Ασκήσεις ισορροπίας από ΡΑΕ για το «άνοιγμα» της χονδρικής στο ρεύμα

Ασκήσεις ισορροπίας επιχειρεί η ΡΑΕ αναφορικά με την ολοκλήρωση των αλλαγών τις οποίες ετοιμάζεται να εισηγηθεί (πιθανότατα την Πέμπτη) στο ΥΠΕΚΑ προκειμένου να απελευθερωθεί η χονδρική αγορά ηλεκτρισμού. Αν και εμμένει στις αρχικές της προτάσεις για την κοστολόγηση του CO2 στο μεταβλητό κόστος των μονάδων, εντούτοις σύμφωνα με τις πληροφορίες του «Energypress» εξετάζει θετικά το αίτημα της ΔΕΗ να μην συνυπολογίζεται το κόστος του διοξειδίου του άνθρακα τη νύχτα, δηλαδή στις ώρες χαμηλού φορτίου, παρά να καταμεριστεί μόνο μέσα στην ημέρα.

Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από τη χθεσινή "ολοήμερη" σύσκεψη στα γραφεία της Αρχής, που θα επαναληφθεί σήμερα και αύριο, προκειμένου το τελικό κείμενο της γνωμοδότησης να εγκριθεί κατά πάσα πιθανότητα την Πέμπτη από την Ολομέλεια, για να αποσταλεί εν συνεχεία στο ΥΠΕΚΑ, ενόψει και της έλευσης στις 23 και 24 Ιουλίου της αντιπροσωπείας της τρόικας στην Αθήνα.

Σκέψεις για καταμερισμό του κόστους CO2 μόνο μέσα στην ημέρα

Συγκεκριμένα εξετάζονται κάποιες προσθήκες στην αρχική πρόταση για το CO2, ειδικά για τη νύχτα, καθώς η Αρχή φοβάται ότι διαφορετικά ελλοχεύει ο κίνδυνος η ελληνική χονδρεμπορική αγορά να γίνει μια από τις ακριβότερες κατά τις βραδινές ώρες. Τείνει δηλαδή «ευήκοον ους» στο αίτημα της ΔΕΗ αφού όπως λένε οι ίδιες πηγές «έχει δίκιο η επιχείρηση ότι αν συμπεριληφθεί το πλήρες κόστος των δικαιωμάτων στο ελάχιστο μεταβλητό κόστος, τότε το βράδυ η ΟΤΣ θα διαμορφώνεται σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από την πραγματική, δημιουργώντας ένα είδος φούσκας».

Σχετικά με τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι θα επιτευχθεί να «υπάρχει καλύτερη πληροφόρηση ως προς την υποχρεωτική χρήση των νερών, ώστε να προσεγγίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τα πραγματικά στοιχεία». «Όσο για τα άλλα θέματα που είχαμε θέσει στη διαβούλευση, θα περάσουν μάλλον χωρίς τροποποιήσεις», δηλώνει πηγή της Αρχής.

Το στίγμα της ισορροπίας

Σε γενικές γραμμές, η ΡΑΕ μοιάζει να ισορροπεί πάνω σε ένα τεντωμένο σχοινί. Αφενός θέλει να δώσει το στίγμα ότι δεν θα επιτρέψει περαιτέρω παιχνίδια στην αγορά, αφετέρου όμως δε φαίνεται διατεθειμένη να αφήσει και εντελώς ανικανοποίητη τη μεγαλύτερη επιχείρηση της χώρας, η οποία βεβαίως έχει  ισχυρές προσβάσεις στο πολιτικό σύστημα και στην κυβέρνηση. Αξίζει να αναφερθεί ότι η κατεύθυνση που έχει δώσει η Τίνα Μπιρμπίλη θα μπορούσε να συνοψιστεί στη φράση: "Πρέπει να κάνουμε όλα όσα είναι απαραίτητα για να είναι η χώρα συνεπής στις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει έναντι της κοινότητας και του μνημονίου και για να ωθήσουμε την αγορά σε πράσινη κατεύθυνση και στην παραγωγή καθαρής ενέργειας, αλλά ταυτόχρονα να προστετεύσουμε τη ΔΕΗ που είναι ο στυλοβάτης του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας".

Πρακτικά, σε καταγγελίες σαν την τελευταία της Egl Hellas ότι η ΔΕΗ συνεχίζει να λειτουργεί άλλες μονάδες από εκείνες που δηλώνει στο σύστημα ημερήσιου προγραμματισμού, η πρόθεση από πλευράς του προέδρου της Αρχής Νίκου Βασιλάκου είναι να μην ανεχθεί άλλα παιχνίδια. Αλλά ταυτόχρονα δεν μπορεί να «αδειάσει» σε όλα τα μέτωπα τη μεγαλύτερη επιχείρηση της αγοράς.

Έτσι, και με βάση πάντα τις πληροφορίες, η τελική γνωμοδότηση θα «θυσιάζει» εν μέρει- χάριν των νερών όπου η διαχείρισή τους στο εξής θα είναι πιο δραστική- την αρχική πρόθεση της ΡΑΕ για πλήρη κοστολόγηση του CO2.

Ταυτόχρονα, αποδεχόμενη και το αίτημα του ΔΕΣΜΗΕ ότι το λογισμικό του χρειάζεται ένα περίπου χρόνο για να προσαρμοσθεί στα νέα δεδομένα, φέρεται διατεθειμένη να δώσει μια εύλογη μεταβατική περίοδο ενός έτους, στη διάρκεια του οποίου δεν θα κοστολογούνται τα δωρεάν δικαιώματα CO2.

Κίνδυνος εκτίναξης της ΟΤΣ στη διάρκεια της ημέρας

Σχολιάζοντας ωστόσο τα παραπάνω, παράγοντες της αγοράς διατυπώνουν τον εξής προβληματισμό : Αν δεν κοστολογηθεί καθόλου το CO2 κατά τις νυκτερινές ώρες, τότε οι μονάδες φυσικού αερίου δεν θα είναι σε θέση να λειτουργήσουν το βράδυ. Επομένως στις υπόλοιπες 16 ώρες της ημέρας, και ειδικά κατά τη διάρκεια του υψηλού φορτίου, θα ανεβάζουν κατά πολύ τις προσφορές τους. Τι θα σημάνει αυτό για τη λιανική ; Επειδή όλοι οι εμπορικοί πελάτες Μέσης Τάσης χρεώνονται ανά ώρα, (δεν είναι όπως στη Χαμηλή όπου η χρέωση γίνεται βάσει του μέσου όρου), ελλοχεύει ο κίνδυνος η μέση τιμή στο 16ωρο να εκτιναχθεί πάνω από τα 70 ευρώ, ακόμη και στα 80 ευρώ/ Mwh. Σε μια τέτοια περίπτωση θα είναι ασύμφορο στους λιανοπωλητές να παραμείνουν στο παιχνίδι. Άρα θα εγκαταλείψουν το «πλοίο» και η ΔΕΗ θα έχει πετύχει το στόχο της, δηλαδή να μην υπάρχουν ανταγωνιστές στο λιανικό τομέα, σχολιάζουν οι συνομιλητές μας.

Εξίσωση που να ικανοποιεί και την τρόικα

Επίσης εκείνο που αναγνωρίζουν όλες οι πλευρές, μαζί και η ΡΑΕ, είναι ότι χρειάζεται να βρεθεί μια λύση που να «ανοίγει» μεν την αγορά, αλλά ταυτόχρονα να είναι αποδεκτή και από την Κομισιόν. Διότι σε διαφορετική περίπτωση, υπάρχει πάντα το σοβαρό ενδεχόμενο να επιβληθεί στην Ελλάδα η απευθείας πώληση μονάδων ή η διάθεση ποσοστού ισχύος τους. Αν μάλιστα επιβληθεί στην χώρα ένα τόσο βίαιο μέτρο, όπως η πώληση μονάδων, θα χρειαστεί να περάσει ένα μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι να προσαρμοστούν όλοι οι παράγοντες στα νέα δεδομένα, ώστε να μπορέσει και πάλι η αγορά να λειτουργήσει και να γίνει αποτελεσματική. Άρα, μήπως στην πραγματικότητα ουδείς θέλει μια τέτοια λύση, ακόμη και κάποιοι από εκείνους που εμφανίζονται ως υπέρμαχοί της, διερωτώνται οι συνομιλητές μας ;

Πακέτο οι αλλαγές στα τιμολόγια ;

Τέλος, ένα άλλο θέμα αφορά στην ενημέρωση θα έχει η τρόικα για τα βήματα που έχουν γίνει σχετικά με την κατάρτιση του ρυθμιστικού τιμολογίου. Αν και η ΔΕΗ δεν έχει αποστείλει ακόμη στη ΡΑΕ όλα τα στοιχεία – έχουν φτάσει για το 2009 και προϋπολογιστικά για το 2010, όχι για το 2011- εντούτοις «αμέσως μόλις ξεμπερδέψουμε με τη χονδρεμπορική, θα πιάσουμε και το κομμάτι της λιανικής, ώστε να στείλουμε μέσα στον Ιούλιο την τελική μας πρόταση στο υπουργείο», λένε πηγές της Αρχής.

Το θέμα εδώ, είναι το αν και κατά πόσον οι μειώσεις των εμπορικών θα προηγηθούν των αυξήσεων στα οικιακά και τα αγροτικά ή θα γίνουν όλες οι αναπροσαρμογές μαζί. Διότι, όπως εξηγεί στέλεχος της ΡΑΕ, μπορεί η τελευταία να είχε δώσει προ 15 ημερών το πράσινο φως ώστε η μείωση να γίνει εντός του 2010 όπως ζητάει η ΔΕΗ, ωστόσο κάποιες δεύτερες σκέψεις οδηγούν τώρα στο συμπέρασμα πως ίσως να είναι πιο σωστό η αναδιάρθρωση (αυξήσεις- μειώσεις) να ξεκινήσει μαζί, από του χρόνου. «Όταν φτάνεις στα μέσα Ιουλίου και ακόμη δεν έχεις πάρει καμία απόφαση, και θέλεις μάλιστα ακόμη κάποιες ημέρες για να ετοιμάσεις τη γνωμοδότηση, δεν έχει νόημα να συζητούμε για μειώσεις από το φθινόπωρο. Πόσο μάλλον όταν με την αναδιοργάνωση που θα επιφέρει το Ρυθμιστικό Τιμολόγιο, οι εκπτώσεις θα γίνουν ούτως ή άλλως», λέει η ίδια πηγή.

Τον τελικό λόγο η Κομισιόν

Αλλά το θέμα είναι αν κάτι τέτοιο θα γίνει δεκτό από την Κομισιόν. Διότι ένα κλασικό επιχείρημα που επικαλείται η Ε. Επιτροπή για να τεκμηριώσει την άποψή της ότι η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού δεν έχει απελευθερωθεί, είναι ότι τα ρυθμιζόμενα τιμολόγια είναι πολύ χαμηλά, και δεν επιτρέπουν την ανάπτυξη του ανταγωνισμού στη λιανική. Δεν αποκλείεται επομένως η Ε.Ε. να ζητήσει την πλήρη απελευθέρωσή τους, σενάριο που παραμένει πάντα υπαρκτό.