Skip to main content
Menu

Δρ. Γιώργος Αγερίδης: Καθαρή και δωρεάν ενέργεια; Γιατί όχι!

Εισαγωγή

Ο τίτλος δεν εκφράζει όλη την αλήθεια. Διότι πέρα από καθαρή και δωρεάν, η ενέργεια που μιλάμε, είναι και αστείρευτη. Είναι η ενέργεια από την πέμπτη ενεργειακή πηγή, ή το πέμπτο καύσιμο, όπως ευρέως προσδιορίζεται στις Η.Π.Α.: μετά τον άνθρακα, τα υγρά και αέρια ορυκτά καύσιμα, την πυρηνική ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές, η ενεργειακή αποδοτικότητα δίνει μεγάλες ποσότητες καθαρής, αστείρευτης και δωρεάν χρήσιμης ενέργειας.

Ο όρος «ενεργειακή αποδοτικότητα» περιλαμβάνει δύο διακριτές έννοιες, την ορθολογική χρήση και την εξοικονόμηση ενέργειας, που και οι δύο συγκλίνουν στο ίδιο αποτέλεσμα:

  • στον περιορισμό των απωλειών κατά την αξιοποίηση των ενεργειακών πόρων, καθώς και στην μετατροπή και χρήση των μορφών ενέργειας, και
  • στη βέλτιστη αξιοποίηση, από την άποψη παραγόμενου ωφέλιμου έργου, των διατιθέμενων καυσίμων και ενεργειακών πόρων.

Ο δείκτης που περιγράφει τα παραπάνω είναι η «ενεργειακή ένταση». Είναι το ποσό της καταναλισκόμενης ενέργειας για την παραγωγή μιας μονάδας «προϊόντος», είτε είναι μονάδα ΑΕΠ σε επίπεδο χώρας, είτε είναι μονάδα φυσικού προϊόντος, είτε διανυόμενα χιλιόμετρα, είτε «μονάδα» υπηρεσίας, που παράγονται σε διαφορετικές συνθήκες και απαιτούν διαφορετικά ποσά ενέργειας, από διαφορετικές πηγές.

Λίγη ιστορία

Η χρήση της ενέργειας συνδέεται άμεσα με την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, με περισσότερα χαρακτηριστικά παραδείγματα την βιομηχανική επανάσταση στα τέλη του 18ου αιώνα και τα άλματα της βιομηχανίας και της παραγωγής από τις αρχές του 20ου αιώνα. Η πρόοδος αυτή, ωστόσο, βασίστηκε κατά κύριο λόγο στα στερεά και υγρά ορυκτά καύσιμα.

Παγκόσμια κατανομή της κατανάλωσης ενέργειας ανά τομέα (1973 και 2011)

(Πηγή: «Energy Efficiency Indicators: Fundamentals on Statistics», IEA, 2014)

Αλλά, όπως διαπιστώθηκε από τις αρχές της δεκαετίας του ’70, η χρήση των ορυκτών καυσίμων αποτελεί κύρια παράμετρο πρόκλησης της κλιματικής αλλαγής και των (άγνωστων ακόμη) συνεπειών της.

Παγκόσμιες εκπομπές CO2                   Παγκόσμια άνοδος της μέσης θερμικρασίας

(Πηγή: «Atlas of World Events», J. L. Allen, McGraw-Hill’s, 2005)

Η σύνδεση αυτή της οικονομικής ανάπτυξης, της ανόδου του βιοτικού επιπέδου, της κατανάλωσης ενέργειας και των επιπτώσεων στο περιβάλλον προέβαλλε τη σημασία της ενεργειακής αποδοτικότητας σε σχέση με την εξεύρεση νέων πηγών ενέργειας.

Τα γεγονότα επιγραμματικά

Η ενεργειακή αποδοτικότητα δεν είναι ιδιαίτερη τεχνολογία, αλλά:

  • εφαρμογή πολλών (δοκιμασμένων) τεχνολογιών, και
  • συνδυασμός μέτρων συμπεριφοράς των τελικών χρηστών ενέργειας

Η βελτίωσή της:

  • είτε ως εξοικονόμηση ενέργειας στην τελική χρήση – μείωση απωλειών,
  • είτε ως διαχείριση στην τελική ζήτηση,
  • είτε ως ορθολογική χρήση σε όλες τις δραστηριότητες παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών

αποτελεί σημαντική παράμετρο αντιμετώπισης των σύνθετων προβλημάτων ενέργειας, περιβάλλοντος, και οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.

Εφαρμόζοντάς την:

  • χωρίς να μειωθούν οι παραγωγικές δραστηριότητες ή
  • να επηρεαστούν οι καθημερινές συνήθειες και οι τρόποι διαβίωσης και μετακίνησης,

μπορούν να εξοικονομηθούν σημαντικές ποσότητες ενέργειας και καυσίμων, που με τη σειρά τους αντιστοιχούν:

  • σε εξοικονόμηση ενεργειακών πόρων και
  • σε μειωμένες εκπομπές ρύπων στην ατμόσφαιρα.

Παράλληλα, η βελτίωσή της:

  • θα καταστήσει δυνατή την εκμετάλλευση του εξοικονομούμενου ενεργειακού κόστους με άλλον τρόπο περισσότερο αποτελεσματικό,
  • θα ενισχύσει την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα με τη στροφή προς νέες τεχνολογίες, προϊόντα και συστήματα, και
  • θα δημιουργήσει πολλαπλασιαστικά οφέλη, με κυριότερα την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Τα επίπεδα εφαρμογής της είναι:

  • οι υποδομές και αφορούν τις χώρες και την τοπική αυτοδιοίκηση,
  • η παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών και αφορούν τις επιχειρήσεις και τους φορείς, και
  • η καθημερινότητα, με εμπλεκόμενους όλους τους πολίτες σε ατομικό επίπεδο

που καλύπτουν τους τομείς των κτιρίων, των μεταφορών/μετακινήσεων, της βιομηχανίας και βιοτεχνίας, του τριτογενή τομέα, τις εμπορικών δραστηριοτήτων, του αγροτικού τομέα και των πόλεων με προεξάρχοντα τον οδοφωτισμό.

Τέλος, βασική παράμετρο της ενεργειακής αποδοτικότητας αποτελεί η διασπαρμένη (ή αποκεντρωμένη) παραγωγή:

  • η παραγωγή εκεί όπου υπάρχει η πηγή ή το καύσιμο, ή
  • η παραγωγή εκεί όπου υπάρχει απαίτηση κατανάλωσης (το «όνειρο» του T. A. Edison).

Συμπερασματικά

Βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα η αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας αποφέρει άμεσα οικονομικά οφέλη σε όλα τα επίπεδα δραστηριότητας και εφαρμογής. Μακροπρόθεσμα αποτελεί βέλτιστο μέσο εξοικονόμησης ενεργειακών πόρων, μείωσης των εκπομπών και αποτροπής της κλιματικής αλλαγής. Στο σχήμα που ακολουθεί παρουσιάζεται

(Πηγή: «The Economics of Climate Change – The Stern Review», N. Stern, Cambridge, 2007)

η συμβολή τεχνολογιών που μπορούν να συνεισφέρουν στη μείωση των εκπομπών κατά το 2015 και το 2050, ώστε να αποτραπεί η υπερθέρμανση του πλανήτη και η κλιματική αλλαγή. Η ενεργειακή αποδοτικότητα με 39% και 25% αντίστοιχα, αποτελεί το κυριότερο «εργαλείο» για την επίτευξη των επιθυμητών στόχων κατά τα δύο χρονικά ορόσημα.

------------------------------------------

Ο Δρ Γιώργος Αγερίδης είναι Διευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας στο Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (Κ.Α.Π.Ε.) και Πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Ηλεκτροκίνητων Οχημάτων (ΕΛ.ΙΝ.Η.Ο.)

(Το άρθρο περιλαμβάνεται στην έκδοση GREEK ENERGY 2016 του energypress)

ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα