Χωρίς αυτοκρατορία και ρόλο...

Η Βρετανία έχασε μια αυτοκρατορία και ακόμη ψάχνει να βρει ένα ρόλο, είχε αποφανθεί στις αρχές της δεκαετίας του '50 ο τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άτσεσον.

Το 1960, ο τότε πρωθυπουργός της Βρετανίας Μακμίλαν επέλεξε τον ρόλο, με την απόφασή του να ζητήσει την ένταξη της χώρας στην ΕΟΚ των 6, για να συναντήσει το «όχι» του Ντε Γκολ, που έβλεπε το Λονδίνο σαν Δούρειο Ίππο των ΗΠΑ.

Οι συσχετισμοί άλλαξαν το 1970, όταν οι Συντηρητικοί επανήλθαν στην εξουσία υπό τον ευρωπαϊστή Χιθ και στη Γαλλία ο Πομπιντού διαδεχόταν τον Ντε Γκολ: Το Παρίσι ανήσυχο και καχύποπτο από την Οστπολιτίκ του Μπραντ είδε την προσχώρηση της Βρετανίας στην ΕΟΚ σαν διεύρυνση του περιθωρίου ελιγμών του απέναντι στη Βόννη.

Ακολούθησε σε μια κρίσιμη στιγμή για την Ευρώπη η α λα καρτ συμμετοχή στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση που πέτυχε η Θάτσερ στο Μάαστριχτ το 1991, με τη χώρα να παραμένει εκτός ΟΝΕ και να χάνει την ευκαιρία να είναι το καταλυτικό τρίτο μέρος σε μια τριγωνική σχέση με τη Γαλλία και τη Γερμανία.

Από το 1997 μέχρι και το 2010 υπό τον Μπλερ και την τελευταία τριετία υπό τον Μπράουν η Βρετανία, παρότι εκτός ΟΝΕ, ήταν στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών εξελίξεων: Το 1998 ο Σρέντερ άρχισε την προεκλογική του εκστρατεία διακηρύσσοντας ότι θέλει να γίνει ο Γερμανός Μπλερ, και το 2007 ως υποψήφιος ο Σαρκοζί δεν έκρυβε ότι πρότυπό του είναι ο Βρετανός πρωθυπουργός.

Τη σκυτάλη πήρε ο Γκόρντον Μπράουν που μαζί με τον Σαρκοζί πρωταγωνίστησαν στην περίοδο 2008-10 στην προσπάθεια κοινής ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στη χρηματοπιστωτική κρίση, με τον Βρετανό πρωθυπουργό να κλέβει την παράσταση στην πρώτη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωζώνης στο Παρίσι τον Νοέμβριο του 2008.

Με δυό λόγια, η κρίση στην Ευρωζώνη ήταν μια ανέλπιστη ευκαιρία για τη Βρετανία να κινηθεί ως εξισορροπητική τρίτη συνιστώσα ανάμεσα στη Γαλλία και τη Γερμανία, να αποκτήσει αυξημένη επιρροή τόσο στον Νότο της Ευρωζώνης όσο και στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και να αναβαθμισθεί στον ρόλο του κυριότερου Ευρωπαίου εταίρου των ΗΠΑ.

Δυστυχώς για τη Βρετανία και την Ε.Ε. ο Κάμερον, εγκλωβισμένος στην προεκλογική του ρητορική και όμηρος της ευρωσκεπτικιστικής πτέρυγας του κόμματός του, ακύρωσε από προχθες τη δυνατότητα του Λονδίνου να επηρεάζει τους ευρωπαϊκούς συσχετισμούς, με τη δέσμευσή του να προκηρύξει δημοψήφισμα για την παραμονή ή όχι στην Ευρωπαϊκή Ενωση, αν επανεκλεγεί το 2015.

Ανεξάρτητα από το κατά πόσον θα διασφαλίσει δεύτερη θητεία ή αν θα προχωρήσει στο δημοψήφισμα, η προχθεσινή δέσμευση Κάμερον υποχρεώνει τους εταίρους της να προεξοφλούν το χειρότερο δυνατο σενάριο και να σχεδιάζουν την ευρωπαϊκή τους στρατηγική χωρίς να υπολογίζουν το Λονδίνο.

Χωρίς συμμετοχή στους ευρωπαϊκούς συσχετισμούς η Βρετανία δεν έχει καμιά αξία για τις ΗΠΑ, βρίσκεται στην κυριολεξία στο κενό.

Ο Κάμερον κινδυνεύει να περάσει στην Ιστορία ως ο μοιραίος άνθρωπος που έγραψε τον θλιβερό επίλογο της αυτοκρατορικής αποκαθήλωσης που άρχισε το 1947 όταν η Βρετανία εγκατέλειπε το διαμάντι του Στέμματος, την Ινδία, παραχωρούσε την Ελλάδα στην επιρροή των ΗΠΑ και αποχωρούσε ατάκτως από την Παλαιστίνη.
Η Βρετανία δεν θα είναι απλά εκτός Ε.Ε., αλλά δίπλα σε μια γερμανική Ευρώπη, τη συγκρότηση της οποίας διευκολύνει η απόφαση Κάμερον.

Χαμένη ευκαιρία
Η κρίση στην Ευρωζώνη ήταν μια ανέλπιστη ευκαιρία για τη Βρετανία να κινηθεί ως εξισορροπητική τρίτη συνιστώσα ανάμεσα στη Γαλλία και τη Γερμανία, να αποκτήσει αυξημένη επιρροή τόσο στον Νότο της Ευρωζώνης όσο και στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και να αναβαθμισθεί στον ρόλο του κυριότερου Ευρωπαίου εταίρου των ΗΠΑ.

(Ημερησία, 25/1/2013)