοβολταϊκών.

Η βασική πρόκληση δεν είναι πλέον η εύρεση κεφαλαίων, αλλά η αποτελεσματική διαχείριση του ρίσκου των περικοπών. Τα φωτοβολταϊκά που δεν είναι υβριδικά θα αντιμετωπίσουν αυξανόμενη δυσκολία στην εξασφάλιση χρηματοδότησης, καθώς η κερδοφορία τους θα μειώνεται.

Το κεντρικό διακύβευμα είναι η ομαλή εισαγωγή των BESS στις αγορές εξισορρόπησης. Αν ο ΑΔΜΗΕ και οι ρυθμιστικές αρχές εξασφαλίσουν τη νομική σαφήνεια και τους μηχανισμούς πληρωμών για τις υπηρεσίες που θα προσφέρουν οι μπαταρίες, η αγορά θα εκτοξευθεί.

Φόβοι

• Αδυναμία Απορρόφησης BESS: Ο μεγαλύτερος φόβος είναι η καθυστέρηση στη διασύνδεση των BESS λόγω της αργοπορίας του ΑΔΜΗΕ ή γραφειοκρατικών εμποδίων, με αποτέλεσμα να μην προλάβουν να λειτουργήσουν εγκαίρως, ενώ ταυτόχρονα νέα φωτοβολταϊκά θα συνεχίσουν να συνδέονται.

• Απώλεια Κεφαλαίων: Ο κίνδυνος απώλειας κρίσιμων πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης, ειδικά αν τα έργα αποθήκευσης (ή τα συνοδευτικά έργα δικτύου) δεν ολοκληρωθούν εντός των αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων που έχουν οριστεί.

• Αστάθεια Τιμών: Παρότι η διείσδυση των ΑΠΕ αυξάνεται, η εξάρτηση από το φυσικό αέριο ως «καύσιμο γέφυρα» παραμένει. Γεωπολιτικές εξελίξεις (π.χ. στην Ανατολική Ευρώπη) μπορούν να οδηγήσουν σε νέες ανατιμήσεις του ρεύματος, παρά την πράσινη στροφή.

Προσδοκίες

• Ολοκλήρωση Απολιγνιτοποίησης: Η Ελλάδα αναμένεται να έχει ολοκληρώσει, σε μεγάλο βαθμό, την απολιγνιτοποίηση μέχρι το τέλος του 2026, κάτι που αποτελεί σημαντικό περιβαλλοντικό και γεωπολιτικό ορόσημο.

• Πράσινη Εξαγωγική Δύναμη: Με την αύξηση της αποθήκευσης, η Ελλάδα προσδοκά να μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα πράσινης ενέργειας προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, μέσω νέων διασυνδέσεων.

• Μείωση Τιμών Χονδρικής: Η λειτουργία των BESS και η συνεχής αύξηση της φθηνής ηλιακής ενέργειας αναμένεται να πιέσει περαιτέρω τις τιμές χονδρικής ρεύματος, ειδικά τις μεσημεριανές ώρες, με την ελπίδα η μείωση αυτή να μετακυλιστεί και στους καταναλωτές.

Η TBEA , ως ένας από τους κορυφαίους παγκόσμιους κατασκευαστές και προμηθευτές στον τομέα των μετασχηματιστών, των μετατροπέων (Inverters) και των ολοκληρωμένων λύσεων ενέργειας, έχει έναν πολύ σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στην ελληνική αγορά, ειδικά στα μεγάλα έργα Utility-Scale PV και BESS.

Η TBEA έχοντας ήδη συμβασιοποιήσει ένα έργο αποθήκευσης χωρητικότητας 100MWh από τον τρίτο διαγωνισμό αλλά και πληθώρα φωτοβολταϊκών έργων με χρήση string inverters και υποσταθμών, συνεχίζει δυναμικά την παρουσία της στην χώρα και προσφέρει ανταγωνιστικές τιμές συνοδευόμενες από υψηλής τεχνολογίας εξοπλισμό.

Ως παγκόσμιος ηγέτης σε προϊόντα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας η TBEA αποτελεί έναν ισχυρό τεχνολογικό και οικονομικό εταίρο με ικανότητα να υλοποιήσει το οποιοδήποτε έργο όσο απαιτητικό και είναι.

_____

Ο Καραγκούνης Παναγιώτης είναι Regional Balkans Manager της TBEΑ.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress: Η αγορά των ΑΠΕ μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα – Φόβοι και προσδοκίες από τη νέα χρονιά