Έχεις μονάδα; «Χτυπάς» και τη λιανική του ρεύματος...

Πέντε- έξι παίκτες, όσοι διαθέτουν παραγωγική ισχύ στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος –μέλος της ΕΕ, θα παραμείνουν, όπως όλα δείχνουν, στην λιανική αγορά ηλεκτρισμού από του χρόνου. Η πορεία προς αυτήν την κατεύθυνση γίνεται όλο και πιο σαφής σε όσους ζουν από κοντά τις εξελίξεις στο χώρο, τόσο σε σχέση με την Οριακή Τιμή που θα ανέβει σημαντικά, όσο και με τα εμπορικά τιμολόγια ρεύματος που θα μειωθούν επίσης αρκετά.

Το νέο τοπίο θα αποτελείται από παίκτες σαν την Elpedison, τον Ήρωνα, το Μυτιληναίο, τη θυγατρική της ελβετικής Egl (η μητρική έχει μακροχρόνια συμβάσεις με Ιράν και Αζερμπαϊτζάν), μαζί πιθανώς με τη Verbund και την Aegean Power, σε μια αγορά, που σε λίγους μήνες δεν θα μοιάζει σε τίποτα με τη σημερινή, πόσο μάλλον με την εικόνα του 2009, χρονιά που οι λιανέμποροι έβγαλαν καλά λεφτά.

Τι αλλάζει λοιπόν; Και κυρίως, γιατί οι συγκυρίες που ευνόησαν πέρυσι το δυναμικό άνοιγμα της λιανικής, κάνοντας το retail να μοιάζει τόσο δελεαστικό από πλευράς κερδών, δεν θα υπάρχουν πια;

Καταρχήν, καθ’ όλο το 2009 κανένας ανεξάρτητος παραγωγός δεν συμμετείχε εμπορικά στην αγορά. Η Ενεργειακή Θεσσαλονίκης (ΕΝΘΕΣ) πέρυσι για πολλούς μήνες είχε βλάβη, άρα ήταν εκτός αγοράς, ενώ ο δεύτερος ανεξάρτητος παραγωγός, ο Ήρων είχε συμβόλαιο με τη ΔΕΗ, επομένως ούτε εκείνος συμμετείχε εμπορικά. Σε αυτή λοιπόν τη συγκυρία είχαμε αφενός την αλλαγή του Κώδικα με τη λειτουργία της νέας πλατφόρμας υποβολής προσφορών, αφετέρου μια πολύ καλή υδραυλική χρονιά από πλευράς βροχοπτώσεων που γέμισε τους ταμιευτήρες της ΔΕΗ.

Το πελατολόγιο

Η τελευταία εκμεταλλεύθηκε όλες αυτές τις συγκυρίες για να ρίξει την ΟΤΣ, παραβιάζοντας, σύμφωνα με τις καταγγελίες που διερευνά η ΡΑΕ, όσο μπορούσε περισσότερο τον Κώδικα. Σαν αποτέλεσμα η Οριακή Τιμή έπεσε κάτω από τα όποια λογικά τιμήματα εύλογου κόστους, φτάνοντας στα 45 ευρώ/ MWh. Η χονδρεμπορική αγορά στην ουσία «διαλύθηκε» και οι μόνοι που υπέστησαν ζημιές ήταν όσοι έκαναν εισαγωγές, εκτός της ΔΕΗ. Διότι η κρατική επιχείρηση ηλεκτρισμού επειδή είναι 100% καθετοποιημένη, έβγαλε τα κέρδη της από το λιανεμπόριο.

Σε αυτήν ακριβώς τη συγκυρία, εισήλθαν στη λιανική οι πρώτοι ιδιώτες, που έχοντας μέσο κόστος ενέργειας 45 ευρώ (όσο η ΟΤΣ) και χρεώσεις συστήματος 35 ευρώ, δηλαδή συνολικό κόστος 70-75 ευρώ, πωλούσαν στα 80 ευρώ/ MWh, άρα τους έμεναν 5 ευρώ κέρδος. Νούμερο ιδιαίτερα υψηλό, αν έχεις ένα όγκο πελατών, για παράδειγμα ισχύος 50 μεγαβάτ. Διότι ένα πελατολόγιο 50 μεγαβάτ, με 4.000 ώρες φορτίου, και επί 5 ευρώ η μεγαβατώρα, μεταφράζεται σε ένα εκατομμύριο ευρώ κέρδη !

«Κοιμήθηκε» η ΔΕΗ

Από την πλευρά της η ΔΕΗ, με τα γνωστά αντανακλαστικά Δημοσίου, δεν πίστεψε ότι οι ιδιώτες θα κινηθούν τόσο επιθετικά και ότι θα της πάρουν τόσους πολλούς πελάτες. Συνέβη φυσικά ακριβώς το αντίθετο, με τους δύο βασικούς της ανταγωνιστές να της αποσπούν σε πολύ σύντομο μάλιστα διάστημα μεγάλο όγκο εμπορικών καταναλωτών από τη Μέση αλλά και τη Χαμηλή Τάση.

Όταν λοιπόν διαπίστωσε πως η φυγή πελατών της αποκτά μια αυξανόμενη δυναμική, και μετά από τις καταγγελίες της Egl ότι χειραγωγεί τις τιμές, τις αντιδράσεις του Ελληνικού Συνδέσμου Ανεξάρτητων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ), αλλά και την τοποθέτηση του νέου προέδρου της ΡΑΕ, συνειδητοποίησε ότι μάλλον πρέπει να εξορθολογήσει την χονδρεμπορική αγορά.

Ποια είναι η νέα της τακτική; Θα επιχειρήσει να μειώσει τα εμπορικά της τιμολόγια, δίνοντας τις ίδιες εκπτώσεις με τους ανταγωνιστές της, ενώ ταυτόχρονα θα αυξήσει τα οικιακά και βιομηχανικά. Δεν είναι βέβαιον ότι θα το καταφέρει, καθώς θέλει να κάνει εκπτώσεις μόνον στους μεγάλους καταναλωτές  Για να μπορέσει κανείς να τη χτυπήσει σε αυτό το επίπεδο, θα πρέπει να έχει αφενός δίκτυο πωλητών σε όλη την Ελλάδα (δεν είναι τυχαία η πρόσφατη ανακοίνωση της συνεργασίας Verbund με την Info-Quest), αφετέρου φθηνή ηλεκτρική ενέργεια.

Κρίσιμη μάζα ανεξάρτητων παραγωγών

Και εδώ θυμίζουμε ότι ενώ μέχρι πρότινος στη χονδρεμπορική αγορά συμμετείχε μόνο η Elpedison, στο εξής θα έχουμε : τη καινούργια μονάδα του Ήρωνα (ΙΙ), τη δεύτερη της Elpedison στη Θίσβη Βοιωτίας, αυτήν της συμπαραγωγής του ομίλου Μυτιληναίου, και από το 2011 άλλες δύο του ίδιου ομίλου, τη μια στον Αγ. Νικόλαο και την άλλη στους Αγ. Θεοδώρους από κοινού με τη Motor Oil. Επομένως η ΔΕΗ δεν θα μπορεί πια να κάνει «αλχημείες» στη χονδρεμπορική, αφενός γιατί θα υπάρχει μια κρίσιμη μάζα Ελλήνων παραγωγών, αφετέρου γιατί βρίσκεται ήδη υπό την απειλή προστίμου από τη ΡΑΕ για την καταγγελία χειραγώγησης των τιμών.

Δεν της απομένει άλλος δρόμος παρά να συμβάλλει ώστε να αυξηθεί η Οριακή Τιμή, και να μειώσει τα εμπορικά της τιμολόγια, μειώνοντας έτσι και τα περιθώρια κέρδους των ανταγωνιστών της.

Συμπέρασμα: Για να επιβιώσει κανείς στη λιανική πρέπει να μειώσει τις δύο συνιστώσες του κόστους του: Την ενέργεια και το κόστος των Αποδεικτικών Διαθεσιμότητας Ισχύος. Και για να γίνει αυτό σωστά, θα πρέπει οι ανεξάρτητοι παραγωγοί να έχουν πρόσβαση σε δικό τους καύσιμο. Όπως για παράδειγμα έχουν ο όμιλος Μυτιληναίου που όχι τυχαία στράφηκε εδώ και κάμποσους μήνες στο LNG, και η Egl που εκτός από τα μακροχρόνια συμβόλαια στο εξωτερικό, είναι και προμηθευτής LNG μαζί με την LNG Japan.

Οι γνωρίζοντες πιστεύουν ότι η ώρα της αλήθειας, θα έλθει όταν η ΟΤΣ «κλειδώσει» πάνω από τα 60 ευρώ. Σήμερα βρίσκεται στα 40-42 ευρώ, αλλά εκτιμάται ότι ο Ιούνιος μεσοσταθμικά θα κλείσει στα 50 ευρώ/ MWh. Εκεί κάπου είναι και το νεκρό σημείο, πάνω από το οποίο (55-56 ευρώ) αρχίζουν οι ζημιές.

Πελάτες μου…

Σημειωτέον ότι ορισμένοι έχουν συμπεριλάβει σαν όρο στα συμβόλαια με τους καταναλωτές τους, πως έχουν το δικαίωμα να επαναπροσδιορίσουν τις ταρίφες τους, αν ανέβει η Οριακή (χωρίς να προσδιορίζουν το πόσο). Τι θα συμβεί άραγε σε μια τέτοια περίπτωση ; «Παίζει» το σενάριο τους επόμενους μήνες να δούμε εταιρείες να εγκαταλείπουν πελάτες τους, «στέλνοντάς» τους πάλι πίσω στη ΔΕΗ ;