Skip to main content

Γιώργος Σταθάκης: Τα συνεταιριστικά ενεργειακά εγχειρήματα στο πλαίσιο του εθνικού σχεδιασμού

Ο ενεργειακός τομέας διέρχεται μεταβατικό στάδιο. Τόσο σε εθνικό, όσο και σε υπερεθνικό επίπεδο, προωθούνται μεγάλες μεταρρυθμίσεις και ανακατατάξεις, με γνώμονα την απελευθέρωση των αγορών και  την ενεργή συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και των καταναλωτών στην παραγωγή και τη διαχείριση της ενέργειας, ως κοινό αγαθό. Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της μετάβασης. Έχουμε υιοθετήσει τη Συμφωνία του Παρισιού για την Κλιματική Αλλαγή και παράλληλα εναρμονιζόμαστε με την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική, για την επίτευξη των στόχων της Ενεργειακής Ένωσης. Ωστόσο, η πορεία προς μια πλήρως αναδιοργανωμένη εγχώρια ενεργειακή αγορά δεν μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς τη μέριμνα για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, σε συνδυασμό με την επιδιωκόμενη κοινωνική συναίνεση για τον ενεργειακό σχεδιασμό. 

Στο πλαίσιο αυτό, ο επανασχεδιασμός της εθνικής ενεργειακής στρατηγικής μας επιδιώκει να εγκαινιάσει μία νέα εποχή. Που θα λαμβάνει υπόψη, από τη μία πλευρά, βασικές ενεργειακές προκλήσεις, όπως, η ασφάλεια εφοδιασμού, η αξιοποίηση των εγχώριων πηγών ενέργειας, η αντιμετώπιση της διαρκώς εντεινόμενης ενεργειακής φτώχειας και η στήριξη των ευάλωτων καταναλωτών. Και από την άλλη πλευρά, θα κινητοποιεί κοινωνικές δυνάμεις για το σχεδιασμό του συνολικού παραγωγικού μοντέλου, δίνοντας, έτσι, «φωνή» στους ίδιους τους καταναλωτές, με απώτερο στόχο τη δημιουργία κοινωνικών συναινέσεων, αλλά και την επίτευξη ωφελειών για τους τελικούς χρήστες της ενέργειας.

Με αυτό το σκεπτικό, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έχοντας μελετήσει και αξιολογήσει τις αναγνωρισμένες διεθνείς καλές πρακτικές πάνω σε συνεταιριστικά ενεργειακά εγχειρήματα, προωθεί άμεσα στη χώρα μας τους Ενεργειακούς Συνεταιρισμούς, σύμφωνα και με σχετικές Κοινοτικές Οδηγίες. Το νέο σχέδιο νόμου που καταρτίζεται περιλαμβάνει τους κανόνες ίδρυσης και λειτουργίας τους, με έμφαση, στην ενθάρρυνση της συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών, τη δημιουργία συνθηκών απόλυτης διαφάνειας, μέσω αυστηρού θεσμικού πλαισίου, και τη δυνατότητα συμμετοχής και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Εγκαινιάζουμε, με άλλα λόγια, την ενεργειακή δημοκρατία. Ο καταναλωτής δεν θα περιορίζεται μόνον στο ρόλο του πελάτη της ενέργειας, αλλά θα μπορεί να είναι και μέτοχος σε επιχειρηματικά σχήματα συνεταιριστικής μορφής, στα οποία η γνώμη του θα ακούγεται, θα ελέγχει τις αποφάσεις που θα λαμβάνονται, θα έχει τελικά αποφασιστική συμμετοχή στην υλοποίηση έργων για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του. Η κάλυψη αυτών των αναγκών δεν θα έχει κατ’ ανάγκη ως βασική προτεραιότητα το κέρδος. Κι αυτό διασφαλίζεται με το διττό ρόλο που καλείται να παίξει ο καταναλωτής: θα είναι και ο χρήστης της ενέργειας, αλλά και ο διαμορφωτής  και ιδιοκτήτης των μέσων παραγωγής και διανομής. Το τελικό αποτέλεσμα θα είναι η μείωση των τιμολογίων ενέργειας, μέσω της αξιοποίησης  και εργαλείων της ενεργειακής αγοράς, όπως, για παράδειγμα, ο συμψηφισμός ενέργειας (net metering), ο εικονικός συμψηφισμός ενέργειας (virtual net metering) και οι Έξυπνοι Μετρητές (Smart Meters).

Ταυτόχρονα, μέσω της δόμησης αυτής της μορφής δημοκρατικού ενεργειακού σχεδιασμού θα εξυπηρετείται και η αλλαγή του ενεργειακού μίγματος της χώρας, καθώς αναμένεται να προωθηθούν σε τοπική κλίμακα ενεργειακά έργα με ήπιες περιβαλλοντικές παρεμβάσεις, όπως, οι ΑΠΕ, που κερδίζουν συνεχώς έδαφος. Υπενθυμίζω ότι ήδη έχουμε καλύψει τον ενδιάμεσο στόχο για το 2020 και θα έχουμε φθάσει σε ένα ποσοστό 30% πολύ πριν από το 2030.

Στην κατεύθυνση αυτή δεν είμαστε μόνοι. Να υπενθυμίσω ότι, ήδη, πολλές ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία, Βέλγιο, Δανία, κλπ) έχουν αναγνωρίσει τη σημασία μοντέλων τοπικού ελέγχου του ενεργειακού τομέα, υιοθετώντας επιτυχημένες ανάλογες πρακτικές. 

Εν κατακλείδι, βάζουμε τα θεμέλια για μια συμμετοχική κοινωνία σε ένα θεμελιώδες ζήτημα, όπως είναι η ενέργεια. Επιδιώκουμε να δώσουμε ουσιαστικό νόημα στη συμμετοχή των κοινωνιών στον αποκεντρωμένο ενεργειακό σχεδιασμό και κατ’ επέκταση στον εθνικό και ευρωπαϊκό σχεδιασμό.

(Το άρθρο του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργου Σταθάκη δημοσιεύτηκε αρχικά στον εφημερίδα Documento)

ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα