Χ. Φλουδόπουλος: Σε ενεργειακή … «απομόνωση» τα Βαλκάνια

Την ώρα που Κίεβο και Μόσχα αλληλοκατηγορούνται προκαταβολικά για το ποιος θα φταίει σε περίπτωση που διακοπεί η ροή φυσικού αερίου προς την υπόλοιπη Ευρώπη, η Ε.Ε. καταρτίζει τα δικά της σχέδια εκτάκτου ανάγκης και προετοιμάζεται για το – όλο και πιο πιθανό – ακραία αρνητικό σενάριο μιας έντονης κρίσης στην αγορά αερίου.

Με τα χρονικά περιθώρια να στενεύουν εν όψει του χειμώνα οπότε και η ζήτηση για αέριο κορυφώνεται, οι εναλλακτικές λύσεις για την Ευρώπη είναι περιορισμένες, ενώ εάν αναφερθούμε στη χώρα μας τα περιθώρια είναι ακόμη πιο στενά. Και αυτό διότι η Ελλάδα όπως και οι υπόλοιπες χώρες της νοτιονατολικής Ευρώπης, βρίσκονται σε μια άτυπη ενεργειακή απομόνωση, εξαρτώμενες σε συντριπτικό ποσοστό από το υφιστάμενο δίκτυο αγωγών, που ξεκινά από την Ουκρανία και φτάνει μέχρι τα ελληνοβουλγαρικά σύνορα.

Έτσι ενώ για την Ευρώπη υπάρχει ένας αριθμός από βραχυπρόθεσμες εναλλακτικές ενόψει του ακραίου σεναρίου της διακοπής της ροής αερίου από την Ουκρανία, δε συμβαίνει το ίδιο και για την ενεργειακά απομονωμένη περιοχή των Βαλκανίων. Ενδεικτικά αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη τα μέτρα που λαμβάνονται περιλαμβάνουν, αύξηση των ποσοτήτων που στοκάρονται σε αποθήκες, ενίσχυση των στρατηγικών αποθεμάτων, αύξηση των εισαγωγών από τη Νορβηγία και τη Βόρεια Αφρική, πιθανόν και από τις αγορές της  Ασίας, καθώς και περιορισμούς στην κατανάλωση (κυρίως στη βιομηχανία).

Για την Ελλάδα οι εναλλακτικές είναι ακόμη πιο περιορισμένες, ενώ εγείρονται σοβαρά ερωτηματικά για την αποτελεσματικότητα της προσπάθειας που έχει ξεκινήσει σε πολιτικό επίπεδο για δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού συντονιστικού μηχανισμού για προμήθεια LNG. Το βασικότερο πρόβλημα που καλείται να απαντήσει ένα τέτοιο εγχείρημα είναι το θέμα της τιμής. Με δεδομένη την κρίση αλλά και τη δυσχερή θέση της Ευρώπης, ο κίνδυνος να εκτοξευθούν οι τιμές του LNG σε απαγορευτικά ύψη είναι κάτι παραπάνω από ορατός.

Πιο δύσκολη θέση

Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία για τις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσία, μέσω του δικτύου Ουκρανίας. Έτσι ενώ άλλες χώρες διαθέτουν μεγαλύτερη ρευστότητα στις αγορές τους, αποθηκευτικούς χώρους και πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές ακόμη και εναλλακτικούς αγωγούς προμήθειας ρωσικού αερίου (NordStream), χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ελλάδα, αλλά και οι χώρες της Βαλτικής, εξαρτώνται σε μεγαλύτερο βαθμό από την ομαλή ροή του αερίου μέσω Ουκρανίας.

Για τις χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης πάντως, η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να διαφοροποιηθεί άμεσα, ώστε οι αγορές της περιοχής να αποκτήσουν πρόσβαση και να ενωθούν με εκείνες της κεντρικής Ευρώπης. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί σε σύντομο χρονικό διάστημα εάν προχωρούσαν τα έργα κατασκευής του αγωγού Βουλγαρίας Ρουμανίας, ένα έργο το οποίο θεωρητικά έπρεπε να έχει ήδη ολοκληρωθεί, ωστόσο έχει βαλτώσει στα βουλγαρικά γρανάζια. Το θέμα που είχε αναδείξει το Capital.gr καθίσταται εκ νέου επίκαιρο ενόψει των διεργασιών που συντελούνται για την ενεργειακή ασφάλεια της Ε.Ε.

Από τις μέχρι σήμερα επαφές που έχουν γίνει ωστόσο, φαίνεται ότι η βουλγαρική πλευρά για τους δικούς της λόγους, δείχνει απροθυμία να προχωρήσει το έργο το οποίο, σημειωτέον, έχει εξασφαλισμένη ευρωπαϊκή επιδότηση. Καθίσταται σαφές δηλαδή ότι απαιτείται η άσκηση πολιτικής πίεσης, από την άμεσα ενδιαφερόμενη ελληνική πλευρά και ανάδειξη του προβλήματος στα αρμόδια ευρωπαϊκά φόρα. Τώρα ποιο από τα άμεσα εμπλεκόμενα υπουργεία εξωτερικών, ενέργειας και ανάπτυξης, οφείλει να αναλάβει την πρωτοβουλία, αυτό είναι ένα θέμα που πρέπει να ξεκαθαριστεί άμεσα, αφού το ρολόι μετρά αντίστροφα…

(capital.gr, 3/9/2014)