Επισκόπηση 2023: Η Ελλάδα γίνεται εξαγωγέας και κόμβος διαμεταφοράς αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη

Τα αποτελέσματα της μη δεσμευτικής φάσης του market test για την επέκταση του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) που πλέον έχει αναδειχτεί σε «διαβαλκανική» υπόθεση (δείτε εδώ, εδώ και εδώ), καθώς επίσης και οι δημοπρασίες διάθεσης δυναμικότητας εκφόρτωσης στη Ρεβυθούσα που πραγματοποιήθηκαν το φθινόπωρο, επιβεβαιώνουν την αναβαθμισμένη πλέον θέση της χώρας στον ευρωπαϊκό «χάρτη» του φυσικού αερίου. 

Αξιοποιώντας την γεωγραφική της θέση, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κρίσιμο «κρίκο» στην προώθηση του καυσίμου από τον Νότο προς τον Βορρά (υπό την επήρεια των εξελίξεων μετά τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο και την στρατηγική απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο) με τις υποδομές της χώρας και προεξέχοντος του σταθμού επαναεριοποίησης LNG στη Ρεβυθούσα να αναλαμβάνουν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο που ξεπερνά τα σύνορα της χώρας. 

Ενδεικτικό είναι ότι στο market test του ΔΕΣΦΑ, 27 συνολικά εταιρείες υπέβαλαν αιτήματα για δέσμευση δυναμικότητας, με ορίζοντα από το επόμενο έτος μέχρι και το 2050. Από τις 27 προτάσεις, οι 17 προέρχονται από διεθνείς εταιρείες, κυρίως της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης (όπως Βουλγαρία, Ρουμανία, Αυστρία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Γερμανία, Κύπρο, Βόρεια Μακεδονία), αλλά και των ΗΠΑ, ενώ οι υπόλοιπες 10 προέρχονται από μεγάλες ελληνικές εταιρείες. 

Αξίζει να σημειωθεί πως ποσοστό περίπου 40% των αιτημάτων υποβλήθηκε από εταιρείες, οι οποίες δεν έχουν ακόμη δραστηριοποιηθεί στην Ελληνική αγορά Φυσικού Αερίου. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των βασικών πυλών εισόδου της Ευρώπης όσον αφορά το LNG, βάσει και των πλέον πρόσφατων στοιχείων. Οι δημοπρασίες δέσμευσης δυναμικότητας στη Ρεβυθούσα, που μάλιστα έγιναν για πρώτη φορά σε ορίζοντα 15ετίας, επιβεβαίωσαν την στρατηγική διάσταση του σταθμού τόσο για την ελληνική αγορά όσο και ευρύτερα, σε περιφερειακό επίπεδο, καταφέρνοντας, ως ένα βαθμό, και μακροχρόνιες δεσμεύσεις δυναμικότητας.

Άλλωστε, όπως αποτυπώνεται και στα στοιχεία εννεαμήνου του ΔΕΣΦΑ, ο τερματικός σταθμός της Ρεβυθούσας αποτελεί την κύρια πύλη εισόδου εισαγωγής φυσικού αερίου στη χώρα, με το μερίδιο του επί των συνολικών εισαγωγών να φτάνει σε ποσοστό το 47,75%. Στο εννεάμηνο εκφορτώθηκαν 34 δεξαμενόπλοια προερχόμενα από 7 διαφορετικές χώρες με πρώτη χώρα προέλευσης τις ΗΠΑ και δεύτερη τη Ρωσία. 

Στην ίδια κατεύθυνση «εγγράφεται» η νέα πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Αλεξανδρούπολη με δυναμικότητα 5,5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων και η οποία αναμένεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία το πρώτο τρίμηνο του 2024. Ο τερματικός σταθμός θα αποτελέσει μια νέα πύλη εισόδου για το φυσικό αέριο που σε συνδυασμό με τον αγωγό IGB και με την προοπτική της περαιτέρω επέκτασης της δυναμικότητάς του, θα καταστεί κύρια «οδός» για την προώθηση ποσοτήτων αερίου στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη με «πύλη εισόδου» την Ελλάδα. Στα παραπάνω να προσθέσουμε την απόφαση της Elpedison να προχωρήσει σε μη δεσμευτική φάση για το Thessaloniki FSRU, καθώς και τα σχέδια της Διώρυγα Gas, που αν και τελεί σε «στάση αναμονής», εντούτοις παραμένει στα κεντρικά σχέδια του Ομίλου Motor Oil.

Με δεδομένο πλέον την ανάδειξη της χώρας σε σημαίνων παίκτη στο «χάρτη» της διαμετακόμισης του καυσίμου, ο ΔΕΣΦΑ επιδιώκει τόσο μέσα από συνέργειες όσο και με την ενεργή συμμετοχή στην υλοποίηση των υποδομών (δείτε εδώ και εδώ), να αξιοποιήσει το «momentum» της περιόδου, καθιστώντας την Ελλάδα και τις ελληνικές υποδομές, «κλειδί» τόσο για την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης σήμερα όσο και «αύριο» με την έλευση και ευρύτερη διάδοση του υδρογόνου και των υπόλοιπων ανανεώσιμων αερίων.

*Το άρθρο περιλαμβάνεται στην ετήσια επισκόπηση του energypress με τις 15 σημαντικότερες ειδήσεις του έτους.